Kodeks 0121

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kodeks 0121 (GA)
Cod. Harleianus 5613
Uncial 0121a.jpg

2 Kor 1,3-5 (facsimile Scrivenera)
Rodzaj Kodeks majuskułowy
Numer 0121
Zawartość 1. List do Koryntian 16 – 2. List do Koryntian
Data powstania X wiek
Język grecki
Miejsce przechowywania British Library
Rozmiary 26 × 21 cm
Typ tekstu tekst cezarejski
Kategoria III
Manuskrypty Nowego Testamentu: papirusy, majuskuły, minuskuły, lekcjonarze

Kodeks 0121 (Gregory-Aland no. 0121) α 1031 (Soden)[1], dawniej oznaczany pod symbolem 0121a – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na X wiek. Rękopis przechowywany jest w Bibliotece Brytyjskiej (Harley 5613) w Londynie[2]. Tekst pisany jest czerwonym atramentem. Fragment cytowany jest w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Do dnia dzisiejszego zachowały się 2 karty kodeksu (26 na 21 cm) z tekstem 1. Listu do Koryntian (15,52-16,24) oraz 2. Listu do Koryntian (1,3-15; 10,13-12,5)[2]. W oryginalnym kodeksie były one oddzielone od siebie 4 kartami (dziś utracone). Oryginalny rękopis, z pełnym tekstem Listów Pawła, musiał liczyć około 48 kart[3].

Tekst pisany jest w dwóch kolumnach na stronę, w 38 linijkach w kolumnie[2]. Litery są niewielkie, pisane czerwonym atramentem[4], co jest rzadkością wśród rękopisów[5]. Litery beta oraz tau są nienaturalnie wielkie w stosunku do liter otaczających[5], alfa i my mają kształt typowy dla pisma minuskułowego[6]; stosuje ligatury dla dyftongu λλ oraz τω. Pismo fragmentu posiada pewne cechy zarówno uncjały, jak i minuskuły i reprezentuje etap przejściowy pomiędzy nimi (semi-uncjała)[5]. Przydechy (oddawane przy pomocy znaków ⊢ i ⊣) i akcenty stosowane są regularnie[6]. Cytaty ze Starego Testamentu oznakowane zostały na marginesie przy pomocy odwróconego comma (<)[6].

Występuje błąd iota adscriptum (τηι zamiast τῃ). Scrivener doszukał się w nim 10 błędów itacyzmu[4].

Tekst[edytuj | edytuj kod]

Tekst kodeksu reprezentuje mieszaną tradycję tekstualną. Hermann von Soden był zdania, że reprezentuje recenzję dokonaną przez Hezychiusza z Aleksandrii w IV wieku[7]. G. Zuntz twierdził, że należy do rodziny 1739, która reprezentuje tekst cezarejski w Listach Pawła[8]. Kurt Aland zaklasyfikował go do kategorii III[2].

W 1 Koryntian 15,54 brak frazy το φθαρτον τουτο ενδυσηται αφθαρσιαν και (to, co skażone przyoblecze się w to, co nieskażone, i); frazy tej nie zawierają 088, 0243, 1175, 1739[9]. Prawdopodobnie jest to najbardziej godny uwagi wariant tekstowy fragmentu[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Minuskuł 385, w którego produkcji wykorzystano karty kodeksu 0121

Datowanie fragmentu nie jest łatwe. Griesbach datował kodeks na wiek X lub XI[10], Scrivener na około X wiek[6], Gregory na IX wiek[4], Zuntz na XII wiek[5], Aland na X wiek. Obecnie INTF datuje go na X wiek[11].

Obie karty zostały później zgięte w pół i wykorzystane w minuskule 385 (w roli okładki), sporządzonym w 1407 roku. Jeden z jego właścicieli napisał „1449 ulto septembris” (1449 koniec września), nota częściowo się zatarła[3].

Jednym z jego późniejszych właścicieli był Edward Harley (1694–1741), kolekcjoner rękopisów, który go nabył prawdopodobnie w 1733 roku od handlarza Johna Gibsona (1720–1726). W 1753 roku kolekcja Harleya została sprzedana dla British Museum. W 1923 roku kodeks poddany został zabiegom restauratorskim, w wyniku których przywrócono oryginalną kolejność kart minuskułu 385[12].

Griesbach porównał go z fragmentem przechowywanym w Hamburgu (dziś oznaczany jako 0121b) i ze względu na duże podobieństwo uznał, że należały do tego samego rękopisu[10]. Birdsall w 1960 wykazał, że oba wyszły spod innej ręki i prawdopodobnie należały do odrębnych rękopisów[13]. Sprawę przesądziło odkrycie kodeksu 0243, który wyszedł spod tej samej ręki co Fragmentum Uffenbachianum i w niektórych partiach tekstu pokrywa się z 0121. Oba kodeksy są pokrewne pod względem tekstualnym[7].

Tekst rękopisu opublikował Konstanty Tischendorf w 1855 roku[14]. Scrivener opublikował facsimile dla 2 Kor 1,3-5[15].

W krytycznych wydaniach kilkakrotnie zmieniano siglum, przy pomocy którego był oznaczany. Tischendorf oznakował go przy pomocy siglum M. Gregory w 1908 roku dał mu siglum 0121[1]. Po badaniach Birdsalla[13], nadano mu siglum 0121a, które wprowadzono do 26 wydania Novum Testamentum Graece Nestle-Alanda (NA26)[16]. W 27 wydaniu Nestle-Alanda (NA27) ponownie otrzymał siglum 0121, a 0121b włączony został do kodeksu 0243[17]. W NA27 zaliczony został do rękopisów cytowanych w pierwszej kolejności[18].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 41.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 121. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  3. 3,0 3,1 Harley MS 5613* British Library
  4. 4,0 4,1 4,2 Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J. C. Hinrichs, 1900, s. 117.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Günther Zuntz: The Text of the Epistles. London: Wipf & Stock Publishers, 1953, s. 287.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Frederick Henry Ambrose Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. Edward Miller. T. 1. London: George Bell & Sons, 1894 (reprint 2005), s. 185.
  7. 7,0 7,1 7,2 Robert Waltz: New Testament Manuscripts. Uncial 0121/0243 (ang.). W: A Site Inspired By: The Encyclopedia of New Testament Textual Criticism [on-line]. 2007. [dostęp 2012-05-12].
  8. Christian-Bernard Amphoux: An Introduction to New Testament textual criticism. Cambridge University Press, 1991, s. 104–105. ISBN 0-521-42493-3.
  9. E. Nestle K. Aland (pod red.): Novum Testamentum Graece (wyd. 26). Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1991, s. 470. ISBN 3-438-05100-1.
  10. 10,0 10,1 Johann Jakob Griesbach: Symbolae criticae ad supplendas et corrigendas variarum N. T. lectionum collectiones. Halle: 1793, s. 164–166.
  11. INTF: Kodeks 0121 (GA). W: Liste Handschriften [on-line]. Münster Institute. [dostęp 2012-05-08].
  12. Harley 5613 at the British Library
  13. 13,0 13,1 J. Neville Birdsall. The Two Fragments of the Epistles designated M (0121). „JTS”. XI, s. 336-338, 1960. 
  14. Konstantin von Tischendorf: Anecdota sacra et profana. Leipzig: 1855, s. 174–189, 190-205.
  15. Frederick Henry Ambrose Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. Edward Miller. T. 1. London: George Bell & Sons, 1894 (reprint 2005), s. Plate XII, No. 34.
  16. E. Nestle K. Aland (pod red.): Novum Testamentum Graece (wyd. 26). Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1991, s. 51*, 697. ISBN 3-438-05100-1.
  17. Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001, s. 698. ISBN 978-3-438-05100-4.
  18. Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001, s. 60. ISBN 978-3-438-05100-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]