Legenda o ciosie w plecy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karykatura przedstawiająca Philippa Scheidemanna i Matthiasa Erzbergera wbijających nóż w plecy armii niemieckiej
Karykatura przedstawiająca Żyda zadającego cios w plecy żołnierzowi niemieckiemu

Legenda o ciosie w plecy (niem. Dolchstoßlegende) – przekonanie rozpowszechnione w niemieckich kręgach narodowych po 1918 roku, że winę za przegraną I wojnę światową ponoszą cywile, którzy nie udzielili Armii Cesarstwa Niemieckiego wystarczającego wsparcia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gdy w sierpniu 1918 niemieckie dowództwo zrozumiało, że zwycięstwo w wojnie jest niemożliwe, zażądało od swego rządu wystąpienia z propozycją zawieszenia broni. Ta prośba spadła na Niemców oraz na niemiecką opinię publiczną jak grom z jasnego nieba i wywołała wstrząs. Do tej pory dowództwo utrzymywało, że dzięki poświęceniu narodu niemieckiego zwycięstwo jest wciąż możliwe. Dowódcy systematycznie wprowadzali w błąd opinię publiczną o sytuacji na froncie, gdy tymczasem sytuacja była krytyczna[1]. Wielu Niemców nie mogło pogodzić się z przegraną wojną i koniecznością kapitulacji, jeśli niemieckie wojska stacjonowały we Francji, Belgii, głęboko w Rosji i na Ukrainie[2]. W wojnie poległo około 2 mln Niemców, a teraz okazało się, że ich ofiara była daremna. Dodatkowo powszechnie wierzono, że wojna została wywołana przez koalicję Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii, aby naruszyć niemiecką potęgę oraz narzucić cywilizowanemu i kulturalnemu narodowi prymitywny materializm aliantów[3].

Winą o zdradę Niemiec i spowodowanie klęski wojennej obarczano głównie demokratów i socjalistów. Oskarżenie to zostało wykorzystane przez propagandę nazistowską, która za domniemane działania sabotażowe w dziedzinie polityki i gospodarki oskarżało niemieckich i międzynarodowych Żydów. Celem ich działań miała być porażka Niemiec w I wojnie światowej.

Według nazistów wydarzeniem, które bezpośrednio wiąże się z działaniem środowiska żydowskiego jest prośba o zawieszenie broni ze strony sztabu Armii Cesarstwa Niemieckiego na początku października 1918 roku, której bezpośrednia konsekwencją miało być podpisanie traktatu wersalskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rosa Sala Rose, Krytyczny słownik mitów i symboli nazizmu, Warszawa 2003, ISBN 83-04-01993-0.
Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. J. H. J. Andriessen I wojna światowa w fotografiach, wyd. 2011 r., s. 522-551
  2. POLITYKA Pomocnik historyczny, wydanie specjalne 5/2013 Trzecia Rzesza 1933-1945, s. 12
  3. Richard Overy Trzecia Rzesza. Historia imperium, wyd. polskie 2012, s. 13