Mein Kampf

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mein Kampf
Autor Adolf Hitler
Miejsce wydania Niemcy
Język niemiecki
Data I wyd. 18 lipca 1925
Wydawca Verlag Franz Eher Nachfolger
Tematyka ideologia narodowo-socjalistyczna
Typ utworu autobiografia
Data I wyd. polskiego 1992
Pierwszy wydawca polski Wydawnictwo "Werset"
Przekład Irena Puchalska
Piotr Marszałek
poprzednia
następna
Das zweite Buch
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Budynek więzienia w Landsbergu
Pierwsze niemieckie wydanie książki, z lipca 1925 r., eksponowane w Niemieckim Muzeum Historycznym w Berlinie
Kilka wydań Mein Kampf na księgarskiej półce w Indonezji
Wydanie norweskie z 1941 r.

Mein Kampf (pol. Moja walka) – książka napisana przez Adolfa Hitlera podczas jego pobytu w więzieniu w Landsbergu na początku lat dwudziestych XX wieku i opublikowana w 1925 (I część) i 1927 (II część). W 1948 prawa autorskie do Mein Kampf alianci przekazali Krajowi Związkowemu Bawaria na podstawie wyroku sądu w Monachium o konfiskacie mienia należącego do Adolfa Hitlera[1]. 1 stycznia 2016 roku, 70 lat po śmierci autora, prawa autorskie do Mein Kampf wygasną, a utwór stanie się częścią domeny publicznej[2].

Na pierwszej stronie oryginalnego wydania umieszczony jest nekrolog szesnastu zabitych uczestników puczu monachijskiego[3].

Badacz książki Hitlera, Hermann Hammer, wykazał, że choć kolejne jej wydania nieco się od siebie różniły to najważniejsze zmiany merytoryczne zostały dokonane do 1930 zaś późniejsze korekty miały jedynie charakter stylistyczny. Wśród zmian, najistotniejszą, z punktu widzenia ideologii nazistowskiej, była rezygnacja z pojęcia demokracji germańskiej na rzecz zasady wodzostwa (niem. Führerprinzip)[3].

Treść[edytuj | edytuj kod]

Książka ta w drugim wydaniu jest podzielona na 2 części. Pierwsza z nich przedstawia życiorys autora, w drugiej zaś Hitler zawarł podstawy swoich teorii antysemickich i narodowo-socjalistycznych. Stała się ona czołowym dziełem ideologii i propagandy nazistowskiej w III Rzeszy. Powołując się na eugeniczne tezy rasistowskie, dowodził, że "rasą panów" są Aryjczycy, a wśród nich szczególna pozycja należy się Niemcom. Słowianie natomiast byli traktowani jako najniższa z warstw aryjskich, dobra wyłącznie do prac niewolniczych. Według niego najniższą rasowo grupą, wręcz szkodliwą mieszanką ras, mieli być Żydzi, których po przejęciu władzy w Europie za wszelką cenę pragnął zlikwidować.

Hitler, na pierwszych stronach książki, odcina się od swojego austriackiego pochodzenia, twierdząc, że zawsze był przeciwnikiem monarchii habsburskiej. Zarzucał jej historycznym władcom nie dość skuteczną politykę germanizacyjną, a także krytykował militarną słabość Austro-Węgier w czasie I wojny światowej. Przyszły wódz III Rzeszy twierdził, iż gdyby Niemcy porozumiały się z Anglią, nie doszłoby do wojny światowej. Już w swoim programowym dziele Hitler wyraził obawę przed toczeniem wojny na dwóch frontach. Środkiem do jej uniknięcia było, zdaniem przywódcy NSDAP, zneutralizowanie Wielkiej Brytanii[3].

Zdaniem führera wszędzie gdziekolwiek mieszka choćby jeden Niemiec, Rzesza Niemiecka ma prawo zbrojnie wejść na te tereny, aby go chronić. W Mein Kampf Hitler wskazuje też, iż Niemcy powinni zdobywać przestrzeń życiową głównie na wschodzie Europy[3].

Wódz III Rzeszy podzielił ludzkość na trzy grupy: twórców kultury, krzewicieli kultury i burzycieli kultury. Do pierwszej grupy zaliczeni zostali wyłącznie Aryjczycy, do drugiej np. Japończycy. W opinii Hitlera istnienie drugiej grupy jest niezbędne, bowiem bez wykorzystywania narodów tej kategorii Aryjczycy nie mogliby stworzyć podstaw współczesnej cywilizacji. W trzeciej kategorii znaleźli się Żydzi, zdaniem Hitlera, niezdolni do tworzenia kultury[3].

Hitler obiecywał również zjednoczenie wszystkich ziem zamieszkanych przez Niemców i budowę tzw. Wielkich Niemiec na terenach zabranych sąsiadom. Mein Kampf stała się także podstawową lekturą ówczesnych nazistów jak i dzisiejszych neonazistów.

Wydania polskojęzyczne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce przed rokiem 1939 nie ukazało się żadne polskojęzyczne wydanie Mein Kampf. Od 1951 roku zapisem cenzury w Polsce, podlegał natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek[4].

Po 1989 roku książkę wydały następujące wydawnictwa:

  • Wydawnictwo SCRIPTA MANENT, Krosno 1992, ISBN 83-900029-0-6 – tłumaczenie z języka niemieckiego.
  • Wydawnictwo Werset, Kraków 1992, ISBN 83-900029-0-6 – jest to tłumaczenie z języka angielskiego, zawierające poprawki stylistyczne np. wycięto zbędne powtórzenia.
  • Wydawnictwo XXL – Wydawnictwo Książki Niezwykłej", 2005, ISBN 83-921822-0-0

Ponadto po polsku i bez komentarzy książka ukazała się w 1998 roku nakładem wydawnictwa UZVARA w Dyneburgu (Łotwa).

13 września 2005 we Wrocławiu rozpoczął się proces przeciwko polskiemu wydawcy Mein Kampf, wydawnictwu XXL. Z powództwem wystąpiły niemiecki Kraj Związkowy Bawaria, uznający się za posiadacza praw autorskich do książki oraz wrocławska prokuratura okręgowa. Domagają się one zaniechania wydawania książki oraz wycofania nakładu ze sprzedaży. 22 maja 2007, postępowanie zostało warunkowo umorzone na okres dwóch lat[5]. Proces wznowiono 30 marca 2009[6], a 25 maja 2009 wydawca został skazany na 3 miesiące więzienia w zawieszeniu na 2 lata oraz 10 tys. zł grzywny[7].

Niemiecki Kraj Związkowy Bawaria prowadzi politykę pozywania zarówno osób fizycznych jak i prawnych obracających bądź wydających na terenie Polski Mein Kampf z tytułu naruszenia praw autorskich.

Rozdziały[edytuj | edytuj kod]

Część I. Obrachunek

  1. W domu rodzinnym
  2. Wiedeńskie lata nauki i walki
  3. Monachium
  4. Wojna światowa
  5. Propaganda wojenna
  6. Rewolucja październikowa
  7. Początki mojej działalności politycznej
  8. Niemiecka partia robotnicza
  9. Przyczyny upadku imperium
  10. Pierwszy okres w rozwoju Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotniczej

Część II. Ruch narodowosocjalistyczny

  1. Światopogląd a partia
  2. Państwo
  3. Obywatele
  4. Osobowość a koncepcja państwa narodowego
  5. Światopogląd a organizacja
  6. Pierwsze dni walki: znaczenie przemówień
  7. Walka z siłami czerwonymi
  8. Silny człowiek jest najmocniejszy, gdy jest sam
  9. Myśli na temat znaczenia i organizacji socjalistycznych robotników
  10. Pozorny federalizm
  11. Propaganda a organizacja
  12. Sprawa związków zawodowych
  13. Powojenna polityka Niemiec w kwestii sojuszy
  14. Polityka wschodnia
  15. Prawo do samoobrony

Sytuacja prawna na świecie[edytuj | edytuj kod]

  • Wydawanie Mein Kampf dozwolone jest w Australii, Finlandii, Grecji, Indiach, Indonezji, Irlandii, Japonii, Kanadzie, Kolumbii, Korei Południowej, Macedonii, Nowej Zelandii, Portugalii, Turcji, USA i we Włoszech.
  • W Austrii posiadanie lub obrót Mein Kampf jest karalne.
  • W Bułgarii sprzedaż Mein Kampf dozwolona jest od 2001 roku.
  • W Chorwacji wydano dwa tłumaczenia (1999 i 2003) i jedną oryginalną wersję językową Mein Kampf (2002). Wydawcy nie ponieśli konsekwencji prawnych.
  • W Czechach w marcu 2002 ukazało się tłumaczenie Mein Kampf. Wydawca nie poniósł żadnych konsekwencji prawnych.
  • W Danii dozwolony jest obrót handlowy Mein Kampf. Ponadto biblioteki publiczne mają prawo posiadać do 50 egzemplarzy książki.
  • We Francji sprzedaż Mein Kampf jest zakazana, zezwolono jednak na wydanie specjalnej wersji z obszernym komentarzem historycznym.
  • W Holandii można posiadać Mein Kampf, jednak wszelki obrót książką (nawet egzemplarzami historycznymi) jest karalny.
  • W 1995 w Libanie ukazało się arabskie tłumaczenie Mein Kampf, rozpowszechnione następnie na inne kraje arabskie.
  • W Meksyku wydawanie Mein Kampf jest zakazane, jednak w nielegalnym obrocie znajdują się pirackie wersje.
  • W Hiszpanii i Argentynie książka jest zakazana, jednak nie dotyczy to egzemplarzy wydanych przed wejściem w życie odpowiedniego ustawodawstwa.
  • W Szwecji Mein Kampf ukazało się w 1992. Rząd Bawarii próbował zablokować rozpowszechnianie książki, jednak w 1998 szwedzki Sąd Najwyższy orzekł, że rząd bawarski nie ma praw autorskich do książki i wydawca został uniewinniony.
  • W Rosji Mein Kampf jest zakazane, jednak prawo to jest słabo respektowane i od 1992 ukazały się już trzy tłumaczenia.
  • W Wielkiej Brytanii można posiadać Mein Kampf i sprzedawać w liczbie nie większej niż 3000 egzemplarzy rocznie.

Przypisy

  1. BBC News - Viewpoint: Let Germans read Mein Kampf
  2. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Karol Grünberg: Adolf Hitler. Biografia. Warszawa: Książka i Wiedza, 1996. ISBN 8305128202.
  4. Cenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 16.
  5. Zakończył się proces przeciwko wydawcy "Mein Kampf" Hitlera. gazeta.pl, 2007-05-16
  6. http://ksiazki.wp.pl/wiadomosci/id,38170,wiadomosc.html edytowano 31 marca 2009
  7. Polski wydawca "Mein Kampf" skazany na 3 miesiące. Wiadomości Wp.pl

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]