Matka Boska Opolska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Matka Boska Opolska
Matka Boska Opolska
Czczona w Opolu
Sanktuarium Katedra Świętego Krzyża w Opolu
Kiedy zaczął się kult 1659
Czas powstania obrazu/figury ok. 1480
Patronka Diecezji opolskiej
Autor nieznany (L M)
Technika wykonania tempera
Rozmiar 129 x 92 cm
Styl gotyk
Koronowany 21 czerwca 1983
Góra Świętej Anny
przez Jana Pawła II
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Matka Boska Opolskaobraz przedstawiający Maryję z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii, znajdujący się w katedrze Świętego Krzyża w Opolu. Obraz otoczony jest kultem religijnym i uważany za cudowny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obraz w Piekarach Śląskich[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o obrazie Matki Bożej Opolskiej pochodzą z 1659 roku, kiedy to został odnaleziony przez Jakuba Roczkowskiego w bocznym ołtarzu kościoła NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich, zaraz po przejściu fali protestantyzmu przez Śląsk. W 1678 paulini z Jasnej Góry sprowadzili do Piekar specjalną komisję, która miała zbadać podstawy kultu obrazu. W rezultacie księdza Roczkowskiego aresztowano na miesiąc za fałszywe szerzenie kultu obrazu, a obraz schowano w zakrystii. Po buncie ludności piekarskiej obraz znowu umieszczono w ołtarzu głównym, lecz zakazano jego kultywowania.

W 1680 roku Czechy nawiedziła zaraza. Cesarz Leopold I nakazał sprowadzić obraz z Piekar. Wizerunek umieszczono na kilka tygodni w kolegiacie św. Klemensa w Pradze, następnie 15 marca w uroczystej procesji przeniesiono go do katedry św. Wita. Zaraza ustąpiła. Wtedy arcybiskup praski oficjalnie orzekł, że obraz jest cudowny. Obraz wywieziono z powrotem do Piekar. W drodze orszak zatrzymał się w Hradcu Králové, gdzie wykonano swobodną kopię obrazu. Do Piekar obraz dotarł 25 marca 1680.

Kopia wykonana w Hradcu Králové, czczona w Piekarach Śląskich

Sprowadzenie obrazu do Opola[edytuj | edytuj kod]

Gdy Europę najechały wojska tureckie, obraz wywieziono do Opola. Udający się na odsiecz Wiednia, Jan III Sobieski modlił się przed wizerunkiem o zwycięstwo. Kiedy wracał po wygranej bitwie, nakazał ze zdobytego srebra wykonać sukienkę dla obrazu. Wizerunek wrócił do Piekar. W XVIII wieku, gdy Karol XII wygrał bitwę pod Narwą i przekroczył granicę Polski w 1702, wizerunek ponownie wywieziono do Opola, skąd już nigdy nie wrócił.

Obraz w Opolu[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Na początku obraz umieszczono na miejscu kopii wizerunku Jasnogórskiego w ołtarzu głównym kościoła Świętej Trójcy, wybudowanym na miejscu Zamku Piastowskiego, należącym do jezuitów. Na początku XIX wieku, z zniszczonego już kościoła malowidło wyniesiono do kaplicy urządzonej na miejscu seminarium, służącej tylko nabożeństwom szkolnym. Po sekularyzacji klasztoru dominikanów, obraz przeniesiono w 1810 do kościoła Matki Bożej Bolesnej i św. Wojciecha (na Górce), do ołtarza głównego. Tam wisiał do 1813 roku, kiedy to w obawie przed wojskami rosyjskimi obraz ukryto w gimnazjum.

Sprowadzenie obrazu do kolegiaty św. Krzyża[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ ludność opolska żądała dostępu do obrazu, podjęto decyzję o przeniesieniu obrazu do kolegiaty św. Krzyża. Kanonik Franciszek Paul pisał tak:

Quote-alpha.png
Nie można było wymyśleć gorszego rozwiązania. Czyż wierni nie mają już prawa do spokojnego nabożeństwa i modlitwy? Nie należy ludzi obrażać: ludność polska nie może korzystać ze swego nabożeństwa w kościele na Górce, do którego ma szczególne zamiłowanie

W kościele św. Krzyża panował tłok i nieporządek. Mała liczba kapłanów nie pozwalała organizować pielgrzymek. Kościół w tym czasie służył katolikom i protestantom. Ostatecznie ks. Paul umieścił obraz w przykościelnej kaplicy NMP Szkaplerznej służącej bractwu NMP Szkaplerznej.

Kult obrazu został odnowiony, kiedy proboszczem został ks. Herman Gleich. Wybudowano i poświęcono nowy ołtarz, który później podniesiono do rangi ołtarza uprzywilejowanego. Jednak całe życie religijne miasta zamarło w czasie tzw. kulturkampfu. Z tego okresu pochodzi list, ukryty pod ozdobną koroną obrazu:

Quote-alpha.png
Dnia 6 maja obraz ten został wydobyty z ołtarza pokrytego kurzem i pajęczyną.(...) W Strzelcach Opolskich jest trzech proboszczów państwowych. Lud ich unika. Zakony są rozwiązane (...) Nasz biskup jest urzędowo usunięty i przebywa w Jaworniku. Duchowieństwo jest mu posłuszne(...)

Ożywienie kultu[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1895 nastąpiło ożywienie czci obrazu. Wybudowano w 1899 dwie wielkie wieże przy kościele, jako wotum dla Matki Bożej. Za księdza prałata Kubisa sprowadzono ołtarz z kościoła w Jeleniej Górze w miejsce starego. W 1927 obraz odnowiono, a w 1936 zakończono konserwację. W czasie wojny wizerunek ukryto w zakładzie Św. Józefa w Prószkowie, a w miejsce oryginału wstawiono kopię (dziś eksponowaną w Muzeum Diecezjalnym). Po zakończeniu wojny obraz ponownie został umieszczony w kościele. 17 lipca 1945 roku odbył się pierwszy powojenny odpust ku czci Matki Bożej. Miesiąc później kolegiatę podniesiono do rangi katedry.

Jubileusz 250-lecia pobytu obrazu w Opolu[edytuj | edytuj kod]

W lutym 1946 P. Pawlikiewicz, przy okazji transmisji nabożeństwa w Piekarach, ogłosił w radiu, że obraz zostanie wywieziony do Piekar z okazji stulecia istnienia kościoła w Piekarach i pozostanie tam na stałe. Informację tę potwierdził proboszcz piekarski, ks. H. Ligoń. Administrator Apostolski Bolesław Kominek, zaprotestował i ogłosił, że w roku 1952 odbędzie się jubileusz 250-lecia pobytu obrazu w Opolu, przez co obraz na te uroczystości pozostanie. Na święto zaprosił ks. Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Z okazji jubileuszu wizerunek przeniesiono do ołtarza głównego, a uroczystość odbyła się 14 grudnia 1952.

Koronacja obrazu[edytuj | edytuj kod]

W dniu 25 marca 1983 bp. ordynariusz Alfons Nossol wysłał do papieża Jana Pawła II dokumentację dotyczącą historii kultu i cudów razem z prośbą o koronację wizerunku, z okazji pielgrzymki do Polski. Obraz poddano konserwacji. Nie nałożono ponownie srebrnych sukienek, które później podarowano Muzeum Diecezjalnemu. Koronacja odbyła się 21 czerwca 1983 na Górze Świętej Anny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ks. Stefan Baldy: Matka Boska Opolska, Wydawnictwo Św.Krzyża, Opole, 1984
  • Ewa Morgunow: Madonny, Epidresse Polska S.A. 2007