Matka Boska Opolska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Matka Boska Opolska
Matka Boska Opolska
Miejsca kultu Opole
Sanktuarium Katedra Świętego Krzyża w Opolu
Początek kultu 1659
Czas powstania wizerunku ok. 1480
Patronka Diecezji opolskiej
Autor nieznany (L M)
Technika wykonania tempera
Rozmiar 129 × 92 cm
Styl gotyk
Koronowany 21 czerwca 1983
na Górze Świętej Anny
przez Jana Pawła II

Matka Boska Opolskaobraz przedstawiający Maryję z Dzieciątkiem w typie Hodegetrii, znajdujący się w katedrze Świętego Krzyża w Opolu. Obraz otoczony jest kultem religijnym i uważany za cudowny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obraz w Piekarach Śląskich[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o obrazie Matki Bożej Opolskiej pochodzą z 1659 roku, kiedy to został odnaleziony przez Jakuba Roczkowskiego w bocznym ołtarzu kościoła NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich, zaraz po przejściu fali protestantyzmu przez Śląsk. W 1678 paulini z Jasnej Góry sprowadzili do Piekar specjalną komisję, która miała zbadać podstawy kultu obrazu. W rezultacie księdza Roczkowskiego aresztowano na miesiąc za fałszywe szerzenie kultu obrazu, a obraz schowano w zakrystii. Po buncie ludności piekarskiej obraz znowu umieszczono w ołtarzu głównym, lecz zakazano jego kultywowania.

W 1680 roku Czechy nawiedziła zaraza. Cesarz Leopold I nakazał sprowadzić obraz z Piekar. Wizerunek umieszczono na kilka tygodni w kolegiacie św. Klemensa w Pradze, następnie 15 marca w uroczystej procesji przeniesiono go do katedry św. Wita. Zaraza ustąpiła. Wtedy arcybiskup praski oficjalnie orzekł, że obraz jest cudowny. Obraz wywieziono z powrotem do Piekar. W drodze orszak zatrzymał się w Hradcu Králové, gdzie wykonano swobodną kopię obrazu. Do Piekar obraz dotarł 25 marca 1680.

Sprowadzenie obrazu do Opola[edytuj | edytuj kod]

Gdy Europę najechały wojska tureckie, obraz wywieziono do Opola. Udający się na odsiecz Wiednia, Jan III Sobieski modlił się przed wizerunkiem o zwycięstwo. Kiedy wracał po wygranej bitwie, nakazał ze zdobytego srebra wykonać sukienkę dla obrazu. Wizerunek wrócił do Piekar. W XVIII wieku, gdy Karol XII wygrał bitwę pod Narwą i przekroczył granicę Polski w 1702, wizerunek ponownie wywieziono do Opola, skąd już nigdy nie wrócił.

Obraz w Opolu[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Na początku obraz umieszczono na miejscu kopii wizerunku Jasnogórskiego w ołtarzu głównym kościoła Świętej Trójcy, wybudowanym na miejscu Zamku Piastowskiego, należącym do jezuitów. Na początku XIX wieku, ze zniszczonego już kościoła malowidło wyniesiono do kaplicy urządzonej na miejscu seminarium, służącej tylko nabożeństwom szkolnym. Po sekularyzacji klasztoru dominikanów, obraz przeniesiono w 1810 do kościoła Matki Bożej Bolesnej i św. Wojciecha (na Górce), do ołtarza głównego. Tam wisiał do 1813 roku, kiedy to w obawie przed wojskami rosyjskimi obraz ukryto w gimnazjum.

Sprowadzenie obrazu do kolegiaty św. Krzyża[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ ludność opolska żądała dostępu do obrazu, podjęto decyzję o przeniesieniu obrazu do kolegiaty św. Krzyża. Kanonik Franciszek Paul pisał tak:

Quote-alpha.png
Nie można było wymyślić gorszego rozwiązania. Czyż wierni nie mają już prawa do spokojnego nabożeństwa i modlitwy? Nie należy ludzi obrażać: ludność polska nie może korzystać ze swego nabożeństwa w kościele na Górce, do którego ma szczególne zamiłowanie

W kościele św. Krzyża panował tłok i nieporządek. Mała liczba kapłanów nie pozwalała organizować pielgrzymek. Kościół w tym czasie służył katolikom i protestantom. Ostatecznie ks. Paul umieścił obraz w przykościelnej kaplicy NMP Szkaplerznej służącej bractwu NMP Szkaplerznej.

Kult obrazu został odnowiony, kiedy proboszczem został ks. Herman Gleich. Wybudowano i poświęcono nowy ołtarz, który później podniesiono do rangi ołtarza uprzywilejowanego. Jednak całe życie religijne miasta zamarło w czasie tzw. kulturkampfu. Z tego okresu pochodzi list, ukryty pod ozdobną koroną obrazu:

Quote-alpha.png
Dnia 6 maja obraz ten został wydobyty z ołtarza pokrytego kurzem i pajęczyną.(...) W Strzelcach Opolskich jest trzech proboszczów państwowych. Lud ich unika. Zakony są rozwiązane (...) Nasz biskup jest urzędowo usunięty i przebywa w Jaworniku. Duchowieństwo jest mu posłuszne(...)

Ożywienie kultu[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1895 nastąpiło ożywienie czci obrazu. Wybudowano w 1899 dwie wielkie wieże przy kościele, jako wotum dla Matki Bożej. Za księdza prałata Kubisa sprowadzono ołtarz z kościoła w Jeleniej Górze w miejsce starego. W 1927 obraz odnowiono, a w 1936 zakończono konserwację. W czasie wojny wizerunek ukryto w zakładzie Św. Józefa w Prószkowie, a w miejsce oryginału wstawiono kopię (dziś eksponowaną w Muzeum Diecezjalnym). Po zakończeniu wojny obraz ponownie został umieszczony w kościele. 17 lipca 1945 roku odbył się pierwszy powojenny odpust ku czci Matki Bożej. Miesiąc później kolegiatę podniesiono do rangi katedry.

Jubileusz 250-lecia pobytu obrazu w Opolu[edytuj | edytuj kod]

Kopia wykonana w Hradcu Králové, czczona w Piekarach Śląskich

W lutym 1946 P. Pawlikiewicz, przy okazji transmisji nabożeństwa w Piekarach, ogłosił w radiu, że obraz zostanie wywieziony do Piekar z okazji stulecia istnienia kościoła w Piekarach i pozostanie tam na stałe. Informację tę potwierdził proboszcz piekarski, ks. H. Ligoń. Administrator Apostolski Bolesław Kominek, zaprotestował i ogłosił, że w roku 1952 odbędzie się jubileusz 250-lecia pobytu obrazu w Opolu, przez co obraz na te uroczystości pozostanie. Na święto zaprosił ks. prymasa Stefana Wyszyńskiego. Z okazji jubileuszu wizerunek przeniesiono do ołtarza głównego, a uroczystość odbyła się 14 grudnia 1952.

Koronacja obrazu[edytuj | edytuj kod]

W dniu 25 marca 1983 bp. ordynariusz Alfons Nossol wysłał do papieża Jana Pawła II dokumentację dotyczącą historii kultu i cudów razem z prośbą o koronację wizerunku, z okazji pielgrzymki do Polski. Obraz poddano konserwacji. Nie nałożono ponownie srebrnych sukienek i pierwszych koron ofiarowanych przez króla Jana III Sobieskiego, które później podarowano Muzeum Diecezjalnemu[1]. Koronacja papieska odbyła się 21 czerwca 1983 na Górze Świętej Anny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Baldy: Matka Boska Opolska. Opole: Wydawnictwo Świętego Krzyża, 1983.
  • Ewa Morgunow: Madonny, Epidresse Polska S.A. 2007