Alfons Nossol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Alfons Nossol
Arcybiskup ad personam
Veritatem facere in caritate
Czynić prawdę w miłości
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 8 sierpnia 1932
Brożec
Biskup diecezjalny opolski
Okres sprawowania 1977–2009
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 23 czerwca 1957
Nominacja biskupia 25 czerwca 1977
Sakra biskupia 17 sierpnia 1977
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN Komandoria Missio Reconciliationis Order Ecce Homo
Wikicytaty Alfons Nossol w Wikicytatach
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 17 sierpnia 1977
Miejscowość Opole
Miejsce katedra Podwyższenia Krzyża Świętego
Konsekrator Stefan Wyszyński
Współkonsekratorzy Henryk Gulbinowicz
Antoni Adamiuk

Alfons Nossol (ur. 8 sierpnia 1932 w Brożcu) – polski biskup rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych, biskup diecezjalny opolski w latach 1977–2009, arcybiskup ad personam, od 2009 biskup senior diecezji opolskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 8 sierpnia 1932 w Brożcu[1]. W czasie II wojny światowej wraz z matką udzielał pomocy Żydom[2]. W latach 1948–1952 kształcił się w gimnazjum Carolinum (niższe seminarium duchowne) w Nysie[1].

W latach 1952–1957 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym Śląska Opolskiego w Nysie[1][3]. W ich trakcie pełnił funkcję kleryka odpowiedzialnego za kwestie gospodarcze[2]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 23 czerwca 1957 w katedrze Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu biskup Franciszek Jop, delegat Prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego w Opolu[1].

Studia kontynuował w zakresie teologii dogmatycznej na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[1]. Tamże w 1959 uzyskał magisterium i licencjat na podstawie pracy Augustyńska teoria poznania Boga, a w 1961 doktorat na podstawie dysertacji Nauka Jana Hessena o religijnym poznaniu Boga[1][2].

W 1976 na podstawie rozprawy Chrystologia Karla Bartha i jej wpływ na współczesną chrystologię katolicką uzyskał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim stopień doktora habilitowanego[1]. W 1982 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1986 profesora zwyczajnego teologii dogmatycznej i ekumenicznej (zatwierdzony przez Ministra Edukacji Narodowej w 1988)[4].

Działalność naukowo-dydaktyczna[edytuj | edytuj kod]

W 1961 został wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym w Nysie. Prowadził w nim zajęcia z teologii dogmatycznej, ponadto w latach 1962–1963 pełnił funkcję prefekta[2]. W międzyczasie, od 1961 do 1962 był administratorem parafii Zielina-Kujawy[5].

W latach 1968–1997 był pracownikiem naukowo-dydaktycznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[1]. Od 1968 do 1977 zajmował stanowisko adiunkta w Katedrze Teologii Dogmatycznej[2]. W latach 1977–1997 był kierownikiem II Katedry Teologii Dogmatycznej, a w latach 1983–1997 kierownikiem Instytutu Ekumenicznego[6].

Od 1977 do 1997 pełnił funkcję kierownika Katedry Sakramentologii na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu[2]. W 1977 po uzyskaniu paszportu na wyjazd do Republiki Federalnej Niemiec podjął gościnne wykłady na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji[1][2]. W 1981 został wykładowcą w Instytucie Teologiczno-Pastoralnym w Opolu[1]. W 1994 objął funkcję kierownika Katedry Teologii Dogmatycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego[6].

Został przyjęty w poczet członków Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki[1].

Biskup[edytuj | edytuj kod]

25 czerwca 1977 został mianowany biskupem diecezjalnym diecezji opolskiej. Diecezją objął kanonicznie 4 sierpnia 1977[1]. 17 sierpnia 1977 otrzymał święcenia biskupie i odbył ingres do katedry Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu[1][4]. Konsekracji dokonał kardynał Stefan Wyszyński, prymas Polski, z towarzyszeniem Henryka Gulbinowicza, arcybiskupa metropolity wrocławskiego, i Antoniego Adamiuka, biskupa pomocniczego opolskiego[7]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Veritatem facere in caritate” (Czynić prawdę w miłości)[4].

W czasie swych rządów w diecezji założył w 1977 Diecezjalny Instytut Teologiczno-Pastoralny w Opolu, stanowiący filię Wydziału Teologicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[8][9]. Po powstaniu w 1994 Uniwersytetu Opolskiego i przekształceniu Instytutu w Wydział Teologiczny objął w nim urząd wielkiego kanclerza[1][9]. W 1997 dokonał przeniesienia Wyższego Seminarium Duchownego z Nysy do Opola. Utworzył Muzeum i Archiwum Diecezjalne, a także Diecezjalny Dom Księży Emerytów w Opolu. W 1990 reaktywował diecezjalny oddział Caritas. Ustanowił radę kapłańską i radę duszpasterską. W latach 2002–2005 przeprowadził I Synod Diecezji Opolskiej[8]. W parafiach zamieszkanych przez mniejszość niemiecką wprowadził liturgię w języku niemieckim[5]. W 1984 założył diecezjalne Radio Góra Św. Anny (przemianowane później na Radio Plus Opole). W 1983 gościł na Górze Świętej Anny papieża Jana Pawła II w trakcie jego II podróży apostolskiej do Polski[9]. W 1989 odprawił w Krzyżowej Mszę Pojednania między narodami polskim i niemieckim, w trakcie której premier Tadeusz Mazowiecki i kanclerz Helmut Kohl przekazali sobie znak pokoju[10]. W 1999 Jan Paweł II wyniósł go do godności arcybiskupa ad personam[11][2]. 14 sierpnia 2009 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z obowiązków biskupa diecezjalnego opolskiego[12][13].

W Episkopacie Polski został członkiem Rady Głównej (od 1996 Rady Stałej), objął funkcje przewodniczącego Rady Naukowej i Rady ds. Ekumenizmu[1] oraz współprzewodniczącego Komisji ds. Dialogu Konferencji Episkopatu Polski i Polskiej Rady Ekumenicznej[4].

Wszedł w skład Papieskiej Rady Popierania Jedności Chrześcijan oraz Międzynarodowych Komisji Mieszanych ds. Dialogu Teologicznego między Kościołem katolickim a prawosławnym oraz między Kościołem katolickim a luterańskim[5].

Konsekrował biskupów pomocniczych opolskich: Jana Wieczorka (1981) i Pawła Stobrawę (2003), a także biskupa diecezjalnego opolskiego Andrzeja Czaję (2009). Był współkonsekratorem w trakcie sakry biskupów pomocniczych opolskich: Jana Bagińskiego (1985), Gerarda Kusza (1985) i Rudolfa Pierskały (2014), biskupa pomocniczego katowickiego Gerarda Bernackiego (1988), biskupa pomocniczego San Antonio Johna Yanty (1994) oraz biskupa diecezjalnego Sztokholmu Andersa Arboreliusa (1998)[7].

Odznaczenia, tytuły, wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Postanowieniem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego z 12 września 2013 został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[14]. Wcześniej postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 17 października 2008 został odznaczony Krzyżem Komandorskim tego orderu[15].

W 2009 otrzymał Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec[16].

W 2009 został uhonorowany Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[5].

Przyznano mu tytuł honorowego obywatela: miasta i gminy Głogówek (2006)[17], gminy Zdzieszowice (2008)[18], a także województwa opolskiego[19].

Otrzymał tytuł doctora honoris causa: Westfalskiego Uniwersytetu w Münsterze (1991)[20], Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji (1992)[21], Uniwersytetu Opolskiego (1995)[22], Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (1997)[1], Uniwersytetu Otto Friedricha w Bambergu (1998)[23], Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu (2000)[24] oraz Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu (2007)[25]. W 2007 został uhonorowany Medalem „Za zasługi dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego”[26][27].

Za działalność ekumeniczną oraz zaangażowanie w pojednanie narodów polskiego i niemieckiego został laureatem nagród, m.in.: Nagrody Pokojowej miasta Augsburga (1997)[28], Medalu św. Jerzego (1999)[29], Komandorii Missio Reconciliationis (2003)[30], Nagrody Polsko-Niemieckiej za rok 2005[31], Śląskiego Szmaragdu (2006)[32], Niemieckiej Nagrody Narodowej (2010)[33], Nagrody im. Klausa Hemmerlego za rok 2010[34], Ekumenicznej Nagrody Homiletycznej za rok 2011 w kategorii dzieło życia[35], Orderu Ecce Homo (2011)[36], Medalu Śląskiego przyznawanego przez Ziomkostwo Śląskie (2011)[37].

Ponadto został uhonorowany m.in.: Nagrodą św. Ulryka (1993)[1], Nagrodą im. Księdza Idziego Radziszewskiego (1994)[38], nagrodą Lux ex Silesia (1996)[5], tytułem Ślązaka Roku (2003)[39], Nagrodą im. Wojciecha Korfantego (2004)[40], wyróżnieniem specjalnym w kategorii osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej Nagrody Totus (2012)[41].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 1998, s. 101–103. ISBN 83-7052-900-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Laudacja z okazji nadania doktoratu honoris causa ordynariuszowi opolskiemu i Wielkiemu Kanclerzowi Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego – Arcybiskupowi Prof. zw. Dr Hab. Alfonsowi Nossolowi przez Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. pwt.wroc.pl. [dostęp 2013-09-17].
  3. Abp Alfons Nossol kończy 80 lat. ekai.pl, 2012-08-07. [dostęp 2013-08-18].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 257–258. ISBN 83-911554-0-4.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 K. Gołębiowski: Arcybiskup Alfons Nossol – ostatni biskup diecezjalny w Polsce z nominacji Pawła VI. ekai.pl, 2009-07-28. [dostęp 2013-09-17].
  6. 6,0 6,1 Bp Nossol mianowany arcybiskupem (rozszerzona). ekai.pl, 1999-11-12. [dostęp 2013-09-17].
  7. 7,0 7,1 Alfons Nossol w bazie catholic-hierarchy.org (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-09-17].
  8. 8,0 8,1 Zarys dziejów Kościoła na Śląsku Opolskim. diecezja.opole.pl. [dostęp 2013-09-17].
  9. 9,0 9,1 9,2 Diecezja Opolska ma już 40 lat. ekai.pl, 2012-06-28. [dostęp 2013-09-17].
  10. P. Awdankiewicz. 20 lat po Mszy Pojednania w Krzyżowej. „Niedziela”. 50/2009 (edycja świdnicka). ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-09-18]. 
  11. Elevazione alla dignità arcivescovile del Vescovo di Opole (Polonia) (wł.). press.catholica.va (arch.), 1999-11-12. [dostęp 2013-12-15].
  12. Rinuncia del Vescovo di Opole (Polonia) e nomina del successore (wł.). press.vatican.va, 2009-08-14. [dostęp 2013-12-15].
  13. Decyzje Ojca Świętego dotyczące ordynariusza diecezji opolskiej. episkopat.pl (arch.), 2009-08-14. [dostęp 2013-12-25].
  14. M.P. z 2014 r. poz. 313. [dostęp 2014-05-13].
  15. M.P. z 2009 r. Nr 25, poz. 347. [dostęp 2013-09-17].
  16. Großes Verdienstkreuz für Erzbischof Alfons Nossol (niem.). oppeln.diplo.de. [dostęp 2013-09-17].
  17. Uchwała Nr XXXIX/271/2006 r. Rady Miejskiej w Głogówku. bip.glogowek.ig.pl, 2006-06-26. [dostęp 2013-09-16].
  18. Uchwała Nr XXII/169/08 Rady Miejskiej w Zdzieszowicach. bip.biuletyn.info.pl, 2008-06-13. [dostęp 2013-09-16].
  19. Arcybiskup Alfons Nossol – Honorowym Obywatelem Województwa Opolskiego. umwo.opole.pl, 2005-02-15. [dostęp 2011-02-18].
  20. Prof. Dr. Dr. hc. mult. Alfons Nossol (niem.). uni-muenster.de. [dostęp 2013-09-17].
  21. Ehrenpromotionen (niem.). kath.theologie.uni-mainz.de. [dostęp 2013-09-17].
  22. Doktorzy Honoris Causa – Ks. abp Alfons Nossol. uni.opole.pl. [dostęp 2013-09-17].
  23. Bischof Dr. Dr. theol. h. c. Alfons Nossol (niem.). uni-bamberg.de. [dostęp 2013-09-17].
  24. Čestné doktoráty (cz.). upol.cz. [dostęp 2013-09-17].
  25. Wrocław: abp Nossol i ks. Olejnik doktorami honoris causa PWT. ekai.pl, 2007-11-16. [dostęp 2013-09-16].
  26. AKF: Medale za zasługi dla KUL. kul.pl. [dostęp 2013-09-17].
  27. A. Strzępka. W dowód uznania i wdzięczności. „Niedziela”. 51/2007 (edycja lubelska). ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-09-17]. 
  28. Preis zum Augsburger Hohen Friedensfest (niem.). augsburg.de. [dostęp 2013-12-15].
  29. Kraków: abp A.Nossol i dr M.Edelman otrzymali medal św. Jerzego. ekai.pl, 1999-11-14. [dostęp 2013-09-16].
  30. Ordery za działalność na rzecz pojednania. „Kombatant”. nr 1, s. 23, 2004. 
  31. Abp Nossol otrzyma Nagrodę Polsko-Niemiecką za rok 2005. ekai.pl, 2006-05-05. [dostęp 2013-09-17].
  32. Rozdano Śląskie Szmaragdy 2006. luteranie.pl. [dostęp 2013-09-17].
  33. Niemiecka Nagroda Narodowa dla abp. Alfonsa Nossola. ekai.pl, 2010-06-24. [dostęp 2013-09-17].
  34. J. Kobienia. Nagroda im. Klausa Hemmerlego dla Ks. arcybiskupa Alfonsa Nossola. „Wiadomości Urzędowe Diecezji Opolskiej”. Nr 1–2 (styczeń–luty 2010, rocznik LXV). s. 52. ISSN 1233-1872. [dostęp 2013-09-17]. 
  35. Abp A. Nossol laureatem Ekumenicznej Nagrody Homiletycznej. ekai.pl, 2011-11-17. [dostęp 2013-09-16].
  36. Kawaler Orderu Abp Alfons Nossol. ecce-homo.pl. [dostęp 2011-08-17].
  37. K. Ogiolda: Arcybiskup Alfons Nossol uhonorowany. nto.pl, 2011-10-07. [dostęp 2011-10-07].
  38. Nagroda im. Księdza Idziego Radziszewskiego. kul.pl. [dostęp 2013-09-17].
  39. Opole: Abp Nossol Ślązakiem Roku. ekai.pl, 2012-06-28. [dostęp 2013-09-17].
  40. Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego. zg.org.pl. [dostęp 2013-09-17].
  41. Warszawa: wręczono Nagrody TOTUS. ekai.pl, 2012-10-13. [dostęp 2013-09-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]