Kapral

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kapral
Wojska Lądowe
Aktualne oznaczenie stopnia
naramiennik
naramiennik
kurtka nieprzemakalna
kurtka nieprzemakalna
Oznaczenie stopnia 1925-39
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia 1919-25
naramiennik
naramiennik
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stopnia wojskowego. Zobacz też: Kapral - postać z komiksów o Kajko i Kokoszu.

Kapral (od wł. caporaledowódca) – w Wojsku Polskim najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim.

Polska[edytuj | edytuj kod]

Podoficer o tym stopniu w WP pełni najczęściej służbę na stanowisku dowódcy drużyny (działonu, załogi, obsługi, radiostacji). W Marynarce Wojennej odpowiednikiem stopnia kaprala jest mat.

W okresie II RP stopień kaprala był przewidziany zarówno dla podoficerów zasadniczej służby wojskowej (w tym nadterminowej) jak i dla podoficerów zawodowych. W skali stopni wojskowych armii NATO odpowiada randze: OR-03.

W Siłach Zbrojnych PRL należał do grupy podoficerów młodszych[1].

Stopień kaprala występuje również w Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Biurze Ochrony Rządu oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Odpowiednikiem tego stopnia w Państwowej Straży Pożarnej jest sekcyjny. W policji odpowiednikiem tego stopnia jest sierżant Policji[2].

Inne kraje[edytuj | edytuj kod]

Kapral (ang. Corporal) w Armii Brytyjskiej British Army jest stopniem podoficerskim, w przeciwieństwie do WP - drugim w kolejności w British Army tak samo jak i w Royal Marines. Stopień kaprala znajduje się między stopniami Lance Corporal a Sergeant. Stopień kaprala to dwa znaki w kształcie litery V (jest określany też jako "dwa haczyki" lub bardziej popularne - dwa paski na rękawie). Rola kaprala jest zależna od pułków/batalionów, jednak zazwyczaj kapral dowodzi 8-osobową drużyną, a jego zastępcą jest Lance Corporal (jako 2IC - Second In Command). Gdy drużyna podzieli się na dwie sekcje, każdy przejmuje dowództwo nad jedną z nich. W królewskich korpusach pancernych, kapral jest dowódcą czołgu. Obowiązki kaprali często przypominają te, które wykonują sierżanci a nawet st. sierżanci w US Army, dlatego też uważa się, że kaprale są kręgosłupem Armii Brytyjskiej. W koszarach kapral ma bardzo szeroki zakres obowiązków.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kapral pojawił się w średniowiecznej Europie Zachodniej jako dowódca samodzielnego oddziału wojsk najemnych. Od połowy XVI wieku był już tylko dowódcą najmniejszego pododdziału - drużyny.

W armii Maurycego Orańskiego i Gustawa Adolfa, a później w innych armiach europejskich był podoficerem kierującym ogniem czterech rot (czyli rzędów) muszkieterskich lub częścią kompanii pikinierów (kapralstwo, półpluton). W Polsce nazwa kaprala pojawiła się w XVII wieku wraz z wprowadzeniem autoramentu cudzoziemskiego.

Oznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaczeniem stopnia w Wojsku Polskim są dwie poziome belki w kolorze srebrnym na naramiennikach i otoku czapki[3].

W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919 na naramiennikach kurtki i płaszcza z tasiemki wełnianej karmazynowej szerokości 0,5 cm naszyte w poprzek naramiennika przeciętnie w połowie jego długości dwa paski w odległości 1 cm jeden od drugiego[4].

Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku kapral nosił na przodzie otoku czapki garnizonowej wykonane z taśmy dystynkcyjnej[a] dwa paski długości 3 cm i szerokości 5 mm; odstęp między paskami wynosił 2 mm; na naramiennikach kurtek dwa paski szerokości 8 mm podwinięte obydwoma końcami pod naramiennik (po 1 cm), pierwszy naszyty w odległości 2 cm od miejsca wszycia rękawa, a drugi 4 mm od pierwszego, w kierunku guzika naramiennika[5].

Znane osoby w stopniu kaprala[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Podoficerowie zasadniczej służby wojskowej, żołnierze rezerwy i studenci odbywający wojskowe szkolenie w ramach studium wojskowego nosili paski z taśmy dystynkcyjnej z kolorowym brzegiem: w wojskach lądowych – koloru czerwonego, w jednostkach wojsk obrony wewnętrznej – koloru granatowego.

Przypisy

  1. Podręcznik dowódcy drużyny. s. 65.
  2. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 2012 r. (poz. 546)
  3. Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. s. 159.
  4. Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. s. 20.
  5. Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku. s. 49-55.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kapral w Wikisłowniku
  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979.
  • Ministerstwo Obrony Narodowej; Inspektorat Szkolenia: Podręcznik dowódcy drużyny; Szkol. 378/69. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. Warszawa: Zakłady Graficzno-Wydawnicze "Książka", 1919.
  • Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego; sygn. Mund. 45/71/III. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I