Straż Graniczna (Polska)
| Straż Graniczna (Komenda Główna) |
|
Logo Straży Granicznej |
|
| Data ustanowienia | 16 maja 1991 |
| Komendant Główny | gen. bryg. SG Dominik Tracz |
| Adres | 02-514 Warszawa al. Niepodległości 100 |
Straż Graniczna (SG) – jednolita, umundurowana, w pełni zawodowa formacja typu policyjnego. Została powołana do życia ustawą z dnia 12 października 1990, jej funkcjonowanie rozpoczęło się 16 maja 1991 wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Wykonuje zadania związane z ochroną granicy państwowej i kontrolą ruchu granicznego. Nadzór nad formacją sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej.
Spis treści |
Struktura Straży Granicznej [edytuj]
- Komenda Główna Straży Granicznej
- Komendant Główny Straży Granicznej: gen. bryg. SG Dominik Tracz
- Zastępca Komendanta Głównego Straży Granicznej: gen. bryg. SG Marek Borkowski
- Zastępca Komendanta Głównego Straży Granicznej: płk SG Jacek Bajger
- Zastępca Komendanta Głównego Straży Granicznej: płk SG Andrzej Pilaszkiewicz
- Komendy 10 Oddziałów Straży Granicznej (OSG)
- Warmińsko-Mazurski OSG (Kętrzyn); Komendant W-MOSG: płk SG Jarosław Kowalkowski
- Podlaski OSG (Białystok); Komendant PoOSG: płk SG Leszek Czech
- Nadbużanski OSG (Chełm); Komendant NOSG: gen. bryg. SG Jarosław Frączyk
- Bieszczadzki OSG (Przemyśl); Komendant BiOSG: płk SG Waldemar Skarbek
- Karpacki OSG (Nowy Sącz); Komendant KOSG: płk SG Janusz Cienciała
- Śląski OSG (Racibórz); Komendant ŚOSG: płk SG Wojciech Skowronek
- Sudecki OSG (Kłodzko); Komendant SOSG: ppłk SG Waldemar Hołodniuk
- Nadodrzański OSG (Krosno Odrzańskie); Komendant NoOSG: płk SG Andrzej Kamiński
- Morski OSG (Gdańsk); Komendant MOSG: kadm. SG Piotr Stocki
- Nadwiślański OSG (Warszawa); Komendant NwOSG: ppłk SG Mariusz Piętka
- Ośrodki szkolenia:
- Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej w Koszalinie; Komendant COSSG: płk SG Grzegorz Skorupski[1]
- Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie; Komendant CSSG: płk SG Andrzej Rytwiński
- Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu; Komendant OSSSG: płk SG Artur Wąsowski
Wyposażenie i infrastruktura [edytuj]
- pojazdy obserwacyjne przeznaczone do patrolowania terenu, wykrywania i rozpoznawania obiektów, rejestracji na taśmie wideo wyników prowadzonej obserwacji i określania współrzędnych położenia obiektu
- urządzenia do kontroli bagaży promieniami rentgena
- samochody terenowe typu Land Rover Defender i Mercedes G
- motocykle t. KTM LC 4E oraz czterokołowe t. TRX 300 FWX
- skutery śnieżne t. Scandic
- okręty pełnomorskie projektu SKS-40 – „Kaper-1”, „Kaper-2”
- okręty patrolowe p. 90 – „SG-142”, „SG-146”
- łodzie pontonowe p. SAR 1500 – „Strażnik 1”, „Strażnik 2”
- poduszkowce p. Griffon 2000TD – „SG–411”, „SG–412”
- łodzie hybrydowe p. Parker 900 Baltick Cabin – „SG–046”, „SG–047”
- jednostki interwencyjno-pościgowe p. IC 16M – „Strażnik 5”, „Strażnik 6”
- jachty p. Conrad 45/46 – „Karawela II”, „Galeon”
- samoloty: PZL-104M Wilga 2000, PZL M28-05 Skytruck, PZL M-20 Mewa
- śmigłowce: PZL W-3 Sokół, PZL W-3 AM Anakonda, PZL Kania, PZL Mi-2
- cyfrowe centrale telefoniczne, centra radiowe i radiotelefony
Na terenach, na które nie można dotrzeć pojazdami mechanicznymi, Straż Graniczna pełni służbę na koniach.
W Morskim Oddziale SG (MOSG) od 2005 r. działa Zautomatyzowany System Radarowego Nadzoru (ZSRN) polskich obszarów morskich. Obejmuje on swoim zasięgiem wschodni odcinek morskiej granicy Rzeczypospolitej z Federacją Rosyjską (obwód kaliningradzki), jest on zintegrowany z istniejącymi systemami radarowymi oraz systemami automatycznej identyfikacji statków (AIS, SWIBŻ). System ten umożliwia objęcie stałym nadzorem radiolokacyjnym morza na wschodnim odcinku granicy Polski oraz morskich wód wewnętrznych na Zatoce Gdańskiej i na Zalewie Wiślanym.
Uzbrojenie [edytuj]
Uzbrojenie Straży Granicznej określono w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 sierpnia 2005 roku. Zgodnie z nim na uzbrojenie SG składa się[2]:
- broń palna: pistolety, rewolwery, broń gładkolufowa, pistolety maszynowe, karabinki, karabiny oraz karabiny maszynowe
- urządzenia przeznaczone do miotania środków obezwładniających (np. chemicznych): pistolety i rewolwery gazowe, miotacze gazu i wyrzutnie siatek obezwładniających
- urządzenia do odstrzeliwania amunicji sygnałowej
- noże wojskowe
- pałki służbowe (wielofunkcyjne)
- paralizatory
- broń treningowa lub wkładki lufowe na amunicję barwiącą
- środki pozoracji pola walki.
SG dysponuje nowoczesną bronią osobistą, np pistolet typu Walther P99, USP, Glock 17, jak i również pistolet maszynowy PM-98, czy też strzelba gładkolufowa Mossberg 500, karabin wyborowy SWD. Wycofuje się z użytku pistolety P-83, P-64[potrzebne źródło].
Ponadto Zarząd Zabezpieczenia Działań Straży Granicznej ma na swoim wyposażeniu pistolety maszynowe BT MP5 i karabinki Colt Canada[potrzebne źródło].
Umundurowanie [edytuj]
Funkcjonariusze Straży Granicznej noszą umundurowanie typu wojskowego, według wzorów używanych w Siłach Zbrojnych RP. Zależnie od jednostki organizacyjnej funkcjonariusze noszą ubiory wz. wojsk lądowych, wz. sił powietrznych i wz. marynarki wojennej[3].
Umundurowanie funkcjonariuszy Straży Granicznej składa się z czterech typów ubiorów[3]:
- służbowego - noszony podczas wykonywania obowiązków służbowych, chyba że występuje konieczność występowania w innym typie ubioru
- wyjściowego - noszony podczas wykonywania obowiązków służbowych wymagających wystąpień w ubiorze wyjściowym, podczas oficjalnych spotkań i uroczystych wystąpień, jeżeli nie zachodzi konieczność występowania w ubiorze galowym oraz podczas meldowania się przełożonemu po przybyciu do nowej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej lub przed odejściem na inne stanowisko służbowe.
- galowego - noszony podczas uroczystości związanych z uczczeniem świąt państwowych oraz święta Straży Granicznej, podczas uroczystości wręczania sztandarów, orderów i odznaczeń, mianowania na stopień oraz promocji funkcjonariuszy, podczas innych ważnych uroczystości o charakterze służbowym oraz w czasie niektórych uroczystości o charakterze prywatnym.
- polowego - noszony podczas wykonywania obowiązków służbowych wymagających wystąpień w ubiorze polowym oraz podczas szkoleń i ćwiczeń w ośrodkach szkolenia Straży Granicznej lub oddziałach Straży Granicznej, jeżeli charakter wykonywanych czynności nie wymaga noszenia innego rodzaju ubioru. Umundurowanie polowe wykonane jest z tkaniny we wzorze maskującym pantera.
Nakryciem głowy do ubiorów: służbowego, wyjściowego i galowego jest czapka garnizonowa w kolorze zielonym z jasnozielonym otokiem i lamówką (funkcjonariusze noszący ubiór wz. wojsk lądowych), w kolorze stalowym z czarnym otokiem (funkcjonariusze noszący ubiór wz. sił powietrznych) lub w kolorze białym z czarnym otokiem (funkcjonariusze noszący ubiór wz. marynarki wojennej)[3].
Do umundurowania polowego funkcjonariusze noszą czapki typu kepi w kamuflażu pantera (funkcjonariusze noszący ubiór wz. wojsk lądowych) lub berety (funkcjonariusze noszący ubiór wz. sił powietrznych i wz. marynarki wojennej)[3].
Korpusy i stopnie służbowe [edytuj]
SG mimo że jest formacją typu policyjnego, nosi umundurowanie typu wojskowego oraz używa stopni służbowych odpowiadających stopniom wojskowym[4].
- Korpus szeregowych:
- szeregowy SG (marynarz SG)
- starszy szeregowy SG (starszy marynarz SG)
- Korpus podoficerów:
- kapral SG (mat SG)
- plutonowy SG (bosmanmat SG)
- sierżant SG (bosman SG)
- starszy sierżant SG (starszy bosman SG)
- sierżant sztabowy SG (bosman sztabowy SG)
- Korpus chorążych:
- Korpus oficerów:
- podporucznik SG
- porucznik SG
- kapitan SG
- major SG (komandor podporucznik SG)
- podpułkownik SG (komandor porucznik SG)
- pułkownik SG (komandor SG)
- generał brygady SG (kontradmirał SG)
- generał dywizji SG (wiceadmirał SG)
Regulacje prawne [edytuj]
Od kilku lat realizowany jest proces dostosowania systemu ochrony granicy do standardów wspólnotowych. Ramy prawne dla tego procesu, którego ostatecznym celem było uzyskanie przez Polskę członkostwa w grupie państw Schengen, określone zostały w aktach europejskich, takich jak Partnerstwo dla członkostwa i Stanowiska Negocjacyjne Komisji Europejskiej oraz akty krajowe – Narodowa Strategia Integracji, Narodowy Program Przygotowania do Członkostwa, Stanowiska Negocjacyjne Rządu RP oraz Polska, Strategia Zintegrowanego Zarządzania Granicą.
Podstawowym wymogiem członkostwa w Unii Europejskiej było przyjęcie przez Polskę dorobku prawnego UE wraz z dorobkiem Schengen. W celu wypełnienia tych warunków w Komendzie Głównej Straży Granicznej opracowano Program zagospodarowania granicy państwowej na lata 2003-2005, zgodny ze Strategią Zintegrowanego Zarządzania Granicą.
Efektem działań dostosowawczych jest m.in. nowelizacja Ustawy o Straży Granicznej z 2001 roku, zwiększająca uprawnienia i zasięg działania SG.
Zobacz też [edytuj]
- Straż Graniczna II RP
- straż graniczna (w innych krajach)
- Korpus Ochrony Pogranicza
- Policja
- Święto Straży Granicznej
- Wojska Ochrony Pogranicza
- Medal za Zasługi dla Straży Granicznej
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Zbigniew B. Kumoś: Granice Rzeczpospolitej Polskiej : (na przestrzeni dziejów). Warszawa: Wydawnictwo Comandor, 2005. ISBN 83-7473-002-1.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Straż Graniczna RP – Strona główna
- Sudecki Oddział Straży Granicznej w Kłodzku
- Straż Graniczna – Strona nieoficjalna
- Podlaski Oddział Straży Granicznej w Białymstoku
- Nadodrzański Oddział Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim
- Nadbużański Oddział Straży Granicznej w Chełmie
- Morski Oddział Straży Granicznej w Gdańsku
- Muzeum Polskich Formacji Granicznych
|
|||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||