Brygadier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Brygadier – stopień służbowy używany na świecie w formacjach mundurowych (wojsku, policji, żandarmerii, straży pożarnej itp.).

Wojsko[edytuj | edytuj kod]

Za granicą[edytuj | edytuj kod]

Stopień wojskowy brygadiera związany jest historycznie z funkcją dowódcy brygady. Zazwyczaj jest to ranga wyższa od pułkownika, ale w zależności od specyfiki danego kraju brygadier zaliczany jest do oficerów starszych lub uznawany za najniższy stopień generalski (wówczas często na język polski nazwę stopnia tłumaczy się jako 'generał brygady', OF-6 w klasyfikacji NATO).

W brytyjskich wojskach lądowych oraz w armiach nawiązujących do wzorów brytyjskich brygadier jest stopniem pomiędzy pułkownikiem (Colonel), a generałem majorem (Major-General). Mimo że posiada oznaki stopnia (korona i trzy romby) podobne do pułkownika (korona i dwa romby), ale jako dowodzący brygadą uznawany jest za równorzędnego wobec generała brygady (OF-6).

W brazylijskich i argentyńskich siłach powietrznych brygadier jest odpowiednikiem generała, stąd występują następujące stopnie wojskowe:

  • brazylijskie wojska lotnicze:
    • Tenente-Brigadeiro – generał broni
    • Major-Brigadeiro – generał dywizji
    • Brigadeiro – generał brygady
  • argentyńskie wojska lotnicze:
    • Brigadier-General – generał broni
    • Brigadier-Mayor – generał dywizji
    • Brigadier – generał brygady

We Francji oraz w armiach wzorowanych na armii francuskiej stopień brygadiera w oddziałach kawaleryjskich należy do stopni podoficerskich i odpowiada randze kaprala.

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce stopień brygadiera pojawił się w 2 poł. XVIII w. Nosili go (obok stopnia wicebrygadiera) dowódcy brygad kawalerii narodowej, którzy następnie zostali zrównani z generał majorami:

Wicebrygadierzy (część z nich awansowała na wyższe stopnie):

W konnych oddziałach Legii Nadwiślańskiej (ułani) zorganizowanych na wzór francuski brygadierem określano podoficera, będącego odpowiednikiem kaprala, oraz trębacza: trębacz brygadier (sztabs-trębacz).

W Legionach Polskich u boku Austro-Węgier mianem brygadiera określano dowódców poszczególnych brygad, w tym – płk Józefa Piłsudskiego, dowódcę I Brygady. Była to jednak nazwa funkcji, a nie stopnia wojskowego, nieznanego w armii austro-węgierskiej.

Państwowa Straż Pożarna[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie brygadiera

Brygadierstopień służbowy w PSP, odpowiadający rangą podpułkownikowi wojsk lądowych i powietrznych, komandorowi porucznikowi Marynarki Wojennej, podpułkownikowi BOR-u, młodszemu inspektorowi Policji i podpułkownikowi Służby Więziennej. Stopniem niższym od brygadiera jest młodszy brygadier, wyżsi rangą są natomiast starszy brygadier, nadbrygadier i generał brygadier[1].

Policja i żandarmeria[edytuj | edytuj kod]

We francuskiej żandarmerii stopnie brygadierów odpowiadają polskim stopniom podoficerskim (w klasyfikacji NATO):

Natomiast w policji francuskiej występują następujące stopnie brygadierów: sous-brigadier, brigadier, brigadier-chef, brigadier-major odpowiadające w przybliżeniu polskim sierżantom.

W policji holenderskiej stopień brygadiera znajduje się między rangą wyższego agenta (hoofdagent) a rangą inspektora (inspecteur), który (wraz ze stopniem nadinspektora Hoofdinspecteur) jest niższy od komisarza (Commissaris), będącego wraz ze stopniem nadkomisarza (Hoofdcommissaris) najwyższymi rangami w tamtejszej policji. Por. Stopnie w polskiej policji.

Inne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. m.in. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 2005 r. w sprawie równorzędności stopni policyjnych, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i stopni wojskowych ze stopniami służbowymi Straży Granicznej (Dz. U. z dnia 24 sierpnia 2005 r.); Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2001 r. w sprawie równorzędności stopni wojskowych, funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Więziennej i Urzędu Ochrony Państwa oraz uzyskanych w Państwowej Straży Pożarnej ze stopniami funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z dnia 8 stycznia 2002 r.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9