Psusennes I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Psusennes I
Golden Mask of Psusennes I.jpg
Złota maska Psusennesa I
władca starożytnego Egiptu
Okres panowania od 1039 p.n.e.
do 991 p.n.e.
Dane biograficzne
Dynastia XXI dynastia
Żona Mutnodżmet II
Dzieci Amenemope
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Tytulatura Psusennesa I
hieroglifami
NomenPaseba-chai-en-niut MeriAmon
egip.Gwiazda-która-ukazała-się-miastu
Ukochany-przez-Amona
G39 N5
<
M17 Y5
N35
U7
G40 N14 N28
N35
O4
>
PrenomenAacheper-Re Setepen-Amon
egip.Oby-wielkie-były-przejawy-Re
Wybrany-przez-Amona
M23
X1
L2
X1
<
N5 O29V L1 C12 U21
N3
>
Imię horusoweKa-nechat-Chaem-Uaset
egip.Byk-potężny-koronowany-w-Tebach
G5
E2
D40
S29 N28
D36
G17 R19 X1
O49
Srxtail2.GIF
NebtyUer-menu-em-Ipet-Sut
egip.Wielki-budowniczy-w-Karnaku
G16
G36
D21
Y5
N35
W24 W24
W24
G17 M17 Q3
X1
Q1 Z2s
O49

Psusennes Ifaraon, trzeci władca starożytnego Egiptu z XXI dynastii z czasów Trzeciego Okresu Przejściowego. Panował prawdopodobnie w latach 1039-991 p.n.e.[1] lub 1044/1040wspólnie ze swym starszym, przyrodnim bratem Amenemnesu, później samodzielnie do 996 roku p.n.e., po czym do 994 p.n.e. wspólnie ze swym synem Amenemope[2]. lub 1040-993 p.n.e.[3] Istnieje kilka, rozbieżnych opinii, dotyczących jego pochodzenia. Być może był synem Pinodżema I i Henuttaui II, lub Smendesa I i Mutnodżmet I. W 1979 roku zabezpieczono na Tell Sami płytę ofiarną kultu pośmiertnego Psusennesa, która wcześniej znajdowała się w Tanis.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Psusennes I ożenił się ze swoją siostrą Mutnodżmet II. Rodzeństwem króla była m.in. boska małżonka Amona Maatkare i zakładając, że był synem Pinodżema I – arcykapłani Amona – Masaharta, Dżedchonsuiufanch oraz Mencheperre. Jego dziećmi była m.in. Isetemachbit III, urodzona ze związku z konkubiną Wiai oraz Mutnodżmet III.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie panował wraz ze swym starszym, przyrodnim Bratem – Amenemnesu przez około cztery lata, następnie samodzielnie przez 44 lata i, pod koniec panowania wraz ze swym synem Amenemope. Na temat polityki zagranicznej władcy wiadomo niewiele. Niewątpliwie skupiała się ona na zabezpieczaniu granic państwa. O kontaktach z zagranicą świadczy inskrybcja pismem klinowym na jednej z pereł jego naszyjnika, zawierająca dedykację dla najstarszej córki asyryjskiego wezyra Ibaszszi-Ilu. Działalność budowlana ograniczała się do miasta Tanis, gdzie wybudował gruby na 20 m wewnętrzny wał okalający zespół świątynny i pierwszą budowlę Wielkiej Świątyni Amona. Psusennes przyjął tytuł "arcykapłana Amona-Rasontera". Nie zostawił po sobie żadnych budowli w Tebach, gdzie arcykapłanem był wówczas Mencheperre. Ograniczona działalność budowlana poświadczona jest w Gizie, gdzie postawiono świątynię dla "Izydy, Pani piramid" przy trzeciej piramidzie królowych piramidy Cheopsa. Istnieją pewne źródła świadczące o budowlach w oazie Dachla. Kult Psusennesa I (lub II) istniał w Tebach za czasów XXII dynastii.

Pod koniec panowania sprawował władzę wspólnie z Amenemope jako koregentem. Pochowany został w Tanis.

Grobowiec[edytuj | edytuj kod]

Fragment srebrnej trumny

Grobowiec Psusennesa I (nr 3) odkryty został w lutym 1940 roku przez Pierre Monteta. Razem z królem pochowano jego małżonkę Mutnodżmet, księcia Anchefenmuta i generała oraz naczelnika kapłanów Wendżebaendżeda. Psusennes uzurpował sobie sarkofag należący do Merenptaha. Wewnątrz znaleziono drugi sarkofag z czarnego granitu, który krył z kolei trumnę z litego srebra. Oprócz wspaniałej złotej maski (porównywanej często do maski Tutanchamona) wyposażenie grobowe zawierało także naczynia złote i srebrne, naszyjniki i bransolety. Jedną z bransolet ufundował Smendes II, następca Mencheperre. Niestety mumia Psusennesa całkowicie się rozpadła.

Przypisy

  1. Datowanie Thomasa Schneidera
  2. B. Kwiatkowski – "Poczet Faraonów"
  3. N. Grimal

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • N. Grimal – Dzieje starożytnego Egiptu, PIW, Warszawa 2004, ISBN 83-06-02917-8.
  • B. Kwiatkowski – Poczet faraonów, Iskry, Warszawa 2002, ISBN 83-207-1677-2.
  • Th. Schneider – Leksykon faraonów, PWN, Kraków-Warszawa 2001, ISBN 83-01-13479-8.
  • Ch. Jacq – Podróż po Egipcie faraonów, Świat Książki, Warszawa 2004, ISBN 83-7391-131-6 Nr 4380.
  • Ch. Jacq – Sekrety Egiptu faraonów, Świat Książki, Warszawa 2006, ISBN 83-7391-760-8 Nr 5023.


Poprzednik
Amenemnesu
HekaNemesNechacha PioMs.svg Trzeci Okres Przejściowy
Psusennes I – XXI dynastia

1044-994 p.n.e.
HekaNemesNechacha PioMs.svg Następca
Amenemope