Totmes I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Totmes I
ColossalSandstoneHeadOfThutmoseI-BritishMuseum-August19-08.jpg
władca starożytnego Egiptu
Dane biograficzne
Dynastia XVIII dynastia
Matka Seniseneb
Żona Ahmes
Dzieci Hatszepsut,
Amenmose,
Wadżmose,
Ramose,
Totmes II
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Tytulatura Totmesa I
hieroglifami
NomenDżehutimes
egip.Zrodzony-z-Dżehuti (Thota)
G39 N5
<
G26 F31 S29
>
PrenomenAa-cheper-Ka-Re
egip.Wspaniałe-są-przejawy-duszy-Re
M23
X1
L2
X1
<
N5
O29
L1 D28
>
Imię horusoweKa-nechat-meri-Maat
egip.Byk-potężny-ukochany-przez-Maat
G5
E2
D40
U6 C10
Srxtail2.GIF
NebtyCha-em-en-eseret-Aapehet
egip.Ukoronowany-królewską-kobrą(Wadżet)-Wielki-mocą
G16
N28
D36
m&n F20
D21
X1 I13 O29V F9
F9
Złoty HorusNeferrenput-Sanchibu
egip.Doskonały-latami-ten, który-ożywia-serca
G8
F35 M4 M4 M4 S29 S34 F34 F34
F34

Totmes I (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu z XVIII Dynastii, z okresu Nowego Państwa, syn Seniseneb, która nie pochodziła z królewskiego rodu. Prawdopodobnie nie był spokrewniony z główną linią władców XVIII dynastii. Totmes wstąpił na tron po bezpotomnej śmierci Amenhotepa I i aby uprawomocnić swą władzę pojął za żonę jego siostrę – Ahmes, córkę Ahmose i królowej Ahmes-Nefertari. Panował w latach 1504-1492 p.n.e. Według Manethona – 12 lat. O ósmym i dziewiątym roku jego panowania mówią inskrypcje na kamiennych blokach z Karnaku.

Ojciec królowej-faraona Hatszepsut z pierwszorzędnej żony Ahmes oraz ojciec faraona Totmesa II, który urodził się z jego związku z drugorzędną żoną Mutnofret. Prawdopodobnie z tego ostatniego związku pochodzą książęta Amenmose, Wadżmose i Ramose. Był jednym z najbardziej prominentnych dowódców wojskowych wysokiej rangi, do której doszedł za panowania swego poprzednika Amenhotepa I. Królowa Ahmes-Nefertari utrzymała tytuł Boskiej Małżonki Amona, co niewątpliwie miało znaczenie dla legitymizacji jego władzy. Zmarła prawdopodobnie w pierwszym roku panowania Totmesa I.

W czasie swego panowania przeprowadził kilkanaście ekspedycji w Dolnym Egipcie – w Delcie Nilu – skierowanych przeciw bandom powstańców hyksoskich, a w czasie jednej z nich jego wojska dotarły aż nad Eufrat. Na południu w Górnym Egipcie poprowadził wyprawę za trzecią kataraktę, do Nubii, gdzie w starciu z Nubijczykami własnoręcznie pokonał ich króla. Według relacji jednego z jej uczestników, dowódcy wojskowego Ahmesa syna Abany, po zwycięstwie Totmes, wracając do Teb, kazał na dziobie swego statku powiesić ciało zabitego króla Nubii.

Z polecenia Totmesa I pod nadzorem architekta Ineni przeprowadzono wiele prac budowlanych. Tej aktywności zawdzięczamy budowę czwartego i piątego pylonu w świątyni w Karnaku, wzniesienie wielu statui i obelisków oraz dokończenie prac zapoczątkowanych przez Amenhotepa I. Dla upamiętnienia swego zwycięstwa nad Hyksosami kazał wznieść w Karnaku salę hypostylową, skonstruowaną z drewna cedrowego.

Następcą Totmesa I został Totmes II, syn Mutnefret, który rywalizował o sukcesję z Hatszepsut, jego córką z pierwszorzędnego związku.

Stela Totmesa I

Totmes I zapoczątkował królewską nekropolę w Tebach Zachodnich w Dolinie Królów, gdzie z jego polecenia, pod nadzorem Ineni wykuto pierwszy skalny grobowiec (KV 38), zapoczątkowując tym samym nową tradycję grzebalną, różniącą się zasadniczo od dotychczasowej, polegającą na oddzieleniu grobowca od świątyni grobowej oraz jego ukryciu. W królewskiej nekropoli w Dolinie Królów pochowano władców XVIII, XIX i XX dynastii. Mumię króla w czasach panowania Hatszepsut przeniesiono z jej polecenia do jej grobowca (KV 20), a po śmierci Hatszepsut, z polecenia Totmesa III, na powrót do jej pierwotnego miejsca pochówku, a później, w okresie rabunków królewskiej nekropoli, do skrytki DB-320 w Deir el-Bahari. Obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Amenhotep I
HekaNemesNechacha PioMs.svg Nowe Państwo Tebańskie
Totmes I – XVIII dynastia

1504–1492 p.n.e.
HekaNemesNechacha PioMs.svg Następca
Totmes II