Władcy Egiptu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Egipt Starożytny[edytuj | edytuj kod]

Egipt faraonów (tablica chronologiczna)

Informacje i podział władców egipskich na dynastie zawdzięczamy Manetonowi, zhellenizowanemu egipskiemu kapłanowi z Heliopolis. Jego pisma zaginęły, a kopie obarczone są licznymi błędami. Prace nad opisaniem historii starożytnego Egiptu zaczął prawdopodobnie na polecenie Ptolemeusza I. Ustalenie kolejności i dat panowania władców Egiptu wciąż wywołuje wiele sporów. W poniższych tabelach zastosowano zmodyfikowane datowanie z Cambridge Ancient History.

Okres predynastyczny i protodynastyczny - ok. 5500-3150 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

Wcześni wodzowie/ królowie Nechen (Hierakonpolis) w Górnym Egipcie

Do tej grupy zaliczani są bezimienni właściciele elitarnych grobów w Nechen, które zostały odkryte i przebadane w l. 1997-2011. Badania cmentarza HK6 trwają nadal, dlatego można się spodziewać kolejnych "władców" z tej najwcześniejszej "dynastii". Wodzowie ci panowali nad miastem Nechen i najbliższa okolicą.

  • N.N., właściciel grobu nr 16 (statuetka boginii Bat) na cmentarzu elity HK6 w Nechen (ok. 3660 p.n.e., Nagada IC-IIA) - aktualnie najwcześniejszy władca Nechen
  • N.N., właściciel grobu nr 23 na cmentarzu elity HK6 w Nechen (ok. 3650 p.n.e., Nagada IIB)
  • N.N., właściciel grobu nr 26 (statuetka skorpiona) na cmentarzu elity HK6 w Nechen (Nagada IIB?)

Dynastia 00 z Nechen (Hierakonpolis), Nubt (Nagady) i Tinis (Abydos) w Górnym Egipcie

Nazwa "Dynastia 00" nie jest powszechnie uznana przez egiptologów. Ma ona obejmować niespokrewnionych ze sobą, bezimiennych królów lokalnych z okresu od Nagada IIC do IIIA2. Zalicza się do niej właściciela "malowanego grobu" nr 100 na cmentarzu elity HK31 w Nechen (ok. 3500 p.n.e., Nagada IIC), władców z cmentarza T w Nubt (Nagadzie) oraz władców z cmenatrza U w Abydos.

Królowie Buto w Dolnym Egipcie, znani z kamienia z Palermo (nieznani Manetonowi)

  • Hsekju
  • Chaju
  • Teje
  • Czesz
  • Neheb
  • Wazner
  • Mech
Dynastia 0 z Tinis i Hierakonpolis w Górnym Egipcie
Władcy panujący nad ziemiami Górnego i najprawdopodobniej dużą częścią obszarów Dolnego Egiptu przed Narmerem, nieznani Manetonowi. Faza Nagada IIIB
Imię
władca o nieznanym imieniu horusowym (Dwa Sokoły)
Hat-Hor
Ny-Hor
Pe-Hor
Hedż-Hor
Krokodyl
Horus Skorpion II (prawdopod. eg. Horus Serket)
Iry-Hor
Ka

Okres wczesnodynastyczny (archaiczny) - ok. 3150-2686 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

I dynastia (tynicka) (ok. 3100-2890 p.n.e.)
Część badaczy uważa, że I dynastia rozpoczyna się od Aha, Narmer zaś jest ostatnim przedstawicielem "dynastii 0".
Imię horusowe Imię własne Imię greckie wg Manetona
Horus Narmer Meni Menes 3150-3125
Horus Aha Iti (Atoti) Menes 3125-3100
Horus Dżer Iti (Atoti) Athotis 3100-3055
Horus Dżet Iterti Kenkenes 3055-3050
Horus Den (albo Udimu) Chasti Ousaphais 3050-2995
Horus Anedżib (Adżib) Merpebia Miebis 2995-2950
Horus Semerchet Irineczer Semempses 2960-....
Horus Ka'a (Kaa, Ka) Bauneter Oubienthis ....-2925
II dynastia (tynicka) (ok. 2890-2686 p.n.e.)
Imię horusowe Imię własne Imię greckie wg Manetona
Hetepsechemui Hotep Boethos 2853-2825
Nebre (albo Reneb) Nubnefer Kekhoos 2825-2810
Neterimu (Nineczer) Baneteru Binothris 2810-2767
Uneg (Peribsen) Uadżans Tlas 2760-2749
Chasechem Neferkare Cheres 2749-2744
Chasechemui Nefersokar Nefercheres 2744-2736

Stare Państwo - ok. 2686-2181 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

III dynastia (ok. 2686-2613 p.n.e.)
Imię horusowe Imię własne Imię greckie wg Manetona
Sanacht Nebka Toueris (?)
Neczerierchet Dżeser Necherephes 2690–2670
Sechemchet Dżeser Teti Mesochris 2670-2663
Chaba Sedżes (?) Souphis 2663-2657
Neferka Aches 2657-2653
Hu (albo Huni) Kerpheres 2653-2629
IV dynastia (ok. 2613-2498 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie Imię greckie wg Manetona
Snofru Snefru Soris 2629-2604
Chufu Cheops Souphis 2604-2581
Redżedef Dżedefre Ratoises 2581-2572
Chaefre Chefren Souphis 2572-2546?
Nebka, Baka, Bakare  ??? (Bicheris) 2546 ?
Baure, Baefre, Bafre  ??? (Biures) 2546-2539
Menkaure (Mykerinos) 2539-2511
Szepseskaf (Sebercheres) 2511-2506
Dżedefptah (Tamftys) 2506-2504
V dynastia (heliopolitańska) (ok. 2498-2345 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie Imię greckie wg Manetona
Userkaf Ousercheres 2504-2496 Kakai Neferirkare Chentkaus II Piramida w Abusir
Sahure Sephres 2496-2483
Neferirkare Kakai Nephercheres 2483-2463
Szepseskare Isi Siophes 2463-2456
Neferefre Cheres 2456-2445
Niuserre Ini Rathoures 2445-2414
Menkauhor Akauhor Mencheres 2414-2405
Dżedkare Izezi Tancheres 2405-2367
Unis Onnos 2367-2347
VI dynastia (ok. 2345-2181 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie Imię greckie wg Manetona
Teti Othoes
Userkare
Merire Pepi I Phiops
Merenre I Antyemsaf I Methousouphis
Neferkare Pepi II Phiops
Merenre Antyemsaf II Menthesouphis
Menbkare Nitokris Nitokris

Pierwszy okres przejściowy około 2181-2133 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

VII dynastia (ok. 2181-2173 p.n.e.)
Dane dotyczące VII dynastii są nadal bardzo niepewne i dyskutowane wśród egiptologów. Oto lista znanych władców panujących w tym okresie.
Imię
Neferkare (młodszy)
Neferkare Nebi
Dżedkare Szemai
Neferkare Chendu
Merienhor Neferkamin
Nikare
Neferkare Tereru
Neferkahor
VIII dynastia (tebańska) (ok. 2173-2160 p.n.e.)
Imię własne Imię horusowe
Uadżkare Pepisonbe Cha-bau (?)
Neferkamin Anu
Kakare Ibi
Neferkare
Neferkauhor Kapuibi Neczeribau
Neferirkare Demedżibtui
IX dynastia (herakleopolitańska) (ok. 2160-2120 p.n.e.)
Imię własne Imię horusowe
Meribre Cheti I Achthoes I
Neferkare Nebkaure
Cheti II Achthoes II
Setut
X dynastia (herakleopolitańska) (ok. 2120-2060 p.n.e.)
Imię własne Imię horusowe
Merihathor
Neferkare
Uachare Cheti III Achthoes III
Merikare
Nebkaure Cheti IV

Średnie Państwo (tebańskie) - około 2133-1786 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

XI dynastia (tebańska) (ok. 2133-1991 p.n.e.)
Imię własne Imię horusowe
Mentuhotep I Tepa (albo Tepia)
Antef I (albo Intef I) Sehertaui
Antef II (albo Intef II) Uahanch
Antef III (albo Intef III) Nachtnebtepnefer
Seanchibtaui
Nebhepetre Mentuhotep II Neberihedżet
Seanchkare Mentuhotep III Seanchtuief
Nebtauire Mentuhotep IV Nebtaui
XII dynastia (ok. 1991-1786 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie
Sehetepibre Amenemhat I Amenemes I
Cheperkare Senuseret I (koregent) Sezostris I
Nebkaure Amenemhat II (koregent) Amenemes II
Chakeperre Senuseret II (koregent) Sezostris II
Chakaure Senuseret III Sezostris III
Nimaatre Amenemhat III Amenemes III
Macherure Amenemhat IV (koregent) Amenemes IV
Sobekkare Sobeknefrure (albo Neferusobek)

Drugi okres przejściowy około 1786-1567 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

XIII dynastia (ok. 1786-1633 p.n.e.)
Około 30 władców z prawdopodobnie pięciu rodzin, część to prawdopodobnie te same osoby. Stolicę zasadniczo stanowiły Teby, panowali nad Górnym Egiptem. Niektóre z podanych imion znane są tylko z pojedynczych zapisów.
Imię
Wegaf
Senbuf Amenemhat V
Sekhemre Khutawi
Amenemhat VI
Sehetepibre
Iufeni
Amenemhat VII
Nebnun Semenkare
Hornedjheriotef
Sewdjkare I
Nedjemibre
Sebekhotep I
Reniseneb
Hor I
Amenemhat VIII
Amenemhat IX Sebekhotep II
Khendjer
Imiramesha (albo Mermesha)
Antef IV (albo Intef IV)
Set I
Panteni
Ameni Kemau
Ibi
Aakeni
Sobekhotep III
Neferhotep I
Sahathor
Sobekhotep IV
Sobekhotep V
Iaib
Ai I
Sobekhotep VI
Ini
Sankhenre Suadjetu
Ined
Neferhotep II
Hori (albo Hor II)
Sobekhotep VII
Didumes
Ibi
Se(zatarty hieroglif w kartuszu)kare
Senebmiu
Sekhaenre
Merkheperre
Merikare
Senweseret IV (albo Sesostris IV)
Montuemsaf
Neferhotep III
Mentuhotep V
Nerkare
Wesermontu
Sobekhotep VIII
Ini
Mentuhotep VI
Senaib
Sobekhotep IX
Wepwawetemsaf
Hor Meritaui
Sebekai
Khuiiker
XIV dynastia (ok. 1786-1603 p.n.e.)
W kronikach znalazło się 66 imion władców z tego okresu oraz kilka niepotwierdzonych, znanych z pojedynczych zapisów. Stolicą było Xois w delcie Nilu. Władcy z tej dynastiii panowali nad Dolnym Egiptem.
Imię
Nehesi
Khatire
Nebfawre
Sehebre
Meridjefare
Sewadjkare II
Nebdjefare
Wbenre
(zatarty hieroglif)djefare
(zatarty hieroglif)wbenre
Awtibre
Herwibre
Nebsenre
Sekheperenre
Djedkherure
Sankhibre
Kanefertumre
Sekhem(zatarty hieroglif)re
Kakemetre
Neferibre
A(dwa zatarte hieroglify) (?)
Kha(zatarty hieroglif)re
Ankhkare
Semen(zatarty hieroglif)re
Djed(zatarty hieroglif)re
Senefer(zatarty hieroglif)re
Menibre
Djed(zatarty hieroglif)re
Inek(zatarty hieroglif)
I(dwa zatarte hieroglify)
Ip(dwa zatarte hieroglify)
Hebi
Aped
Hepw
Shemsu
Meni(zatarty hieroglif)
Wrkai
(zatarty hieroglif)kare
(zatarty hieroglif)kare
Hepu(zatarty hieroglif) (albo (zatarty hieroglif)nre)
(zatarty hieroglif)annati (albo (zatarty hieroglif)kare)
Bebnem
Iuf(dwa zatarte hieroglify)
Seth II
Sinu
Hor III
Nibef
Penestensepti
Kherhemwetshepsut
Khuihemwet
XV dynastia (dynastia Wielkich Hyksosów) (ok. 1674-1567 p.n.e.)
Za panowania Wielkich Hyksosów stolicą było Awaris we wschodniej części delty Nilu.
Imię egipskie Imię greckie
Maibre Szeszi/Salitis
Meruserre Jakobher
Seuserence Chain
Auserre Apopi Apophis I
Nebchepeszre Apopi Apophis II
Aakenenre Apopi Apophis III
Aasehere Chamudi
XVI dynastia (dynastia Małych Hyksosów) (ok. 1684-1567 p.n.e.)
Prawdopodobnie wasale Wielkich Hyksosów, pewnych jest tylko osiem imion książąt z tej dynastii.
Imię
Anat-Her
Weser-Anat
Semqen
Seket
Wasa (Wadj(ed))
Qar
Seneferanchre Pepi III
Beb-ankh
Nebmaatre
Nikare II
Meribre
Aahetepre
Aaneterre
Nebwankhre
Ahetepre
Nebweserre
Khaweserre
Khaimure
Yakob-baal
Yakobaam (albo Yakobner)
Yam
Amu
Nia(zatarte znaki)
XVII dynastia (1650-1567 p.n.e.)
Początkowo wasale Wielkich Hyksosów, później się od nich uniezależnili prowadząc z nimi wojnę.
Imię egipskie Imię greckie
Nebucheperure Antef V
Sechemre Uahchau Rehotep
Sechemre Wadżchau Sobekemsaf I
Sechemre Sementaui Dżehuti
Sanchenre Mentuhotep VII
Suadżenre Nibirau I
Nibirau II
Semenenre
Seuserenre
Sechemre Sedtaui Sobekemsaf II
Sechemre Wepmaat Antef VI
Sechemre Heruhormaat Antef VII
Senachtenre Tao (albo Taa)
Sekenenre Tao (albo Taa)
Uadżcheperre Kamose Kamosis

Nowe Państwo (tebańskie) - około 1567-1085 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

XVIII dynastia (1567-1320 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie
Nebpehtire Ahmose Ahmosis
Dżeserkare Amenhotep I Amenophis I
Aacheperkare Totmes I Thoutmosis I
Aacheperenre Totmes II Thoutmosis II
Maatkare Hatszepsut
Mencheperre Totmes III Thoutmosis III
Aacheperure Amenhotep II Amenophis II
Mencheperure Totmes IV Thoutmosis IV
Nebmaatre Amenhotep III Amenophis III
Nefercheperure Amenhotep IV - Echnaton Amenophis IV
Semenchkare
Nebcheperure Tutanchamon
Chepercheperure Aj
Dżesercheperure Horemheb
XIX dynastia (1320-1200 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie
Menpehtire Ramzes I
Menmaatre Seti I
Usermaatre Ramzes II (Wielki)
Aachenre Setepenre Merenptah
Baenre Amenmes
Usercheperure Seti II
Ramzes-Siptah, Merenptah-Siptah Siptah
Sitre Merietamon Tauseret
 ???Jarsu???
XX dynastia (1200-1085 p.n.e.)
Imię egipskie
Userkaure Setnacht
Usermaatre Mariamon Ramzes III
Usermaatre Setepenamon Ramzes IV
Usermaatre Secheperenre Ramzes V
Nabmaatre Meriamon Ramzes VI
Usermaatre Miamon Ramzes VII
Usermaatre Achenamon Ramzes VIII
Neferkare Setepenre Ramzes IX
Chepermaatre Setepenre Ramzes X
Chepermaatre Setpenptah Ramzes XI

Trzeci okres przejściowy 1085-650 roku p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

XXI dynastia (stolica w Tanis) (1085-950 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie
Chedżcheperre Setepenre Smendes I
Neferkare HekaUaset Psusennes I
Usermaatre Setepenamon Amenemope Amanophthis
Neczercheperre Setepenamon Siamon
Titcheperure Setepenre Psusennes II
Arcykapłani Świątyni Amona w Tebach (1085-950 p.n.e.)
Herhor
Pianchi
Pinodżem I
Masaharta
Mencheperre
Smendes II
Pinodżem II
XXII dynastia libijska (stolica w Bubastis) (950-730 p.n.e.)
Imię egipskie
Szeszonk I
Osorkon I
Takelot I
Osorkon II
Szeszonk II
Takelot II
Szeszonk III
Pimaj
Szeszonk IV
XXIII dynastia libijska (stolica w Tanis) (ok. 817-730 p.n.e.)
Imię egipskie
Padibastet
Iuput I
Szeszonk V
Osorkon III
Takelot III
Rudżamon
Iuput II
Osorkon IV

Epoka Późna 730-305 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

XXIV dynastia saicka (730-715 p.n.e.)
Imię egipskie Imię greckie
Tefnacht
Bakenrenef Bokchoris
XXV dynastia nubijska (kuszycka) (751-656 p.n.e.)
Imię egipskie
Pianchi
Szabaka
Szabataka
Taharka
Tanutamon
XXVI dynastia saicka (663-525 p.n.e.)
Imię egipskie
Necho I
Psametych I
Necho II
Psametych II
Apries
Ahmose II
Psametych III
XXVII dynastia (perscy władcy z dynastiii Achemenidów) (525-404 p.n.e.)
Kambyzes II
Dariusz I Wielki
Kserkses
Artakserkses I
Dariusz II
XXVIII dynastia (404-398 p.n.e.)
Amyrtajos
XXIX dynastia (398-378 p.n.e.)
Neferites I
Achoris
Psamutis
Neferites II
XXX dynastia (378-341 p.n.e.)
Nektanebo I
Teos (albo Tachos)
Nektanebo II
XXXI dynastia (perscy władcy z dynastiii Achemenidów) (341-330 p.n.e.)
Artakserkses III Ochos
Arses
Dariusz III (albo Kodoman)

Okres grecko-ptolomejski - 305-30 rok p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

Władcy macedońscy (332-304 p.n.e.)
Aleksander Wielki
Filip Arrhidaeus
Aleksander IV Macedoński (koregent)
dynastia Lagidów (Ptolemeusze) (305-30 p.n.e.)
Ptolemeusz I Soter I
Ptolemeusz II Filadelfos
Ptolemeusz III Euergetes I
Ptolemeusz IV Filopator I
Ptolemeusz V Epifanes
Ptolemeusz VI Filometor
Ptolemeusz VII Neos Filopator II (albo Eupator)
Ptolemeusz VIII Euergetes II Fyskon
Ptolemeusz IX Soter II Lathyros
Ptolemeusz X Aleksander I (koregent)
Kleopatra III (koregentka)
Kleopatra Berenike III
Ptolemeusz XI Aleksander II (koregent)
Ptolemeusz XII Neos Dionisos (Auletes)
Berenike IV
Kleopatra VII Filopator
Ptolemeusz XIII Neos Dionizos (koregent)
Ptolemeusz XIV (koregent)
Ptolemeusz XV Cezarion (koregent)

Egipt rzymski 30 p.n.e.-641 n.e.[edytuj | edytuj kod]

Okres rzymski: 30 p.n.e.–323 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: cesarze rzymscy.

Okres bizantyńsko-koptyjski: 323–641 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: cesarze bizantyjscy.

Egipt islamski 641-1914[edytuj | edytuj kod]

Okres dynastii muzułmańskich: 641–1517 rok[edytuj | edytuj kod]

Okres wczesnego panowania arabskiego: 641–868 rok[edytuj | edytuj kod]

Emirowie z dynastii Tulunidów: 868–905 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Tulunidzi.

Restauracja władzy Abbasydów: 905–935 rok[edytuj | edytuj kod]

Państwo Ichszydydów: 935–969 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ichszydydzi.

Kalifat Fatymidów 969–1169 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Fatymidzi.

Sułtanat Egipski Ajjubidów 1169–1250 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ajjubidzi.

Egipt mameluków 1250–1517 rok[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Kalif, w sekcji Kalifowie z dynastii Abbasydów (Kair).
Bahryci 1250–1382[edytuj | edytuj kod]
Burdżyci 1382–1517[edytuj | edytuj kod]

Okres osmański 1517-1914[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Władcy Turcji.

Wicekrólestwo Egiptu 1805-1914[edytuj | edytuj kod]

Portret władcy Daty panowania Władca Rodzice Urodzony Zmarł
ModernEgypt, Muhammad Ali by Auguste Couder, BAP 17996.jpg 1805-1848 Muhammad Ali ok. 1769 2 sierpnia 1849
IbrahimBaja.jpg 1848 Ibrahim Pasza Muhammad Ali
Amina
1789 1848
ModernEgypt, Muhammad Ali by Auguste Couder, BAP 17996.jpg 1848-1849 Muhammad Ali ok. 1769 2 sierpnia 1849
Abbas I1.gif 1849-1854 Abbas I Tusun Pasza
Bemba Hanum
1813 1854
Muhammad Said Pascha 1855 Nadar.jpg 1854-1863 Said Pasza Muhammad Ali
Ain ul-Hajat
1822 1863
Ismail Pasha.gif 1863-1879 Ismail Pasza Ibrahim Pasza
Chuszijar Kadin
31 grudnia 1830 2 marca 1895
MohamedTewfik.jpg 1879-1892 Taufik Pasza Ismail Pasza
Shafiq-Nur
15 listopada 1852 7 stycznia 1892
Abbas Hilmi II.JPG 1892-1914 Abbas II Hilmi Taufik Pasza
Amina Hanem
14 lipca 1874 19 grudnia 1944

Sułtanat Egiptu 1914-1922[edytuj | edytuj kod]

Portret władcy Daty panowania Władca Rodzice Urodzony Zmarł
HusseinKamelSultan.jpg 19 grudnia 1914-9 października 1917 Husajn Kāmil Ismail Pasza
Dżanazir Hanem
21 listopada 1853 9 października 1917
Fuad I..jpg 9 października 1917-28 lutego 1922 Fuad I Ismail Pasza
Farial Kadin
26 marca 1868 28 kwietnia 1936

Królestwo Egiptu 1922-1953[edytuj | edytuj kod]

Herb dynastii
Okres panowania Władca Rodzice Urodzony Zmarł Tytuł Następca tronu
1922-1936 Fuad I Fuad I of Egypt.jpg Ismail Pasza
Farial Kadin
26 marca 1868 w Kairze 28 kwietnia 1936 w Kairze Król Egiptu i Sudanu, Suweren Nubii, Kordofanu i Darfuru Faruk
1936-1952 Faruk I King Farouk.jpg Fuad I
Nazli Sabri
11 lutego 1920 w Kairze 18 marca 1965 w Rzymie z łaski Boga Król Egiptu i Sudanu, Suweren Nubii, Kordofanu i Darfuru Fuad
1952-1953 Fuad II Fuad II of Egypt 1952.jpg Faruk I
Nariman Sadek
16 stycznia 1952 w Kairze z łaski Boga Król Egiptu i Sudanu, Suweren Nubii, Kordofanu i Darfuru Faruk I

Republika Egiptu - od 1953 roku[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: prezydenci Egiptu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]