Amenhotep I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amenhotep I
AmenhotepI-StatueHead MuseumOfFineArtsBoston.png
Amenhotep I, Museum of Fine Arts w Bostonie, nr kat. 07.536
władca starożytnego Egiptu
Okres panowania od 1525 p.n.e.
do 1504 p.n.e.
Dane biograficzne
Dynastia XVIII dynastia
Ojciec Ahmose
Matka Ahmes-Nefertari
Żona Ahhotep II
Dzieci Amenemhat
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Tytulatura Amenhotepa I
hieroglifami
NomenAmenhotep
egip.Amon-jest-rad
G39 N5
<
i mn
n
Y1
t p
>
PrenomenDżeser-Ka-Re
egip.Święta-jest-Dusza-Re
M23
X1
L2
X1
<
N5 D45 D28
>
Imię horusoweKa-Uaf-tau
egip.Byk-który-ujarzmia-Kraje
G5
E1 G43 D36
I9
N17
N17
N17
Srxtail2.GIF
NebtyAa-neru
egip.Wzbudzający-wielką-grozę
G16
O29
n
r
H4 G43
Złoty HorusUahrenput
egip.Trwały-w-latach
G8
V29 M4 M4 M4

Amenhotep Ifaraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa, trzeci syn Ahmose i królowej Ahmes-Nefertari, drugi władca XVIII dynastii.

Panował prawdopodobnie w latach od 1525 p.n.e. do 1504 p.n.e. Według Manethona – 20 lat i 9 miesięcy, na co poparciem są biograficzne inskrypcje z grobowca Amenemhata, w których stwierdza on, że służył pod panowaniem Amenhotepa Dżeserkare 21 lat. Jednakże ostatnim potwierdzonym rokiem jego panowania jest rok 10. Amenhotep osiągnął sukcesję, będąc trzecim synem Ahmose, w wyniku śmierci swych dwóch braci, następców tronu. W pierwszych jego latach panowania regencję sprawowała jego matka[1]. W wyniku śmierci Ahmose, Libijczycy korzystając z okresu przełomu władzy, najechali zachodnie obszary Delty Nilu, powodując konieczność zorganizowania przez nowego króla błyskawicznej kampanii przeciw nim. W jej wyniku, pomimo braku doświadczenia nowego króla, najeźdźcy zostali szybko wyparci z Egiptu. Dalsze lata jego panowania to okres stabilizacji i spokoju wewnętrznego i zewnętrznego. Według inskrypcji z grobowca Ahmesa, syna Abany, Amenhotep podjął jedynie wyprawę do Nubii, w okolice II katarakty[2], w wyniku której wicekrólem został mianowany Turi, a na południowych rubieżach państwa wzniesiono świątynie w Sai. Z jego rozkazu rozbudowę świątyni Amona w Karnaku powierzono architektowi Ineni, który później za panowania Totmesa I był wykonawcą pierwszego królewskiego grobowca w Dolinie Królów.

Amenhotep pojął za żonę swoją siostrę – Ahhotep II, z którą miał jednego syna Amenemhata, zmarłego w wieku około 2 lat. W związku z tym, że nie zostawił po sobie następcy tronu, sukcesję po nim przejęła boczna gałąź dynastii. Tron objął Totmes I, który aby uprawomocnić swą władzę, pojął za żonę siostrę Amenhotepa – Ahmes.

Panowanie Amenhotepa I to lata stabilizacji i rozkwitu zarówno kulturalnego, jak i gospodarczego. Za jego czasów wybudowano sanktuarium Hathor w Deir el-Bahari (zniszczone za czasów Hatszepsut), w Górnym Egipcie w Kom Ombo i świątynię Nechbet w El-Kab i w Abydos. W czasie jego panowania prawdopodobnie ukończono ostateczną wersję królewskiej księgi grobowej Amduat, która po raz pierwszy pojawiła się w grobowcu Totmesa I w postaci malowideł i inskrypcji.

Stela przedstawiająca Amenhotepa I i jego matkę Ahmes-Nefertari

Amenhotep I został prawdopodobnie pochowany w królewskiej nekropoli w Dra Abu al Naga, ale jego grobowiec nie został, jak dotąd, odnaleziony. (Istnieją hipotezy o pochowaniu Amenhotepa I w Dolinie Królów w grobowcu KV39). Mumię króla odnalazł Brugsch w skrytce DB-320 w Deir el-Bahari. Obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze.

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

To właśnie za czasów Amenhotepa I jeden z jego poddanych – Amenemhat – wynalazł klepsydrę[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. B. Kwiatkowski, Poczet faraonów, s. 315, ISBN 83-207-1677-2.
  2. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Joachima Śliwy, 2005, Wielka Historia Świata Tom 2 Stary i Nowy Świat od „rewolucji” neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego, Oficyna Wydawnicza FOGRA, s. 307, ISBN 83-85719-83-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Ahmose
HekaNemesNechacha PioMs.svg Nowe Państwo Tebańskie
Amenhotep I – XVIII dynastia

1525–1504 p.n.e.
HekaNemesNechacha PioMs.svg Następca
Totmes I