Amenhotep I
| Amenhotep I |
|
 Amenhotep I, Museum of Fine Arts w Bostonie, nr kat. 07.536 |
|
| władca starożytnego Egiptu | |
| Okres panowania | od 1525 p.n.e. do 1504 p.n.e. |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | XVIII dynastia |
| Ojciec | Ahmose |
| Matka | Ahmes-Nefertari |
| Żona | Ahhotep II |
| Dzieci | Amenemhat |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
| Tytulatura Amenhotepa I hieroglifami |
|||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nomen – Amenhotep | |||||||||||||||||
| egip. – Amon-jest-rad | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Prenomen – Dżeser-Ka-Re | |||||||||||||||||
| egip. – Święta-jest-Dusza-Re | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Imię horusowe – Ka-Uaf-tau | |||||||||||||||||
| egip. – Byk-który-ujarzmia-Kraje | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Nebty – Aa-neru | |||||||||||||||||
| egip. – Wzbudzający-wielką-grozę | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| Złoty Horus – Uahrenput | |||||||||||||||||
| egip. – Trwały-w-latach | |||||||||||||||||
|
Amenhotep I – faraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa, trzeci syn Ahmose i królowej Ahmes-Nefertari, drugi władca XVIII dynastii.
Panował prawdopodobnie w latach od 1525 p.n.e. do 1504 p.n.e. Według Manethona – 20 lat i 9 miesięcy, na co poparciem są biograficzne inskrypcje z grobowca Amenemhata, w których stwierdza on, że służył pod panowaniem Amenhotepa Dżeserkare 21 lat. Jednakże ostatnim potwierdzonym rokiem jego panowania jest rok 10. Amenhotep osiągnął sukcesję, będąc trzecim synem Ahmose, w wyniku śmierci swych dwóch braci, następców tronu. W pierwszych jego latach panowania regencję sprawowała jego matka[1]. W wyniku śmierci Ahmose, Libijczycy korzystając z okresu przełomu władzy, najechali zachodnie obszary Delty Nilu, powodując konieczność zorganizowania przez nowego króla błyskawicznej kampanii przeciw nim. W jej wyniku, pomimo braku doświadczenia nowego króla, najeźdźcy zostali szybko wyparci z Egiptu. Dalsze lata jego panowania to okres stabilizacji i spokoju wewnętrznego i zewnętrznego. Według inskrypcji z grobowca Ahmesa, syna Abany, Amenhotep podjął jedynie wyprawę do Nubii, w okolice II katarakty[2], w wyniku której wicekrólem został mianowany Turi, a na południowych rubieżach państwa wzniesiono świątynie w Sai. Z jego rozkazu rozbudowę świątyni Amona w Karnaku powierzono architektowi Ineni, który później za panowania Totmesa I był wykonawcą pierwszego królewskiego grobowca w Dolinie Królów.
Amenhotep pojął za żonę swoją siostrę – Ahhotep II, z którą miał jednego syna Amenemhata, zmarłego w wieku około 2 lat. W związku z tym, że nie zostawił po sobie następcy tronu, sukcesję po nim przejęła boczna gałąź dynastii. Tron objął Totmes I, który aby uprawomocnić swą władzę, pojął za żonę siostrę Amenhotepa – Ahmes.
Panowanie Amenhotepa I to lata stabilizacji i rozkwitu zarówno kulturalnego, jak i gospodarczego. Za jego czasów wybudowano sanktuarium Hathor w Deir el-Bahari (zniszczone za czasów Hatszepsut), w Górnym Egipcie w Kom Ombo i świątynię Nechbet w El-Kab i w Abydos. W czasie jego panowania prawdopodobnie ukończono ostateczną wersję królewskiej księgi grobowej Amduat, która po raz pierwszy pojawiła się w grobowcu Totmesa I w postaci malowideł i inskrypcji.
Amenhotep I został prawdopodobnie pochowany w królewskiej nekropoli w Dra Abu al Naga, ale jego grobowiec nie został, jak dotąd, odnaleziony. (Istnieją hipotezy o pochowaniu Amenhotepa I w Dolinie Królów w grobowcu KV39). Mumię króla odnalazł Brugsch w skrytce DB-320 w Deir el-Bahari. Obecnie znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze.
Ciekawostka [edytuj]
To właśnie za czasów Amenhotepa I jeden z jego poddanych – Amenemhat – wynalazł klepsydrę[potrzebne źródło].
Przypisy
- ↑ B. Kwiatkowski, Poczet faraonów, s. 315, ISBN 83-207-1677-2.
- ↑ Praca zbiorowa pod redakcją naukową Joachima Śliwy, 2005, Wielka Historia Świata Tom 2 Stary i Nowy Świat od „rewolucji” neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego, Oficyna Wydawnicza FOGRA, s. 307, ISBN 83-85719-83-0.
Bibliografia [edytuj]
- Grimal N., Dzieje starożytnego Egiptu, PIW, Warszawa 2004, ISBN 83-06-02917-8.
- Kwiatkowski B., Poczet faraonów, Iskry, Warszawa 2002, ISBN 83-207-1677-2.
- Schneider Th., Leksykon faraonów, PWN, Kraków-Warszawa 2001, ISBN 83-01-13479-8.
| Poprzednik Ahmose |
 |
Nowe Państwo Tebańskie Amenhotep I – XVIII dynastia 1525–1504 p.n.e. |
|
Następca Totmes I |
