Sądowa Wisznia

Sądowa Wisznia
Herb Sądowej Wiszni
Państwo	Ukraina
Obwód	lwowski
Powierzchnia	2,81 km²
Położenie	49°46′N 23°18′E
Ludność (2001) • liczba ludności • gęstość	6655 303 os./km²
Kod pocztowy	81-340
Położenie na mapie Sądowa Wisznia

Sądowa Wisznia (ukr. Судова Вишня) – miasto w rejonie mościskim w obwodzie lwowskim na Ukrainie, na Płaskowyżu Tarnogrodzkim.

W latach 1340 – 1772 województwo ruskie, ziemia przemyska, powiat przemyski. W latach 1918-1939 województwo lwowskie, powiat mościski.

Pierwsze wzmianki pochodzą z 1230 roku. W roku 1368 miasto otrzymało tzw. prawo magdeburskie, razem ze zgodą królewską na wykup wojtowstwa przez Piotra Kmitę. Pierwsza część nazwy miasta Wisznia pochodzi od naz. etn. oznaczającej, że zostało ono zbudowane na wzniesieniu. Druga część oficjalnej nazwy Sądowa, została dodana do Wiszni ok. roku 1545, kiedy to w mieście zaczęły odbywać się sejmiki generalne Woj. ruskiego I RP. W ciągu kolejnych wieków miasto uzyskało nowe przywileje m.in. w latach 1537, 1545, 1576, 1578, 1639, 1553, 1765 w Sądowej Wiszni odbywały się wspomniane Generalne Sejmiki Województwa Ruskiego (Ziemi Lwowskiej, Przemyskiej, Sanockiej oraz Żydaczowskiej). Miasto leży nad rzeka Wisznią (prawy dopływ Sanu).

Właścicielami Sądowej Wiszni w XIX w. byli p. Henrieta Hrabianka Komorowska oraz Antonina z Hrabiów Komorowskich hrabina Bakowska. Od początku XX w. – Jan Mars herbu Noga, a po nim – Krzysztof Mars Noga. Ostatni burmistrz w Sądowej Wiszni – Włodzimierz Paygert herbu Prus.

W nocy z 15 na 16 września 1939 roku pod miastem stoczono bitwę,w której jednostki Frontu Południowego, dowodzone przez generała Kazimierza Sosnkowskiego rozbiły niemiecki elitarny pułk zmotoryzowany SS-Standarte Germania[1].

24 lipca 1944 została zdobyta przez wojska radzieckie.

Miasto ma dwie cerkwie i kościół katolicki, z polskim proboszczem. Około trzystu mieszkańców należących do miejscowej Polonii posiada Kartę Polaka. W Sądowej Wiszni działa oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej.

Znane osoby

• Zdzisław Atlass - polski prawnik, podporucznik Wojska Polskiego II RP, absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, jeniec obozu w Starobielsku zamordowany przez Rosjan w Charkowie
• Michał Holländer – polski hodowca koni, rotmistrz Wojska Polskiego II RP, inicjator rejestracji klaczy rodnych oraz powstania Związku Hodowców Koni Rasy Huculskiej
• Jan Wiszenski – polski polemista XVI wieku

Pobliskie miejscowości

• Gródek Jagielloński
• Mościska
• Krakowiec
• Beńkowa Wisznia

Przez miasto prowadzi droga M11 która po stronie polskiej łączy się z drogą krajową 28 w Medyce.

Literatura

Źródła: Akta Grodzkie i Ziemskie