Tu-114

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tu-114
Tu-114
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent zakłady Aviakor
Konstruktor Tupolew
Typ Samolot pasażerski
Historia
Data oblotu 15 listopada 1957
Wycofanie ze służby 1983
Egzemplarze 32
Liczba wypadków
 • w tym katastrof
2
1
Dane techniczne
Napęd 4 x silniki turbośmigłowe Kuzniecow NK-12
Moc 4 × 10 304 kW (14 000 KM) każdy
Wymiary
Rozpiętość 51,10 m
Długość 54,10 m
Szerokość kadłuba 2,88 m
Wysokość 15,50 m
Powierzchnia nośna 311,1 m²
Masa
Własna 91 000 kg
Startowa 171 000 kg
Osiągi
Prędkość maks. 870 km/h
Prędkość przelotowa 770 km/h
Pułap 12 000 m
Zasięg 8950 km (dla 15 ton ładunku), 6200 km (dla 30 ton)
Dane operacyjne
Liczba miejsc
220 (Aeroflot – 170)
Użytkownicy
Aeroflot, JAL
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tu-114 (ros. Ту-114 w kryptonimie NATO „Cleat”) został stworzony w odpowiedzi na zapotrzebowanie dużego samolotu dalekodystansowego do obsługi istotnych linii ZSRR.

Wzorowany na bombowcu strategicznym Tu-95 stał się najszybszym i największym pasażerskim[1] samolotem turbośmigłowym świata, rekord prędkości (877 km/h w obwodzie zamkniętym 5000 km i ładunkiem 25 ton) nie został pobity po dziś dzień[2].

Tworzenie[edytuj | edytuj kod]

W 1955 roku biuro Tupolewa zostało wyznaczone do zbudowania samolotu dalekiego zasięgu (8000 km). Projektem wyjściowym był istniejący już bombowiec Tu-95. Pierwotnie samolot miał nosić inną nazwę: Tu-95p (pasażerski), ale z czasem ewoluowała w Tu-114.

Z oryginalnego Tu-95 zostało niewiele – zmianom uległa powierzchnia nośna skrzydeł, przebudowano kadłub i usunięto szklany kokpit, niezbędny tylko w przypadku bombowców.

Napęd: 4 silniki turbinowe śmigłowe Kuzniecow NK-12 MW o mocy 10.304 kW (14.000 KM) każdy, czterołopatowe przeciwbieżne śmigła o średnicy 5,6 m.

Wykorzystywanie[edytuj | edytuj kod]

Okres użytkowania Tu-114 był stosunkowo krótki – od 1962 do 1976 roku.

Samolot znany był z niezawodności, szybkości i ekonomiczności (zużywał nawet mniej paliwa niż Ił-62 który go zastąpił).

Obsługiwał kursy do Kopenhagi, Hawany, Montréalu, New Delhi, Paryża, Belgradu i Tokio. Po wkroczeniu Iła-62 był regularnie wycofywany z kolejnych międzynarodowych tras i wykorzystywany na liniach krajowych ZSRR.

We wczesnych latach 80., po wylataniu przeciętnie 14.000 godzin przekazywane były do wojska.

Trasa Tokio-Moskwa[edytuj | edytuj kod]

Mimo zasięgu porównywalnego do wielu maszyn z ówczesnej epoki Tu-114 został skierowany na najbardziej prestiżowe trasy.

Najbardziej znaną była trasa Moskwa – Tokio którą obsługiwały załogi obu krajów (a na Tupolewach umieszczano napis "Japan Air Lines" w geście przyjacielskiej współpracy). Pod koniec dekady lat 60. rolę starzejącego się Tu-114 zaczął przejmować odrzutowy Ił-62

Wypadki[edytuj | edytuj kod]

Jedyny poważny wypadek Tu-114 nastąpił na skutek złych warunków atmosferycznych po starcie z Moskwy.

Wymienia się jeszcze przypadek awarii podwozia przedniego, wykryty na szczęście w trakcie przeglądu na ziemi.

Nowości techniczne[edytuj | edytuj kod]

Samolot cechuje parę nowinek technicznych, a wśród nich:

  • Skrzydła o kącie skosu 35 stopni, rozwiązanie znane z późniejszych samolotów odrzutowych, jak rodzina Boeingów.
  • Wysokie podwozie (niemal 3 metry) ze względu na dużą średnicę śmigieł (5,6 m średnicy). Tak więc podczas lotu testowego do Waszyngtonu z okazji pierwszej wizyty Nikity Chruszczowa w USA lotnisko docelowe nie miało wystarczająco wysokich schodów.
  • Śmigła nadkrytyczne, których końcówki pracowały powyżej prędkości dźwięku i które były źródłem bardzo dużego hałasu.
  • Moc jednego silnika Kuzniecow NK-12 MW na poziomie 14.000 KM to największa moc silnika turbośmigłowego zastosowana w samolocie pasażerskim (ten sam silnik o podwyższonej jeszcze mocy do 15.000 KM był zastosowany w transportowym An-22).

Przypisy

  1. Większym (rozpiętość i masa startowa jest An-22)
  2. lotnicze rekordy prędkości (w języku angielskim) – http://www.aerospaceweb.org/question/performance/q0023.shtml

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]