Tu-4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tu-4
Tu-4 w muzeum w Monino
Tu-4 w muzeum w Monino
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Kazańskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego
Konstruktor Andriej Tupolew
Typ ciężki samolot bombowy
Konstrukcja całkowicie metalowa
Załoga 9-10 osób
Historia
Data oblotu 19 maja 1947
Lata produkcji 1948-1953
Wycofanie ze służby pocz. lat 90 XX w. (Chiny)
Dane techniczne
Napęd 4 x silniki gwiazdowe Szwiecow ASz-73TK
Moc 1790 kW (2400 KM) każdy
Wymiary
Rozpiętość 43,05 m
Długość 30,18 m
Wysokość 8,50 m
Powierzchnia nośna 162 m²
Masa
Własna 36 850 kg
Startowa 63 600 kg
Osiągi
Prędkość maks. 558 km/h
Pułap praktyczny 11 200 m
Zasięg 3000 km (z 7120 kg bomb)
Rozbieg 960 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
10 działek kalibru 23 mm Nudelman NS-23, po dwa w czterech wieżyczkach i stanowisku strzelca ogonowego
11 930 kg bomb
lub 1 bomba atomowa RDS-3 o mocy 42 kt (Tu-4A)
lub 2 samoloty-pociski dalekiego zasięgu KS-1 (Tu-4K)
Użytkownicy
 ZSRR,  Chiny

Tu-4 (ros. Ту-4) – radziecki bombowiec strategiczny, opracowany w biurze konstrukcyjnym Andrieja Tupolewa, kopia amerykańskiego bombowca Boeing B-29 Superfortress. Służył w Radzieckich Siłach Powietrznych od późnych lat czterdziestych do lat sześćdziesiątych.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec II wojny światowej Związek Radziecki posiadał niewielką liczbę ciężkich bombowców Pe-8 do prowadzenia bombardowań strategicznych. Widząc łatwość, z jaką amerykańskie samoloty operujące z odległych baz zrzucały bomby na terytorium Japonii, Józef Stalin nakazał rozpoczęcie prac nad nowym bombowcem strategicznym.

W 1945 roku trzy amerykańskie bombowce Boeing B-29 Superfortress awaryjnie wylądowały na terytorium radzieckim. Maszyny zostały internowane i przekazane do badań w Biurze Konstrukcyjnym Tupolewa. Maszyny skopiowano tak dokładnie, jak to było możliwe. W rezultacie powstał bombowiec Tu-4 (w kodzie NATO: Bull), oblatany 19 maja 1947 roku. Maszyna weszła do służby w roku 1948. Trapiło ją wiele problemów rozwojowych, co wynikało z braku znajomości technologii wykonania samolotu tej klasy, innymi normami, czy wreszcie innym systemem miar (zamiana cali na system metryczny). Przysporzyło to wielkich problemów w Biurze Tupolewa. Jego wejście do służby poważnie zaniepokoiło amerykańskich strategów – samolot mógł osiągnąć cele położone głęboko na terytorium USA i przenieść opracowaną przez Rosjan w 1949 roku bombę atomową. Potencjalne zagrożenie ze strony Tu-4 było bezpośrednim impulsem do opracowania przez Amerykanów rozbudowanego systemu obrony powietrznej własnego terytorium – w 1957 roku przemianowanego na NORAD.

Użycie samolotu[edytuj | edytuj kod]

Do zakończenia produkcji w roku 1953, w ZSRR zbudowano 847 samolotów bombowych Tu-4. Maszyny te trapiły liczne usterki, przez co nie były lubiane przez załogi. Osiągi były niższe niż w B-29, przyczyniły się do tego m.in. gorsze, ulegające częstym awariom silniki. Choć radzieckich maszyn nigdy nie wykorzystano w walce, przyczyniły się do gwałtownego rozwoju radzieckiego programu budowy bombowców strategicznych. W 1954 roku, właśnie z Tu-4 zrzucono bombę atomową na poligonie tockim koło Orenburga.

Samoloty Tu-4 wycofano ze służby w latach sześćdziesiątych i zastąpiono nowocześniejszymi Tu-16 i Tu-95. Część maszyn przekazano Chinom. Według niektórych źródeł, kilkanaście Tu-4 do dzisiaj pozostaje na wyposażeniu Chińskich Sił Powietrznych.

Planowano kilka wersji rozwojowych – zarówno zaawansowane warianty bombowe (Tu-80 i Tu-85), jak i samolot pasażerski Tu-70 i transportowy Tu-75, lecz nie weszły do produkcji.