Ä

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ä ä

Ää (a-umlaut, a z przegłosem) – litera alfabetu łacińskiego. Powstaje poprzez dodanie dwóch kropek nad literą A lub a. Występuje w językach germańskich (szwedzkim, niemieckim) a także m.in. w fińskim, estońskim, słowackim. Nie występuje we współczesnym języku polskim.

Użycie ä[edytuj | edytuj kod]

znak ä na klawiaturze komputera
  • W języku niemieckim ä to a z przegłosem (niem. Umlaut). A-Umlaut czyta się tam jako półotwarte [ε] (krótkie, np. kräftig lub długie, np. Käse). Dotyczy to wymowy standardowej. W praktyce długa samogłoska [ε:] zastępowana jest najczęściej przez półprzymknięte [e:]. Inne samogłoski z przegłosem, występujące w języku niemieckim, to ü i ö.
  • W językach norweskim i szwedzkim a-umlaut występuje podobnie jak w niemieckim. W języku norweskim współcześnie zastępowane jest przez Æ.
  • W języku słowackim znak ä nazywany jest jako a z dwiema kropkami (słow. a s dvomi bodkami). Czyta się go jako /e/ lub /ä/, przy czym ta druga wymowa jest zalecana, ale rzadka[1].
  • W języku fińskim znak ä czyta się jako samogłoskę a przednią (między a i e, ale zasadniczo bliżej a).
  • W slawistycznym alfabecie fonetycznym znak ä oznacza głoskę pośrednią między polskim /a/ a /e/, czyli to co [æ] w IPA.

Wywołanie z klawiatury numerycznej[edytuj | edytuj kod]

  • ä – Alt+132
  • Ä – Alt+142

Przypisy

  1. Dalewska-Greń H., Języki słowiańskie, PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-12391-8, str. 30-31