Ch (dwuznak)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ch ch

Ch (Ch, ch) - dwuznak występujący w języku polskim i wielu innych. Zapożyczony z łaciny, gdzie służył do zapisywania greckiego <χ>. Stąd w wyrazach obcych etymologicznie odpowiada łacińskiemu i niemieckiemu, często także francuskiemu czy angielskiemu <ch> oraz esperanckiemu, wychodzącemu z użycia <ĥ>.

W języku polskim oznacza [x] i odpowiada brzmieniem i pochodzeniem czeskiemu i słowackiemu <ch> oraz cyrylicznemu <х>. Język chorwacki i słoweński uprościły zapis do <h>, wobec czego uległo w nich zmieszaniu etymologiczne <h> i <ch>.

W języku niemieckim <ch> oznacza [x] po samogłoskach tylnych, natomiast [ç] po samogłoskach przednich i w końcówce -chen a czasem - zwłaszcza przed <r> lub <s> - także [k]).

W języku angielskim, hiszpańskim i indonezyjskim oznacza zwykle [ʧ] (brzmieniem zbliżone do polskiego cz), a we francuskim i bretońskim oznacza zwykle [ʃ] (brzmieniem zbliżone do polskiego sz).

W języku wietnamskim oznacza dźwięk podniebienny [t͡ɕ] (brzmieniem zbliżony do polskiego ć), w przeciwieństwie do retrofleksyjnego [t͡ʂ] lub zadziąsłowego [t͡ʃ] (brzmieniem zbliżonego do polskiego cz), zapisywanego jako <tr>.

W języku języku chińskim (zapis hanyu pinyin) oznacza retrofleksyjne przydechowe [t͡ʂʰ] (brzmieniem zbliżone do polskiego cz), w przeciwiństwie do podniebiennego przydechowego [t͡ɕʰ] (brzmieniem zbliżonego do polskiego ć), zapisywanego jak <q>.