Fiat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z FIAT)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fiat
Fiat
Forma prawna spółka akcyjna
Założyciel(e) Roberto Biscaretti di Ruffia
Giovanni Agnelli[1]
Data założenia 11 lipca 1899[1]
Państwo  Włochy
Siedziba Corso Giovanni Agnelli 200
10135 Turyn
Prezes John Elkann (CEO)
Ważni pracownicy Sergio Marchionne
Branża motoryzacyjna
Produkty samochody osobowe
samochody dostawcze
45°01′53,0000″N 7°39′53,0000″E/45,031389 7,664722
Strona internetowa

Fiat S.p.A. lub Fabbrica Italiana Automobili Torino (pol. – Włoska Fabryka Samochodów w Turynie) – włoski koncern motoryzacyjny z siedzibą w Turynie założony 11 lipca 1899 roku przez Giovanniego Agnellego[1]. W 2014 roku w wyniku połączenia z amerykańskim koncernem Chrysler przekształcony w koncern Fiat Chrysler Automobiles (FCA)[2].

Historia[edytuj]

Przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samochodów założone zostało w Turynie 11 lipca 1899 roku przez grupę pomysłodawców, w tym m.in. hrabiego Roberto Biscaretti di Ruffia oraz porucznika kawalerii Giovanniego Agnellego[3]. W tym samym dniu podpisany został w Palazzo Bricherasia akt założycielski firmy Società Anonima Fabbrica Italiana di Automobili w Turynie. Trzydziestu pierwszych udziałowców wniosło kapitał w wysokości 800 tysięcy lirów[3]. Po przejęciu w listopadzie tego samego roku istniejącej manufaktury samochodowej braci Ceirano przy Corso Dante rozpoczęto rok później produkcję pojazdów pod własną marką. Pierwszym pojazdem był model 3½ HP składający się z powozu ze składaną brezentową budką nad tylnym siedzeniem, napędzany dwucylindrowym silnikiem benzynowym, chłodzonym cieczą, o pojemności 657 cm i mocy 3,5 KM[3]. Cztery lata później akcje firmy trafiły na giełdę, a firma uruchomiła swoją filię m.in. w Nowym Jorku[4].

Przed wybuchem I wojny światowej władze koncernu podjęły decyzję o budowie dwóch nowych fabryk. Pierwszą fabrykę w Lingotto oddano do użytku w 1922 roku, druga zaś fabryka Mirafiori oddana została do użytku dopiero w 1939 roku. W 1924 roku firma uruchomiła produkcję licencyjnych pojazdów osobowych i ciężarowych w fabryce w Moskwie. Wraz z początkiem lat 50. XX wieku nową specjalnością marki stała się produkcja odrzutowych samolotów myśliwskich dla sił powietrznych NATO[4].

W maju 1966 roku podpisana została umowa licencyjna na produkcję modelu Fiat 124 oraz budowę rosyjskiego zakładu WAZ w Togliatti. Rok później koncern przejmuje spółki Autobianchi, OM, CMSA oraz większościowy pakiet udziałów w firmie Magneti Marelli i Weber, a w 1969 roku staje się właścicielem marek Ferrari oraz Lancia. W wyniku współpracy z francuskim koncernem PSA w 1978 roku powstaje spółka Sevel Sud, która w 1981 roku uruchamia fabrykę samochodów dostawczych w Val di Sangro we Włoszech. W 1979 roku powstał holding pod nazwą Fiat S.p.A., w którego skład weszły marki: Fiat, Lancia, Autobianchi, Abarth oraz Ferrari. Rok później koncern przejmuje markę specjalizującą się w budowie pojazdów dostawczych – Iveco, a cztery lata później także przedsiębiorstwa Alfa Romeo oraz Maserati.

17 kwietnia 2007 roku powołana zostaje spółka Fiat Professional zajmująca się produkcją aut dostawczych. W tym samym roku w tureckiej Bursie uruchomiona zostaje w fabryce Tofaş wspólnie z francuskim koncernem PSA produkcja małych aut dostawczych[1]. W maju 2008 roku Fiat odkupuje od serbskiego rządu pakiet 70% akcji przedsiębiorstwa Zastava.

29 stycznia 2014 roku Fiat ukończył pięcioletni proces przejęcia amerykańskiego koncernu motoryzacyjnego Chrysler, w którego efekcie utworzona została spółka Fiat Chrysler Automobiles (FCA), której formalna siedziba ulokowana została w Holandii, a praktyczna – ze względów podatkowych – w Wielkiej Brytanii. Akcje nowej spółki notowane są na giełdach w Nowym Jorku i Mediolanie, a akcje dotychczasowych akcjonariuszy Fiata wymieniono w stosunku 1:1 na akcje FCA. Nowa spółka stała się siódmym, największym producentem samochodów na świecie[5].

Fiat w Polsce[edytuj]

Historia polskiego oddziału marki Fiat rozpoczyna się w 1921 roku, kiedy to w Warszawie rozpoczęta została budowa fabryki samochodów. Inwestycję tą jednak przerwano na rzecz stacji obsługi pojazdów marki Fiat. W 1931 roku podpisana została umowa licencyjna na podstawie której w Polsce w Państwowych Zakładach Inżynierii w Warszawie montowano modele 508 oraz 621. 22 grudnia 1965 roku pomiędzy Fiatem a Motoimportem zawarta została umowa licencyjna na uruchomienie w warszawskiej Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu produkcji nowoczesnego samochodu osobowego – Fiata 125p powstałego na bazie modelu 125. Jego produkcję uruchomiono w 1967 roku. W 1973 roku w Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej oraz Tychach uruchomiono produkcję modelu 126p[3]. 22 maja 1992 roku na bazie FSM powstała spółka Fiat Auto Poland z 90-% udziałem koncernu Fiat.

FCA obecnie[edytuj]

Współcześnie, koncern Fiat Chrysler Automobiles zajmuje się głównie produkcją samochodów osobowych oraz dostawczych. Koncern ten stał się wielką grupą przemysłową z branży motoryzacyjnej, która produkuje także samochody ciężarowe, autobusy, traktory, maszyny rolnicze, silniki, a w przeszłości także samoloty.

W skład grupy FCA wchodzą:

  • Fiat Auto – samochody osobowe i dostawcze
  • Abarth – samochody usportowione na bazie modeli Fiata
  • Automotive Lighting Poland – lampy i oświetlenie samochodowe
  • CNH Global – maszyny rolnicze (pod marką New Holland i Case IH) i budowlane
  • Iveco – samochody ciężarowe, dostawcze oraz autobusy (pod marką Irisbus)
  • Alfa Romeo – samochody osobowe klasy premium
  • Maserati – samochody luksusowe
  • Chrysler i Lancia – samochody osobowe klasy średniej i premium
  • Dodge i Jeep – samochody terenowe
  • Ram Trucks – samochody dostawcze
  • Magneti Marelli – komponenty motoryzacyjne
  • Comau – sprzęt i systemy produkcyjne
  • Teksid – wyroby metalurgiczne
  • Business Solutions – usługi
  • Itedi – wydawnictwo i komunikacja
  • Zastavaserbska fabryka motoryzacyjna
  • FPT – silniki dla przemysłu motoryzacyjnego, okrętowe, agregaty prądotwórcze itp.

Dawne marki motoryzacyjne wchodzące w skład grupy:

Produkty[edytuj]

Modele samochodów[edytuj]

 Osobny artykuł: Lista samochodów Fiat.

Samoloty[edytuj]

Fiat produkował między innymi samoloty w wytwórni lotniczej Fiat Aviazione. Fiat był głównym dostawcą myśliwców dla lotnictwa włoskiego w okresie międzywojennym i II wojny światowej. Od 1969 roku gałąź lotnicza przedsiębiorstwa weszła w skład koncernu Aeritalia, później Alenia.

Niektóre typy samolotów produkowane przez przedsiębiorstwo Fiat:

Ważne osobistości[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Encyklopedia samochodów terenowych. Jiří Fiala. Warszawa: Bellona, 2010, s. 83. ISBN 978-83-11-11912-3.
  2. Eric Sylvers: Fiat Chrysler Gives Upbeat Outlook, Turns Profit in Europe. 2015-01-28. [dostęp 2017-03-11].
  3. a b c d Mariusz Michalak: Fiat - Historia marki. motofakty.pl, 2014-03-28. [dostęp 2017-04-21].
  4. a b Lesław Sagan: Fiat - historia w fotografii (1. część, 170 zdjęć). klasyki.auto-swiat.pl, 2008-02-22. [dostęp 2017-04-21].
  5. Fiat już nie jest włoski (pol.). chcekupicauto.pl. [dostęp 2014-01-30].

Bibliografia[edytuj]

  • Zdzisław Podbielski: Pojazdy włoskie. WKŁ, Warszawa 1986, s. 65–142. Seria: „Poznajemy Samochody Osobowe Świata”, ​ISBN 83-206-0540-7​.

Linki zewnętrzne[edytuj]