FIAT

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
FIAT
FIAT
Forma prawna Spółka akcyjna
Założyciel(e) Roberto Biscaretti di Ruffia
Giovanni Agnelli[1]
Data założenia 11 lipca 1899[1]
Państwo  Włochy
Siedziba Corso Giovanni Agnelli 200
10125 Turyn
Prezes John Elkann
Ważni pracownicy Sergio Marchionne
Branża motoryzacyjna
Produkty samochody osobowe i dostawcze
Strona internetowa

FIAT (Fabbrica Italiana Automobili Torino) (pol. – Włoska Fabryka Samochodów w Turynie) – włoski koncern motoryzacyjny z siedzibą w Turynie założony w 1899 roku przez Giovanni Agnelli[1].

Fiat 3,5 HP z 1899 roku
Fiat 126 z 1973 roku
Fiat Ritmo z 1982 roku

Historia[edytuj]

Przedsiębiorstwo produkujące samochody osobowe założyła w Turynie 11 lipca 1899 roku grupa pomysłodawców, w tym m.in. Roberto Biscaretti di Ruffia oraz Giovanni Agnelli. W tym dniu w Palazzo Bricherasia podpisano akt założycielski „Società Anonima Fabbrica Italiana di Automobili” w Turynie. Trzydziestu udziałowców wniosło kapitał o wysokości 800 tysięcy lirów. Po przejęciu w listopadzie 1899 roku istniejącej manufaktury samochodowej braci Ceirano przy Corso Dante rozpoczęto w 1900 roku produkcję pojazdów pod własną marką. Pierwszym pojazdem marki był Fiat 3 1/2 HP.

Przed I wojną światową władze firmy podjęły decyzję o budowie dwóch nowych fabryk. Pierwszą fabrykę w Lingotto oddano do użytku w 1922 roku. Druga fabryka Mirafiori została oddana do użytku w 1939 roku. W 1966 roku podpisano umowę na budowę rosyjskiego zakładu VAZ w Togliatti. Rok później FIAT przejął spółki Autobianchi, OM, CMSA oraz większości udziałowe w Magneti Marelli i Weber, a w 1969 roku stał się właścicielem marek Ferrari i Lancia. W 1973 roku założono Fiat Automóveis w brazylijskim Betim. 9 lipca 1976 roku uruchomiono pierwszą fabrykę w Betim oraz rozpoczęto produkcję modelu 147. W wyniku współpracy z francuskim koncernem PSA Peugeot Citroën w 1978 roku powstała spółka Sevel Sud, która w 1981 roku uruchomiła fabrykę samochodów dostawczych w Val di Sangro we Włoszech. W 1979 roku powstaje holding Fiat Auto pod nazwą FIAT S.p.A. w skład którego wchodzą marki: Fiat, Lancia, Autobianchi, Abarth i Ferrari. W 1980 roku Fiat przejął w całości markę Iveco. W 1984 roku Fiat przejmuje przedsiębiorstwa Alfa Romeo i Maserati.

W 1997 roku firma opuściła dotychczasową siedzibę w Corso Marconi i przeniosła się do Palazzina Fiat w Lingotto, przekształconego w teren Międzynarodowych Targów i Centrum Konferencyjne[2].

17 kwietnia 2007 roku powstała spółka zajmująca się produkcją aut dostawczych pod nazwą Fiat Professional. W tym samym roku w tureckiej Bursie wspólnie z koncernem PSA Peugeot Citroën uruchomiono produkcję małych aut dostawczych w fabryce Tofaş[1]. W maju 2008 roku Fiat odkupił od serbskiego rządu 70% akcji przedsiębiorstwa Zastava. 29 stycznia 2014 roku Fiat ukończył pięcioletni proces przejęcia koncernu Chrysler. W efekcie przejęcia utworzono spółkę Fiat Chrysler Automobiles, której formalna siedziba znajduje się w Holandii, a praktyczna – ze względów podatkowych – w Wielkiej Brytanii. Akcje nowej spółki są notowane na giełdach w Nowym Jorku i Mediolanie, a akcje dotychczasowych akcjonariuszy Fiata zostały wymienione w stosunku 1:1 na akcje Fiat Chrysler Automobiles. Nowa spółka jest siódmym największym producentem samochodów na świecie[3].

Fiat w Polsce[edytuj]

Historia polskiego oddziału marki rozpoczyna się w 1921 roku, kiedy to w Warszawie przy ulicy Zakroczymskiej rozpoczęto budowę fabryki samochodów. Inwestycja została jednak przerwana na rzecz stacji obsługi pojazdów marki Fiat. W 1931 roku podpisano umowę licencyjną na podstawie której w Polsce w Państwowych Zakładach Inżynierii w Warszawie montowano modele Fiat 508 oraz 621. 22 grudnia 1965 roku między Fiatem a Motoimportem zawarta została umowa licencyjna na uruchomienie w warszawskiej fabryce FSO na Żeraniu produkcji nowoczesnego samochodu osobowego. W 1967 roku rozpoczęto produkcję licencyjną modelu Fiat 125 pod nazwą Polski Fiat 125p. W 1973 roku w Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej oraz Tychach rozpoczęto produkcję modelu 126p[4].

22 maja 1992 roku na bazie Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej i Tychach powstała spółka Fiat Auto Poland z 90% udziałem koncernu Fiat.

Fiat obecnie[edytuj]

Współcześnie, koncern FIAT zajmuje się głównie produkcją samochodów osobowych oraz dostawczych. Jest to także wielka grupa przemysłowa, która swoją działalność skoncentrowała na branży motoryzacyjnej. Koncern projektuje, produkuje oraz sprzedaje m.in. samochody ciężarowe, autobusy, traktory, maszyny rolnicze, maszyny do robót ziemnych, silniki, a w przeszłości także samoloty.

W skład grupy wchodzą:

  • FIAT Auto – samochody osobowe i dostawcze
  • Automotive Lighting Poland – lampy i oświetlenie samochodowe
  • CNH Global – maszyny rolnicze (pod marką New Holland i Case IH) i budowlane
  • Iveco – ciężarówki, samochody dostawcze i autobusy (pod marką Irisbus)
  • Ferrari i Maserati – luksusowe samochody sportowe
  • Jeep i Dodge – samochody ciężarowo-terenowe
  • Magneti Marelli – komponenty motoryzacyjne
  • Comau – sprzęt i systemy produkcyjne
  • Teksid – wyroby metalurgiczne
  • Business Solutions – usługi
  • Itedi – wydawnictwo i komunikacja
  • Zastavaserbska fabryka motoryzacyjna
  • Chrysler i Lancia – auta klasy średniej, luksusowe i sportowe
  • FPT – silniki dla przemysłu motoryzacyjnego, okrętowe, agregaty prądotwórcze itp.

Dawne marki motoryzacyjne wchodzące w skład grupy:

Marki koncernu FIAT S.p.A.[edytuj]

Koncern FIAT Group zrzesza dziewięć marek samochodów osobowych oraz trzy marki pojazdów użytkowych i autobusów:

  • Abarth – od 1971 roku wchodzi w skład koncernu Fiat
  • Alfa Romeo – produkowane od 1907 roku w Turynie
  • Ferrari – produkowane od 1929 roku w Modenie jako wyścigowe wersje Alfa Romeo, po II wojnie światowej w Maranello (już niezależnie)
  • FIAT – produkowany od 1899 roku w Turynie
  • Lancia – produkowana od 1906 roku w Turynie
  • Maserati – założona w 1914 roku w Bolonii
  • Chrysler, Dodge i Jeep – po zakończonym w styczniu 2014 roku przejęciu Chryslera
  • Zastava (Yugo) – większościowe udziały kupione w 2008 roku (działa od lat 30. XX wieku w Kragujevac, Serbia)
  • FIAT Professional – od kwietnia 2007 roku
  • Irisbus – od 1999 roku
  • Iveco – produkowane od 1975 roku

W ostatnim okresie następuje wznowienie wykorzystania marki Abarth dla sportowych odmian samochodów seryjnych marki Fiat.

FIAT Aviazone[edytuj]

FIAT produkował między innymi samoloty w wytwórni lotniczej FIAT Aviazione. FIAT był głównym dostawcą myśliwców dla lotnictwa włoskiego w okresie międzywojennym i II wojny światowej. Od 1969 roku gałąź lotnicza przedsiębiorstwa weszła w skład koncernu Aeritalia, później Alenia.

Niektóre typy samolotów produkowane przez przedsiębiorstwo FIAT:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Encyklopedia samochodów terenowych. Jiří Fiala. Warszawa: Bellona, 2010, s. 83. ISBN 978-83-11-11912-3.
  2. Fiat - Historia koncernu. samochody.mojeauto.pl. [dostęp 2015-12-02].
  3. Fiat już nie jest włoski (pol.). chcekupicauto.pl. [dostęp 2014-01-30].
  4. Mariusz Michalak: Fiat - Historia marki. motofakty.pl, 2014-03-28. [dostęp 2015-12-02].

Bibliografia[edytuj]

  • Podbielski Z., Pojazdy włoskie. Wyd. WKiŁ, Warszawa 1986, s. 65–142. Seria: „Poznajemy Samochody Osobowe Świata”, ISBN 83-206-0540-7.

Linki zewnętrzne[edytuj]