Dywizjon 304

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
304 Dywizjon Bombowy
Ziemi Śląskiej
im. Ks. Józefa Poniatowskiego

No.304 Polish Bomber Squadron
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 22 sierpnia 1940
Rozformowanie 18 grudnia 1946
Tradycje
Święto 25 kwietnia[1]
Działania zbrojne
bombardowanie miast niemieckich
, Bitwa o Atlantyk,
Operacja Overlord
Organizacja
Numer NZ Bomber Command

litera 1942-1943
2 lit. Coastal Command
QD Transp. Command

Rodzaj sił zbrojnych Polskie Siły Powietrzne
Rodzaj wojsk wojska lotnicze
Polskie dywizjony lotn anglia.png

304 Dywizjon Bombowy "Ziemi Śląskiej im. Ks. Józefa Poniatowskiego"pododdział lotnictwa bombowego, a następnie zwalczania okrętów podwodnych oraz lotnictwa transportowego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Angielska nazwa dywizjonu w RAF: No.304 Polish Bomber Squadron.

Historia dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

Formowanie Dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

Formowanie dywizjonu rozpoczęło się 23 sierpnia 1940 w bazie RAF Bramcote[2][3]. Szkolenie odbywało się na trzyosobowych bombowcach Fairey Battle, a od listopada na sześcioosobowych nowych bombowcach Vickers Wellington Mk I 24. Personel dywizjonu był złożony z polskich 24 sześcioosobowych załóg oraz z 180 osób obsługi naziemnej. Dywizjon od 1 grudnia 1940 wszedł w skład, wraz z równocześnie formowanym dywizjonem 305, do Grupy Dowództwa Bombardowania nr 1 - RAF Bomber Command, przenosząc się na lotnisko RAF Syerston.

W Grupie Bombardowania[edytuj | edytuj kod]

W dniu 23 kwietnia 1941 ogłoszono gotowość operacyjną dywizjonu[4] i następnej nocy z 24 na 25 dwie załogi odbyły pierwszą misję bojową bombardowania zbiorników paliwa w porcie Rotterdam. W operacji tej brała udział załoga por. pilota Antoniego Syma z mjr. Piotrem Dudzińskim (dowódcą dywizjonu) oraz por. pil. Kazimierza Czetowicza z por. pil. Jerzym Iszkowskim.

W następnych tygodniach dywizjon dołączył do nocnych kampanii bombardowania miast niemieckich oraz wyposażenia niemieckiego w portach francuskich. W dniu 20 lipca 1941 dywizjon przeniesiono do bazy RAF Lindholme, z lotniskiem zapasowym w obok położonej bazie RAF Finnigley, skąd też startowały samoloty dywizjonu maksymalnie obciążone, korzystając tamże z długiego umocnionego pasa startowego. Bombardowano Kolonię, Bremę, Hamburg, Emden, Essen, Manheim, Stettin, Rostock oraz Brest i Hawr.

W dniu 29 marca 1942 na lotnisku RAF Norfolk, gdzie stacjonował Dywizjon 303, nastąpiło uroczyste przekazania Sztandaru PSP załodze Dywizjonu 304, specjalnego samolotu Wellington, którym zawieziono go do bazy RAF Lindholme, gdzie z honorami został odebrany defiladą oddziałów Dywizjonu 304 oraz 305.

W pierwszych czterech miesiącach 1942 wzrosła intensywność działań. Spowodowało to znaczne straty, w kwietniu utracono 6 załóg, których nie można było uzupełnić. Z tych powodów zdecydowano o przeniesieniu dywizjonu z dniem 10 maja 1942 do Grupy Dowództwa Obrony Wybrzeża RAF Coastal Command.

W grupie RAF Bomber Command dywizjon wykonał 488 misji bojowych w czasie 2481 godzin, zrzucając około 800 ton bomb, tracąc 102 lotników – poległych lub rannych oraz 35 wziętych do niewoli.

W Grupie Obrony Wybrzeża[edytuj | edytuj kod]

Od 14 maja 1942, dywizjon stacjonował w bazie RAF Tiree na wyspie Hebrydów Zewnętrznych, skąd mógł operować nad północnych Atlantykiem. Po miesiącu od 13 czerwca 1942 został przeniesiony do bazy RAF Dale w południowo-zachodniej Walii, skąd mógł patrolować Zatokę Biskajską[5]. Stamtąd też w nocy z 25 na 26 czerwca 1942 załogi dywizjonu brały udział w nalocie 1000 samolotów nad Bremę.

Patrolowanie akwenów morskich w poszukiwaniu U-Bootów było wyczerpującym zadaniem, z długotrwałym lotem oraz trudnym wypatrywaniem przeciwnika. Kilka razy atakowano U-Booty, uszkadzając je lub nawet zatapiając, przy czym potem były trudności z potwierdzeniem tych rezultatów. W czasie patrolów walczono z niemieckimi samolotami dalekiego zasięgu junkersami Ju 88. Niektóre z tych potyczek przyniosły chwałę polskim zwycięskim załogom, po zestrzeleniu lub uszkodzeniu Ju 88.

W okresie od 19 września 1944 do 5 marca 1945, dywizjon jeszcze raz stacjonował na dalekich Hebrydach Zewnętrznych w bazie RAF Benbencula. Działania w Grupie Coastal Command dywizjon zakończył po 30 maja 1945 poszukując U-Bootów, które się jeszcze nie poddały po kapitulacji III Rzeszy.

W Coastal Command dywizjon przeprowadził 2451 misji w 21 331 godzin, tracąc 19 samolotów i 69 poległych lub rannych lotników oraz 31 zabitych w innych sytuacjach niż bojowe.

W Grupie Transportowej[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu wojny w Europie, 14 czerwca 1945 dywizjon został przeniesione do Grupy Transportowej RAF Transport Command, obsługując samolotami Vickers Warwick regularne połączenia do Grecji i Włoch. Po kwietniu 1946 polskie eskadry zostały ograniczone do lotów w Wielkiej Brytanii, w maju otrzymała nieuzbrojone samoloty transportowe Halifax. Dywizjon został rozwiązany 18 grudnia 1946.

Odznaka dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. NW nr 5, poz. 54 z 4 listopada 1943 roku. Przedstawia uskrzydloną bombę, na której nałożona litera V. Z prawej strony, w emaliowanym półkolu, niebiesko-biało-czerwone barwy znaku RAF, z lewej, połowa emaliowanej szachownicy lotniczej. Na tle bomby i górnych części półkoli nałożony numer dywizjonu 304. Jednoczęściowa - wykonana w srebrze, bez próby, emaliowana. Wymiary: 41x24 mm [6].

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

od 22 sierpnia 1940 – S/Ldr William M. Graham ; brytyjski doradca dywizjonu, zginął w operacji bojowej z 8 na 9 maja 1941
od 22 sierpnia 1940 – W/Cdr ppłk pil. Jan Biały ; zrezygnował
od 20 grudnia 1940 – W/Cdr mjr pil. Piotr Dudziński
od 12 listopada 1941 – S/Ldr mjr pil. Stanisław Poziomek ; W/Cdr od 16 listopada 1941
od 16 sierpnia 1942 – S/Ldr kpt. pil. Kazimierz Czetowicz
od 28 stycznia 1943 – S/Ldr kpt. pil. Mieczysław Pronaszko ; W/Cdr od 2 lutego 1943
od 18 listopada 1943 – W/Cdr kpt. pil. Czesław Korbut
od 10 kwietnia 1944 – W/Cdr mjr pil. Jerzy Kranc
od 3 stycznia 1945 – W/Cdr kpt. pil. Stanisław Żurek
od 1 września 1945 – W/Cdr ppłk pil. Witold Jacek Piotrowski ; do 18 grudnia 1946 do rozwiązania dywizjonu

Lotnicy[edytuj | edytuj kod]

Lotniska[edytuj | edytuj kod]

Vickers Wellington GR Mk XIV HF330

Samoloty na uzbrojeniu dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

Okres użytkowania Typ samolotu Oznaczenia przydzielonych maszyn
od 26 sierpnia 1940 Fairey Battle I m.in. L5043, L5062, L5173, L5368, L5435, L5522, P2278, P2300
od 22 listopada 1940 Vickers Wellington IC w początkowym okresie m.in.: N2852-D, R1002, R1215-M, R1230-E, R1232, R1245-Q, R1413-J, R1473, R1697-S, R1704-P, R1761, W5688-G, W5720-Q, X9620;
na początku 1942: R1657-H, R1660-A, W5627-B, X9664-L, X9680-J, Z1088-D, Z1112-M, Z1172-V, DV423, DV437-H, DV441-Q, DV594-F, DV597-T, HF836-E;
po przeniesieniu do Coastal Command latem 1942: R1413 J, R1716 L, R3212 F, R3215 I, Z1072, Z1112 W, Z1181 R, X9831 J, DV671 D, DV759 R, DV781, DV803 D, DV807 O, HE101 M, HE103 V, HF894 A, HX384;
na początku 1943: W5718 K, DV558 O, DV375 A, DV759 R, DV920 P, HD987 I
od 8 czerwca 1943 Wellington X, XI m.in.: HE302 B, HE304 C, HE488 V, HE494 X, HE576 K, HE577, HZ258 S
od 2 lipca 1943 Wellington XIII m.in.: HZ551 2A, HZ576 2K, HZ577 2J, HZ578 2B, HZ635 2D, HZ636 2H, HZ641 2U, HZ642, HZ643 2M, HZ644 2E, HZ656 2H, HZ698 2V, HZ699 2K, HZ700, HZ723, HZ762 2G
od 21 września 1943 Wellington XIV w początkowym okresie m.in.: HF179 2C, HF185 2B, HF188 2A, HF196 2D, HF197, HF198 2E, HF199 2F, HF200 2H, HF202 2G, HF203 2J;
pod koniec 1943 - początek 1944: HF121 2V, HF134 2D, HF151 2M, HF155 2Q, HF180 2S, HF181 2P, HF201 2K, HF208 2S, HF277 2Z;
pod koniec 1944 - początek 1945 z radarem ASV mk IV: HF303-E, HF304-G, HF329-Y, HF330-2N, HF331-A, HF334-M, HF386-W, HF388-K, HF419-D, HF420-Q, HF421-B, HF448-V, HF451-S, NB767-L, NB799-R, NB806-F;
w połowie 1945 z radarem ASV mk VIA: HF147-K, HF286-C, MP724-A2, NB994-Y, NC830-U, NC832-E, NC886-A, NC888-D, NC904-P, NC907-N, PF821-W, PF822-X
od września 1945 Vickers Warwick C-III m.in.: HG231, HG233-A, HG273-X, HG276-Q, HG289-A, HG292-W, HG298-T, HG299, HG300-P, HG306-Y, HG320-Q, HG324-F, HG326-Z, HG330-K, HG331-U, HG334-F, HG335-G, HG340-M
od maja 1946 Handley Page Halifax C-VIII m.in.: PP232-C, PP267-D, PP270-G, PP275-B, PP283-H, PP285-R, PP267-D, PP270-G, PP275-B, PP283-H, PP285-R, PP292-H, PP321-A

Na przełomie 1940/41 na wyposażeniu dywizjonu znajdowały się również 2 samoloty Avro Anson, a do początkowego szkolenia pilotów używano samolotów Tiger Moth[7]

Podsumowanie wysiłku bojowego dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

W okresie 19 lipca 1940 - 8 maja 1945.

Operacje bojowe w Bomber Command
Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem
samoloto-zadań - 214 216 - - - 430
godzin lotu - 1 202 1 1279 - - - 2 841
Operacje bojowe w Coastal Commnad
Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem
samoloto-zadań - - 549 574 1 010 318 2 451
godzin lotu - - 4 478 4 770 9 295 2 788 21 331
Łącznie operacje dywizjonu 304
Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem
samoloto-zadań - 214 765 574 1 010 318 2 881
godzin lotu - 1 202 5 707 4 770 9 295 2 788 23 812

Straty dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

  • Wellington Mk IC R1212 (15.04.1941)
    • por. pil. Christman Rudolf
    • kpr. pchor. pil. Pietruszewski Wiesław
    • plut. r/op. Berger Antoni
  • Wellington Mk IC RI443 (6.05.1941)
    • kpt. pil. Sym Antoni
    • st. sierż. pil. Żołnowski Władysław
    • por. nawig. Sobieralski Feliks
    • plut. r/op. Hampel Leon
    • por. obs. strz. Duchnicki Stanisław
    • kpr. r/op. strz. Białek Stanisław
  • Wellington Mk IC RI473 (8/9.05.1941)
    • FlO. Lynes G. J
    • W/C Graham W. M.
    • FIS Gear S. R.
    • Sgt. Hamilton W. C.
    • FlO Webb F. S.
  • Wellington Mk IC R1392 N (27.05.1941)
    • kpt. pil. Waroczewski Jan Stanisław
    • par. pil. Kuszczyński Bronisław
    • kpt. nawig. Wieczorek Cezary
    • kpr. strz. Dróżdż Józef
  • Wellington Mk IC X9620 (24.07.1941)
    • kpt. pil. Karczewski Leszek
    • sierż. pil. Witkowski Zygmunt
    • kpt. nawig. Rzepa Stanisław
    • st. sierż. r/op. strz. Zuwala Zbigniew
    • plut. r/op. strz. Salomon Bolesław
    • par. obs. strz. Musiał Jan
  • Wellington Mk IC D (20.10.1941)
    • sierż. pil. Zykow Mikołaj
    • ppor. pil. Borzęcki Stanisław
    • por. nawig. Gisman Adam
    • plut. r/op. strz. Plis Henryk
    • st. szer. strz. Klimiuk Ryszard
    • plut. strz. Adamik Wilhelm
  • Wellington Mk IC W5720 Q (26.10.1941)
    • por. nawig. strz. Stenocki Stefan
  • Wellington Mk IC RlO64 (16.12.1941)
    • kpt. pil. Błażejewski Jan
    • por. pil. Marian Szczodrowski
    • por. nawig. Komlacz Jan
    • szer. r/op. strz. Gołąbek Bogusław
    • plut. r/op. strz. Suwalski Kazimierz
    • kpr. r/op. strz. Rutkowski Hubert
  • Wellington Mk IC DV423 (10.01.1942)
    • por. pil. Zając Jan
    • plut. pchor. pil. Garstka Stanisław
    • por. nawig. Mączyński Józef
    • kpr. pchor. r/op. strz. Strzyżewski Jacek
    • por. strz. Klewicz Tadeusz Józef
    • kpr. r/op. strz. Pokrzywa Rajmund Antoni
  • Wellington Mk IC Z1082 (10.01.1942)
    • plut. pil. Obiorek Stanisław
    • kpr. pil. Patek Bolesław Kazimierz
    • por. nawig. Kurek Janusz Augustyn
    • plut. r/op. strz. Kwiecień Andrzej
    • kpr. r/op. strz. Sankowski Alojzy
    • kpr. r/op. strz. Rogowski Adam
  • Wellington Mk IC X9764 (6.04.1942)
    • ppor. pil. Osadziński Alfred
    • ppor. pil. Ziemiański Kazimierz
    • kpt. nawig. Natkailski Zygmunt
    • kpr. pchor. r/op. strz. Grajnert Dominik Marian
    • ppor. strz. Assman Ludwik Karol
    • kpr. strz. Babraj Zdzisław
  • Wellington Mk IC R1230 E (11.04.1942)
    • kpr. pil. Janik Józef
  • Wellington Mk IC X9687 (13.04.1942)
    • pplk nawig. Młynarski Edward Jerzy
  • Wellington Mk IC X9829 (24.04.1942)
    • kpt. pil. Kwak Jan Tadeusz
    • ppor pil. Dzierzbicki Lech Stanisław
    • kpt. nawig. Wójcik Stanisław Marian
    • plut. r/op. strz. Woźniak Lucjan Jan
    • por. obs. strz. Zieleniewski Stanisław
    • plut. strz. Jankowski Władysław
  • Wellington Mk IC ZI088 D (27.04.1942)
    • ppor. pil. Szczurowski Ryszard[8]
    • por. nawig. Kowalski Edward
    • st. sierż. r/op. Pieczyński Zdzisław Stanisław
    • kpr. strz. Ferenc Stefan
    • kpr. strz. Garbacz Wincenty
  • Wellington Mk IC DV441 Q (26.06.1942)
    • ppor. pil. Kramin Jan
    • kpr. pil. Kuc Henryk
    • kpt. nawig. Dydziul Marian
    • sierż. r/op. strz. Kamyszek Tadeusz
    • plut. strz. Wojas Jan
    • kpr. strz. Talach Nikita
  • Wellington Mk IC Z1072 G (11.07.1942)
    • ppor. pil. Mazurkiewicz Michał
    • st.sierż. pil. Kosturkiewicz Antoni
  • Wellington Mk IC HX384 (11.08.1942)
    • por. pil. Siuzdak Tadeusz
    • sierż. pil. Omieljaszko Michał
    • kpt. nawig. Maślanka Ludwik
    • plut. r/op. strz. Droidziok Paweł
    • kpr. strz. Modrzewski Marian Jerzy
    • kpr. strz. Wojtowicz Stanisław Rudolf
  • Wellington Mk IC Z1172 V (20.08.1942)
    • ppor. pil. Zieliński Antoni Aleksy
    • plut. pil. Jamo Ryszard
    • por. nawig. Wasilewski Leszek Teofil
    • plut. r/op. strz. Ruszel Ludwik
    • szer. strz. Tycholis Antoni
    • st. szer. strz. Gramiak Grzegorz Piotr
  • Wellington Mk IC R1704 P (15.10.1942)
    • por. pil. Schultz Adam
    • por. pil. Skierkowski Tadeusz
  • Wellington Mk IC R1413 J (16.10.1942)
    • por. pil. Targowski Stanisław
    • plut. pil. Twardoch Gerard
    • por. nawig. Oles Tadeusz
    • kpr. strz. Młynarski Władysław
    • plut. r/op. Piechowiak Zygmunt Stanisław
    • kpr. strz. Kubacik Franciszek
  • Wellington Mk IC R1716 L (1.11.1942)
    • mjr pil. Skorobohaty Ignacy
    • por. pil. Krawczyk Stanisław
    • kpt. nawig. Szkuta Alojzy
    • por. strz. Wodziński Mieczysław Sebastian
    • kpr. strz. Sasal Zygmunt
    • kpr. r/op. Rogala-Sobieszczański Jan - (19.03.1943)
    • szer. mech. Rolecki Jan - zginął w wypadku drogowym
  • Wellington XIII HZ575 (3.07.1943)
    • por. pil. Nowak Marian
    • plut. pil. Stryk Roman
    • por. nawig. Blachowski Jerzy Józef
    • kpr. r/op. strz. Fedak Jerzy
    • plut. r/op. strz. Piłat Stefan
    • kpr. strz. Szulgin Henryk
  • Wellington XIII HZ640 W (26.07.1943)
    • por. pil. Roliński Stanisław
    • plut. pil. Zagórowski Romuald
    • por. nawig. Jagiełło Władysław
    • kpr. r/op. strz. Zawiliński Adam Stanisław
    • kpr. strz. Ehrlich Stanisław
    • por. strz. Kulicki Józef
  • Wellington X HE576 K (29.07.1943)
    • mjr pil. Janicki Zygmunt
    • plut. pil. Rodziewicz Lech
  • Wellington XIII HZ638 (13.08.1943)
    • ppor. pil. Kielan Sylwan Józef
    • sierż. pil. Pastwa Witold
    • kpt. nawig. Widanka Stefan
    • kpr. r/op. Dangel Jerzy Marian
    • plut. strz. Górka Franciszek
    • kpr. strz. Czarnecki Kazimierz
  • Wellington XIII HZ576 2K 22.08.1943)
    • por. pil. Porybski Bolesław
    • sierż. pil. Gawlik Konstanty
    • por. nawig. Matuszewski Bolesław Robert
    • sierż. r/op. Walkiewicz Wiktor
    • plut. strz. Wojniłowicz Jan
    • kpr. strz. Szczepaniak Stefan
  • Wellington XIV HF208 2S (21.12.1943)
    • sierż. pil. Adamowicz Klemens
    • plut. pil. Czerniawski Stanisław
    • plut. nawig. Kuflik Naftali Paweł
    • plut. r/op. Kowalewicz Paweł
    • st. szer. strz. Ługowski Kazimierz
    • kpr. strz. Pietrzak Wincenty
  • Wellington XIV HFl98 2E (14/15.01.1944)
    • par. pil. Nowacki Stanisław
    • par. pil. Ciechanowski Wiktoryn
    • par. nawig. Chomka Wacław
    • plut. r/op. Krzywoń Tadeusz
    • kpr. r/op. Druciak Włodzimierz - (20.01.1944)
    • kpr. techn. Kaczmarek Stefan - wypadek na lotnisku
  • Wellington XIV HFI21 2V (6/7.04.1944)
    • plut. pil. Marton Bronisław
    • plut. pil. Franczak Stanisław
    • por. nawig. Stańczykiewicz Szczepan Marcin
    • plut. r/op. Janicki Bronisław
    • st. szer. r/op. Kołodziej Włodzimierz
    • kpr. r/op. Sankowski Adam
  • Wellington XIV HFI88 2A (11.04.1944)
    • ppłk nawig. Poziomek Stanisław
    • mjr nawig. Stańczuk Edward
    • por. pil. Małynicz Lech
    • sierż. pil. Czekalski Wacław
    • plut. r/op. Matlak Franciszek
    • kpr. strz. Szpinalski Bogusław
    • sierż. r/op. Siadecki Edward Mikołaj
  • Warwick HG273 QD-X (18.01.1946)
    • st. sierż. Bojarczuk Romuald
  • Halifax PP232 QD-C (23.08.1946)
    • kpt. pil. Matylis Nikodem
    • por. pil. Dąbrowski Zygmunt
    • st. sierż. inż. Michalak Stanisław

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Koliński 1978 ↓, s. 175.
  2. Wojciech Zmyślony, 304 Dywizjon Bombowy "Ziemi Śląskiej", www.polishairforce.pl [dostęp 2018-04-09].
  3. Król 1982 ↓, s. 190.
  4. Konarski 2005 ↓, s. 98.
  5. Jaśkiewicz 2013 ↓.
  6. Sawicki 2007 ↓, s. 530.
  7. Konarski 2005 ↓.
  8. Cemetery, www.cwgc.org [dostęp 2019-07-19] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Wacław Król: Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06745-7.
  • Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books, 2007. ISBN 83-204-3299-5.
  • Mariusz Konarski: 304 Squadron. Wellingtons against the U-boats. Mushroom Model Publications, 2005, s. 98. ISBN 83-89450-18-6.
  • Łukasz Jaśkiewicz, 304 Dywizjon Bombowy "Ziemi Śląskiej im.ks. Józefa Poniatowskiego, NapoleonV, 2013, ISBN 978-83-78890-38-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]