Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina
Filharmonia Łódzka, widok od ul. Narutowicza
Filharmonia Łódzka, widok od ul. Narutowicza
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Adres ul. Narutowicza 20
Typ budynku hala koncertowa
Styl architektoniczny postmodernizm
Architekt Romuald Loegler
Ukończenie budowy 2004
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Filharmonia Łódzka
Filharmonia Łódzka
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Filharmonia Łódzka
Filharmonia Łódzka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Filharmonia Łódzka
Filharmonia Łódzka
Ziemia51°46′16,80″N 19°27′37,72″E/51,771333 19,460478
Strona internetowa
Dom Koncertowy Ignacego Vogla (fot. Bronisław Wilkoszewski, 1896)
Dziedziniec Filharmonii

Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina – instytucja kultury oficjalnie utworzona zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki z dnia 21 listopada 1949 r.[1]

Jej protoplastą była powstała w 1915 r. Łódzka Orkiestra Symfoniczna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy koncert Łódzkiej Orkiestry Symfonicznej miał miejsce 17 lutego 1915 r. w ówczesnym drewnianym Teatrze Wielkim przy ul. Konstantynowskiej (dziś Legionów). Założycielem i pierwszym dyrygentem był Tadeusz Mazurkiewicz. W pierwszym składzie znaleźli się m.in. Paweł Klecki, wtedy dobrze zapowiadający się skrzypek, później sławny dyrygent oraz Aleksander Tansman, kompozytor.

W pierwszych latach działalności próby orkiestry odbywały się w lokalu żydowskiego Stowarzyszenia Śpiewaczego „Hazomir”, a koncerty we wspomnianym Teatrze Wielkim oraz w Domu Koncertowym Vogla przy ul. Dzielnej (dziś prez. G. Narutowicza; obecna, choć nowa, siedziba).

Po II wojnie światowej stała się Miejską Filharmonią. Od 1949 roku Państwową Filharmonią w Łodzi[2]. Od 1984 roku nosi imię Artura Rubinsteina[2].

4 czerwca 1948 r. udostępniono Filharmonii świeżo odrestaurowany gmach przy ul. Narutowicza 20.

W latach 90. XX w., z powodu b. złego stanu technicznego budynku, czasowo przeprowadzona do tymczasowej siedziby przy ul. Piotrkowskiej 243 („Lutnia”). Gościnnie koncerty odbywały się także w Kościele Ewangelickim św. Mateusza.

10 grudnia 2004 roku otwarto nowy gmach Filharmonii zbudowany w miejscu starego, który uległ całkowitej rozbiórce (zdobył II nagrodę w konkursie „Budowa Roku 2004” oraz Nagrody SARP za najlepszy obiekt architektoniczny wzniesiony ze środków publicznych za rok 2004). Budynek, którego projektantem był krakowski architekt Romuald Loegler, nawiązuje do charakteru Sali Koncertowej Ignacego Vogla z przełomu XIX i XX wieku. Znajdują się w nim panoramiczne windy, szklane ściany, eliptyczne klatki schodowe oraz podziemny garaż. Sala koncertowa liczy ponad 650 miejsc, a znajdująca się pod ziemią sala kameralna może pomieścić 120 osób. Do dyspozycji występujących gościnnie artystów przygotowano pokoje hotelowe.

W dniach 13–21 lutego 2015 r. odbył się cykl koncertów uświetniających stulecie Filharmonii które dały okazję zaprezentowania melomanom nowego nabytków – organów. Na instrument składają się 2 części: organy barokowe i romantyczne. Takiej konstrukcji instrumentu nie ma w żadnej polskiej filharmonii.

Z okazji Jubileuszu 100-lecia Filharmonia została odznaczona Złotym Medalem „Zasłużeni Kulturze Gloria Artis”. Odznaczenie wręczyła 20 lutego 2015 r. przed koncertem przewodnicząca sejmowej komisji kultury poseł Śledzińska-Katarasińska[3].

100–lecie istnienia Filharmonii Łódzkiej zainaugurowano koncertem 13 lutego 2015 r. na którym wykonano monumentalne oratorium „Stworzenie świata” Józefa Haydna. Przed rozpoczęciem koncertu Kai Bumann, dyrygent gościnny Filharmonii Łódzkiej, został odznaczony brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[4].

100–lecie istnienia Filharmonii Łódzkiej odbywało się pod patronatem Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Prezydent z małżonką uczestniczyli w uroczystym koncercie 17 lutego 2015 r.[5]

Koncerty w Filharmonii Łódzkiej prowadzili m.in. Walerian Bierdiajew, Zdzisław Birnbaum, Tomasz Bugaj, Henryk Czyż, Grzegorz Fitelberg, Zdzisław Górzyński, Vladimir Kiradjiev, Jan Krenz, Andrzej Markowski, Emil Młynarski, Paweł Przytocki, Andrzej Straszyński, Zdzisław Szostak i Michael Zilm.

Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina jest instytucją kultury Samorządu Województwa Łódzkiego. Pieczę nad nią sprawuje Marszałek Województwa Łódzkiego.

W 2014 w organizowanych przez Filharmonię koncertach udział wzięło 28 tys. 743 osoby[6].

Dom Koncertowy Ignacego Vogla[edytuj | edytuj kod]

Gmach przy ulicy Dzielnej 18 (obecnie Narutowicza 20), wzniesiony w latach 1883–1887 według projektu architekta Otto Gehliga. Wieloletnia siedziba Filharmonii Łódzkiej. Budynek nie istnieje, rozebrano go w 2000 roku.

Znani dyrygenci gościnnie[edytuj | edytuj kod]

Znani muzycy gościnnie[edytuj | edytuj kod]

Inni znani w Filharmonii[edytuj | edytuj kod]

Nagrania Filharmonii[edytuj | edytuj kod]

Orkiestra Filharmonii Łódzkiej dokonała wielu nagrań płytowych. Zarejestrowała m.in. II Symfonię Karola Szymanowskiego, V Symfonię Ludwiga van Beethovena, dzieło Carla Orffa – „Carmina Burana” oraz cykl najpiękniejszych arii operowych z udziałem światowej sławy sopranistki Teresy Wojtaszek-Kubiak.

Od roku 1969 przy Filharmonii Łódzkiej działa 60 osobowy Chór Mieszany, w którego repertuarze znajduje się ponad 100 pozycji oratoryjno-kantatowych.

Działalność kulturalna[edytuj | edytuj kod]

W okresie letnim Filharmonia organizuje festiwal letni „Kolory Polski” łączący muzykę ze zwiedzaniem zabytków regionu łódzkiego.

Pierwsza edycja festiwalu miała miejsce w 1999 roku pod nazwą „Sieradzkie Lato Muzyczne”. Wówczas w klasztorze Sióstr Urszulanek w Sieradzu zorganizowane zostały cztery koncerty muzyki organowej i kameralnej. Zasięg festiwalu poszerzono o nowe miejscowości oraz zmieniono nazwę na Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej „Kolory Polski”. Od 2003 roku głównym organizatorem festiwalu jest Filharmonia Łódzka. Od 2006 roku, ze względu na coraz silniejszy akcent turystyczny, impreza nosi nazwę Wędrownego Festiwalu Filharmonii Łódzkiej „Kolory Polski”. W 2009 roku miała miejsce jubileuszowa 10. edycja festiwalu.

Pomysłodawcą, organizatorem oraz dyrektorem festiwalu jest Tomasz Bęben.

Lista miejsc, do których festiwal dotychczas zawitał:

Przypisy

  1. Uchwała Nr XXIV/457/12 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie dostosowania aktu o utworzeniu instytucji kultury pod nazwa Filharmonia Łódzka im. A. Rubinsteina w Łodzi do zapisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
  2. a b Ewa Niedźwiecka: Łódź w PRL-u. Łodź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, 2011, s. 115. ISBN 9788377290002.
  3. Aida Stępień, Złota Filharmonia. Filharmonia Łódzka zakończyła w sobotę udany cykl koncertów i innych wydarzeń związanych z jubileuszem stulecia Orkiestry Symfonicznej FŁ, „Polska Dziennik Łódzki”, 23 lutego 2015 s. 14.
  4. Karol Sakosik, 100 lat Orkiestry Filharmonii Łódzkiej. Czas odpalić fajerwerki, „Gazeta Łódź”, 17 lutego 2015.
  5. Łukasz Kaczyński, Tajniacy na urodzinach. Specjalne procedury bezpieczeństwa podczas wizyty prezydenta RP w Filharmonii Łódzkiej, „Polska Dziennik Łódzki”, 18 lutego 2015.
  6. Opery i filharmonie ciągle popularne. Zobacz ranking frekwencji.
  7. „Łódź w Ilustracji”, 24 X 1924, nr 19, s. 8 (zdj. portretowe z tej okazji).
  8. Podczas dużego tournée po krajach nadbałtyckich – „Łódź w Ilustracji”, 27 III 1938, nr 13, s. 3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]