Warta (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warta
Rynek
Rynek
Herb Flaga
Herb Warty Flaga Warty
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat sieradzki
Gmina Warta
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Jan Serafiński
Powierzchnia 10,85[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3 314[2]
305,4 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 43
Kod pocztowy 98-290
Tablice rejestracyjne ESI
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Warta
Warta
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warta
Warta
Ziemia51°42′29″N 18°37′30″E/51,708056 18,625000
TERC
(TERYT)
1101214094
Urząd miejski
Rynek im. St. Reymonta 1
98-290 Warta
Strona internetowa

Warta imiasto w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, położone nad rzeką o tej samej nazwie. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Warta. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego.

Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[3] w tenucie warckiej w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[4].

Według danych z 31 grudnia 2004 r. miasto miało 3392 mieszkańców. Lokalny ośrodek usługowy dla rolnictwa; drobny przemysł.

Historia[edytuj]

Kościół i klasztor ojców Bernardynów

Początkowo Warta istniała jako osada rolnicza, jednak korzystna lokalizacja w pobliżu szlaków handlowych oraz korzystne warunki klimatyczno-glebowe przyczyniły się do szybkiego rozwoju miasta. W 1255 r. zostały nadane osadzie prawa miejskie. W 1331 r. Warta została doszczętnie spalona przez wyprawę krzyżacką. 28 października 1423 r. Władysław II Jagiełło wydał tu tzw. statut warcki[5]. W 1465 r. miasto ponownie padło ofiarą pożaru, a od 1482 r. w mieście zapanowała zaraza trwająca kilkanaście lat. W 1507 r. miasto płonie po raz kolejny. Pomimo tych klęsk miasto rozwija się. W 1467 r. założono klasztor Bernardynów istniejący do dziś i mający znaczny wpływ na życie kulturalne i duchowe Warty. W mieście dobrze rozwinęło się rzemiosło i usługi min. tkactwo, krawiectwo, kuśnierstwo, garbarstwo, kowalstwo, złotnictwo, młynarstwo i ceramika. Pozycję swą miasto zaczęło powoli tracić w XVIII wieku na skutek ogólnie pogarszającej się sytuacji kraju i dodatkowych lokalnych problemów. Z gospodarczego upadku miasto podniosło się dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

W 1939 r. miasto wcielone zostało w granice Rzeszy Niemieckiej. Rok później władze niemieckie utworzyły getto dla ludności żydowskiej (w 1921 r. 2025 osób, czyli 49% mieszkańców). Nakazały również rozebranie synagogi, spalonej we wrześniu 1939 r. Getto zlikwidowane zostało w sierpniu 1942r. , a ogromną większość warckich Żydów wymordowano.

Do 1954 r. siedziba gminy Bartochów.

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Warty w 2014 roku [2].


Piramida wieku Warta.png

Zabytki[edytuj]

Klasztor sióstr Bernardynek

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[6] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Mikołaja, XIV-XX w., nr rej.: 497-IV-38 z 1949 oraz 295 z 28.12.1967
  • zespół klasztorny bernardynek, XVIII w.:
    • kościół pw. Narodzenia MB, nr rej.: 858 z 28.12.1967
    • klasztor, nr rej.: 859 z 28.12.1967
    • dzwonnica, nr rej.: 860 z 28.12.1967
  • zespół klasztorny bernardynów, XV w., XVII-XVIII w.:
    • kościół pw. Wniebowzięcia MB, nr rej.: 855 z 28.12.1967
    • klasztor, nr rej.: 856 z 28.12.1967
    • kaplica cmentarna (przy kościele), nr rej.: 857 z 28.12.1967
  • kaplica cmentarna, 1 poł. XIX w., nr rej.: 861 z 18.12.1967
  • ratusz, 1842, nr rej.: 296 z 18.12.1967
  • jatki, obecnie kino „Lutnia”, 1 poł. XIX, XX w., nr rej.: 862 z 18.12.1967
  • park, nr rej.: 294 z 8.02.1979
  • dom, ul. Kaszyńskiego 1, 1840-1845, nr rej.: 284 z 2.01.1978(spalony)
  • dom, ul. Kaszyńskiego 9, drewniany, poł. XIX w., nr rej.: 865 z 28.12.1967
  • dom, Rynek 24, poł. XIX w., nr rej.: 864 z 28.12.1967
  • dworek, ul. Sieradzka 2, 1 poł. XIX w., nr rej.: 863 z 28.12.1967 (nie istnieje ?)
  • kamienica, ul. 20 Stycznia 26, nr rej.: 356 z 5.01.1988

Turystyka[edytuj]

Rzeka Warta pod miastem Warta
Pomnik płk. pilota Stanisława Skarżyńskiego

W mieście funkcjonuje Muzeum Miasta i Rzeki Warty. Do najciekawszych miejsc można zaliczyć m.in. odrestaurowany Nowy cmentarz żydowski, ratusz i jatki (w których mieści się obecnie biblioteka publiczna). Stara część miasta zachowała swój historyczny układ urbanistyczny.[styl do poprawy]

Na miejscu dawnego basenu odkrytego powstał Nowy Amfiteatr.

Miasto postawiło na turystykę kwalifikowaną, jednak baza turystyczna jest w powijakach. Współfinansowany przez UE projekt adaptacji turystycznej Zbiornika Retencyjnego Jeziorsko, w którym to gmina i miasto Warta miały przewodnictwo, został zdyskwalifikowany z powodu błędów merytorycznych. Niepowodzenie projektu uniemożliwiło również realizacji planu zagospodarowania przestrzennego starego koryta rzeki Warty, który przewidywał tworzenie łowisk i kąpielisk w akwenach pozostałych po meandrującej rzece[potrzebny przypis].

Transport[edytuj]

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Znani ludzie[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

  • Lengerich - miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Prawa miejskie od 1147 r.
  • Szécsény (słow. Sečany) - miasto na północy Węgier, położone na skraju gór Cserhát w komitacie Nógrád. Miejscowość jest ośrodkiem administracyjnym powiatu Szécsény. Znajdują się w nim liczne zabytki i muzea.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 30.09.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Warta, w oparciu o dane GUS.
  3. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 14.
  4. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65
  5. Roman Grodecki, Stanisław Zachorowski, Jan Dąbrowski, Dzieje Polski średniowiecznej, t. 2, Kraków 1995, s. 316
  6. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].
  7. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.