Warta (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Warta
Rynek
Rynek
Herb Flaga
Herb Warty Flaga Warty
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat sieradzki
Gmina Warta
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Jan Serafiński
Powierzchnia 10,85[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3314[2]
305,4 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 43
Kod pocztowy 98-290
Tablice rejestracyjne ESI
Położenie na mapie gminy Warta
Mapa lokalizacyjna gminy Warta
Warta
Warta
Położenie na mapie powiatu sieradzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sieradzkiego
Warta
Warta
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Warta
Warta
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warta
Warta
Ziemia51°42′29″N 18°37′30″E/51,708056 18,625000
TERC
(TERYT)
1014094
SIMC 0976557
Urząd miejski
Rynek im. St. Reymonta 1
98-290 Warta
Strona internetowa

Warta imiasto w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, położone nad rzeką o tej samej nazwie. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Warta. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego.

Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[3] w tenucie warckiej w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku[4].

Według danych z 31 grudnia 2004 r. miasto miało 3392 mieszkańców. Lokalny ośrodek usługowy dla rolnictwa; drobny przemysł.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Warta istniała jako osada rolnicza, jednak korzystna lokalizacja w pobliżu szlaków handlowych oraz korzystne warunki klimatyczno-glebowe przyczyniły się do szybkiego rozwoju miasta. W 1255 r. zostały nadane osadzie prawa miejskie. W 1331 r. Warta została doszczętnie spalona przez wyprawę krzyżacką. 28 października 1423 r. Władysław II Jagiełło wydał tu tzw. statut warcki[5]. W 1465 r. miasto ponownie padło ofiarą pożaru, a od 1482 r. w mieście zapanowała zaraza trwająca kilkanaście lat. W 1507 r. miasto płonie po raz kolejny. Pomimo tych klęsk miasto rozwija się. W 1467 r. założono klasztor Bernardynów istniejący do dziś i mający znaczny wpływ na życie kulturalne i duchowe Warty. W mieście dobrze rozwinęło się rzemiosło i usługi min. tkactwo, krawiectwo, kuśnierstwo, garbarstwo, kowalstwo, złotnictwo, młynarstwo i ceramika. Pozycję swą miasto zaczęło powoli tracić w XVIII wieku na skutek ogólnie pogarszającej się sytuacji kraju i dodatkowych lokalnych problemów. Z gospodarczego upadku miasto podniosło się dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

W 1939 r. miasto wcielone zostało w granice Rzeszy Niemieckiej. Rok później władze niemieckie utworzyły getto dla ludności żydowskiej (w 1921 r. 2025 osób, czyli 49% mieszkańców). Nakazały również rozebranie synagogi, spalonej we wrześniu 1939 r. Getto zlikwidowane zostało w sierpniu 1942r. , a ogromną większość warckich Żydów wymordowano.

Do 1954 r. siedziba gminy Bartochów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Warty w 2014 roku [2].


Piramida wieku Warta.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Klasztor sióstr Bernardynek

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[6] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Mikołaja, XIV-XX w., nr rej.: 497-IV-38 z 1949 oraz 295 z 28.12.1967
  • Kościół pw św Mikołaja w Warcie
  • zespół klasztorny bernardynek, XVIII w.:
    • kościół pw. Narodzenia MB, nr rej.: 858 z 28.12.1967
    • klasztor, nr rej.: 859 z 28.12.1967
    • dzwonnica, nr rej.: 860 z 28.12.1967
  • zespół klasztorny bernardynów, XV w., XVII-XVIII w.:
    • kościół pw. Wniebowzięcia MB, nr rej.: 855 z 28.12.1967
    • klasztor, nr rej.: 856 z 28.12.1967
    • kaplica cmentarna (przy kościele), nr rej.: 857 z 28.12.1967
  • kaplica cmentarna, 1 poł. XIX w., nr rej.: 861 z 18.12.1967
  • ratusz, 1842, nr rej.: 296 z 18.12.1967
  • jatki, obecnie kino „Lutnia”, 1 poł. XIX, XX w., nr rej.: 862 z 18.12.1967
  • park, nr rej.: 294 z 8.02.1979
  • dom, ul. Kaszyńskiego 1, 1840-1845, nr rej.: 284 z 2.01.1978(spalony)
  • dom, ul. Kaszyńskiego 9, drewniany, poł. XIX w., nr rej.: 865 z 28.12.1967
  • dom, Rynek 24, poł. XIX w., nr rej.: 864 z 28.12.1967
  • dworek, ul. Sieradzka 2, 1 poł. XIX w., nr rej.: 863 z 28.12.1967 (nie istnieje ?)
  • kamienica, ul. 20 Stycznia 26, nr rej.: 356 z 5.01.1988

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Rzeka Warta pod miastem Warta
Pomnik płk. pilota Stanisława Skarżyńskiego

W mieście funkcjonuje Muzeum Miasta i Rzeki Warty. Do najciekawszych miejsc można zaliczyć m.in. odrestaurowany Nowy cmentarz żydowski, ratusz i jatki (w których mieści się obecnie biblioteka publiczna). Stara część miasta zachowała swój historyczny układ urbanistyczny.[styl do poprawy]

Na miejscu dawnego basenu odkrytego powstał Nowy Amfiteatr.

Miasto postawiło na turystykę kwalifikowaną, jednak baza turystyczna jest w powijakach. Współfinansowany przez UE projekt adaptacji turystycznej Zbiornika Retencyjnego Jeziorsko, w którym to gmina i miasto Warta miały przewodnictwo, został zdyskwalifikowany z powodu błędów merytorycznych. Niepowodzenie projektu uniemożliwiło również realizacji planu zagospodarowania przestrzennego starego koryta rzeki Warty, który przewidywał tworzenie łowisk i kąpielisk w akwenach pozostałych po meandrującej rzece[potrzebny przypis].

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Znani ludzie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[8][edytuj | edytuj kod]

  • Lengerich – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Prawa miejskie od 1147 r.
  • Szécsény (słow. Sečany) – miasto na północy Węgier, położone na skraju gór Cserhát w komitacie Nógrád. Miejscowość jest ośrodkiem administracyjnym powiatu Szécsény. Znajdują się w nim liczne zabytki i muzea.
  • Jamboł – miasto w południowo-wschodniej Bułgarii, obwód Jamboł

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 30.09.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Warta, w oparciu o dane GUS.
  3. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 14.
  4. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65
  5. Roman Grodecki, Stanisław Zachorowski, Jan Dąbrowski, Dzieje Polski średniowiecznej, t. 2, Kraków 1995, s. 316
  6. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].
  7. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
  8. Współpraca zagraniczna; gimwarta.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]