Filip V Wysoki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Filip V Wysoki
Z bożej łaski król Francji i Nawarry, hrabia Szampanii i Burgundii
Philippe V le Long.jpg
Król Francji
Okres panowania od 20 listopada 1316
do 3 stycznia 1322
Poprzednik Jan I Pogrobowiec
Następca Karol IV Piękny
Król Nawarry
Okres panowania od 20 listopada 1316
do 3 stycznia 1322
Poprzednik Jan I Pogrobowiec
Następca Karol IV Piękny
Dane biograficzne
Dynastia Kapetyngowie
Urodziny 17 listopada 1293
Lyon
Śmierć 3 stycznia 1322
Longchamp (Paryż)
Ojciec Filip IV Piękny
Matka Joanna I z Nawarry
Żona Joanna Burgundzka
Dzieci Joanna III Burgundzka
Małgorzata I Burgundzka
Izabela
Blanka
Ludwik Filip

Filip V Długi (ur. 17 listopada 1293 w Lyonie, zm. 3 stycznia 1322 w Longchamp pod Paryżem) – hrabia Poitiers i Brie 1311-1316, hrabia - palatynat Burgundii w latach 1315 - 1322, król Francji i Nawarry (jako Filip II) 1316–1322 z dynastii Kapetyngów. Drugi syn króla Filipa IV Pięknego i Joanny I, królowej Nawarry.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Filip urodził się 17 listopada 1293 roku w Lyonie, i był drugim synem króla Francji Filip IV Pięknego i królowej Nawarry Joanna I, swój przydomek Długi lub Wysoki, jest związany z jego niezwykłym wzrostem. W 1307 roku wieku 14 lat poślubił Joanne Burgundzką, córkę hrabiego palatyna Burgundii Odona IV i hrabiny Artois Mahaut d'Artois. Nowa żona wniesła mu w posagi hrabstwo - palatynat Burgundii. To małżeństwo miał na celu przekonanie króla Filipa Pięknego do poparcia prawa Mahaut do hrabstwa Artois, o które toczyła spór ze swym bratankiem Robertem III d'Artois, brat Filipa Karol Piękny poślubił młodszą siostrę Joanny Blankę Burgundzką. Dzięki temu małżeństwu Filip stał się hrabią - palatynem Burgundii i czerpał z tego wiekiem korzyści finansowe.

Od 1311 r. nosił tytuł hrabiego Poitiers. Po śmierci ojca w 1314 roku Filip stał się parem Francji z nominacji swego brata. W 1315 r. z rozkazu brata, króla Ludwika X, miał dopilnować wyboru nowego papieża, co udało mu się dopiero w 1316 r. po zamknięciu kardynałów w klasztorze w Lyonie. Po śmierci brata w 1316 r. udało mu się uzyskać regencję na czas ciąży królowej-wdowy Klemencji oraz małoletności jej potencjalnego syna. Syn ów, Jan I Pogrobowiec, żył tylko pięć dni i po jego śmierci Filip został królem Francji i Nawarry. Koronował się 9 stycznia 1317 r. w Reims. Jeszcze w czasie regencji udało mu się uspokoić feudałów, którzy rozpoczęli prywatną wojnę w hrabstwie Artois. . Filip przywrócił do łask dawnych ludzi swego ojca, którzy utracili wpływy po wstąpieniu na tron Ludwika X, wielu z nich została zaaresztowanych i uwięzionych, Filip przywrócił ich do łask i zrehabilitował. Największym opozycjonistą Filipa został jego stryj Karol de Valois i kuzyn Robert III d'Artois. Filipa zaś wspierała jego teściowa a przeciwniczka poprzedniego króla oraz Karola i Roberta, Filip jeszcze za regencji rozstrzygną znów sprawę Artois na korzyść Mahaut, przeciwko Robertowi który wszczął razem z baronami prywatną wojnę aby odzyskać hrabstwo, za radą Mahantu Filip zmusił Roberta do poddania się i uwięzienia, zwolnił go dopiero po swej koronacji jednak zachował nad nim areszt domowy.

Kryzys żywnościowy w królestwie, jaki zaczął się w 1315, trwał nadal, wobec utrzymującej się złej passy w rolnictwie, spowodowanej zapoczątkowanymi około 1300 r. zmianami klimatycznymi (tzw. mała epoka lodowa). Narastały trudności ekonomiczne i demograficzne. Król próbował ratować finanse królewskie przez nałożenie specjalnego podatku na duchowieństwo. Odwołał wiele decyzji swojego zmarłego brata i rehabilitował wielu urzędników osądzonych za czasów poprzedniego władcy. W 1320 r., idąc w ślady ojca i brata, podjął wyprawę wojenną przeciw Flandrii, po raz kolejny próbując podporządkować jej hrabiego władzy królewskiej.

W 1320 r. przez królestwo przetoczyła się tzw. krucjata pastuszków, która plądrowała kraj, wzniecała niepokoje wśród uboższych warstw społeczeństwa i urządzała liczne pogromy ludności żydowskiej. Kiedy pastuszkowie przybyli do Paryża zażądali spotkania z królem, ale Filip odmówił.

Od 1307 r. był żonaty z Joanną (1291 – 21 stycznia 1330), hrabiną Artois i Burgundii, córką hrabiego Odona IV i Mahaut d'Artois, córki Roberta II, hrabiego Artois. Filip i Joanna mieli razem syna i cztery córki:

Filip V zmarł w wieku 28 lat, po wypiciu zanieczyszczonej wody ze studni. Tron Francji i Nawarry przejął po nim ostatni żyjący brat Karol IV Piękny. Ponieważ zgodnie z prawem salickiem kobiety nie mogły dziedziczyć tronu Francji. Najstarsza córka Filipa odziedziczyła po mim hrabstwo Burgundii a potem również Artois.