Filmografia Alfreda Hitchcocka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alfred Hitchcock (1960)

Alfred Hitchcock (1899–1980) w trwającej 60 lat karierze wyreżyserował 53 filmy fabularne[1]. Za swoją pracę pięciokrotnie nominowany był do nagrody Akademii Filmowej w kategorii dla najlepszego reżysera[2] i raz do Złotego Globu[3]. W 1968 został uhonorowany przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej nagrodą im. Irvinga G. Thalberga[4]. Hitchcock uznawany jest za jednego z najwybitniejszych[5] i najbardziej wpływowych reżyserów w historii kinematografii[6]. Określany mianem „mistrza suspensu[7].

Pracę w branży filmowej rozpoczął w 1919, będąc zatrudnionym w charakterze dorywczym przez kompanię Famous Players-Lasky, realizującej filmy dla Paramount Pictures[8]. Początkowo zajmował się projektowaniem napisów i scenografii[9]. W 1925 wyreżyserował swój pierwszy film – kryminał Ogród rozkoszy[10]. Zrealizowany dwa lata później Lokator zyskał przychylne recenzje krytyków, stając się pierwszym sukcesem komercyjnym w jego dorobku[11] oraz pierwszym, w którym wystąpił w roli cameo[12]. W 1929 Hitchcock wyreżyserował film dźwiękowy Szantaż[a][13]. Zrealizowane w latach 30. obrazy – 39 kroków (1935) i Starsza pani znika (1938) należą – według Brytyjskiego Instytutu Filmowego – do najwybitniejszych filmów tamtejszej kinematografii XX wieku[14].

W 1939 przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych[15], reżyserując produkcje hollywoodzkie. Dreszczowiec psychologiczny Rebeka (1940), z głównymi rolami Joan Fontaine i Laurence’a Oliviera[16], spośród jedenastu nominacji do nagrody Akademii Filmowej, zdobył statuetkę dla najlepszego filmu[17]. Do innych ważnych produkcji reżysera z lat 40. zalicza się: Podejrzenie (1941) z Fontaine i Carym Grantem[18], Cień wątpliwości (1943) z Teresą Wright i Josephem Cottenem[19], Urzeczona (1945) z Ingrid Bergman i Gregorym Peckiem[20], Osławiona (1946) z Bergman i Grantem[21] oraz Sznur (1948) z Jamesem Stewartem[22].

W latach 50. nawiązał współpracę z Grace Kelly, która wystąpiła w trzech jego filmach – M jak morderstwo (1954)[23], Okno na podwórze (1954)[24] i Złodziej w hotelu (1955)[25]. W 1955 Hitchcock, za namową ówczesnego agenta Lew Wassermana[26], został gospodarzem serialu kryminalnego Alfred Hitchcock przedstawia (1955–1962), który przyniósł mu ogólnokrajową rozpoznawalność[27]. Serial nagrodzono Złotym Globem w kategorii dla najlepszego programu telewizyjnego[28]. W 1958 zrealizował dreszczowiec psychologiczny Zawrót głowy, z głównymi rolami Kim Novak i Jamesa Stewarta[29], który został uznany przez American Film Institute za „najlepszy kryminał[30]. Rok później wyreżyserował dreszczowiec sensacyjno-szpiegowski Północ, północny zachód z Carym Grantem i Evą Marie Saint[31]. W latach 60. Hitchcock zrealizował takie filmy jak Psychoza (1960), będąca największym sukcesem komercyjnym w jego karierze[32], Ptaki (1963) z Tippi Hedren[33] i Marnie (1964), gdzie aktorce partnerował Sean Connery[34].

Sześć wyreżyserowanych przez Hitchcocka filmów (Rebeka, Urzeczona, Osławiona, Okno na podwórze, Północ, północny zachód i Psychoza) zestawianych było w pierwszej dziesiątce podsumowań roku w amerykańskim box offisie. Czternaście produkcji uzyskało przynajmniej jedną nominację do Oscara w dowolnej kategorii, z czego pięć zdobyło co najmniej jedną statuetkę. Dziewiętnaście produkcji reżysera, po uwzględnieniu inflacji, przekroczyło sumę stu milionów dolarów dochodu z biletów na rynku krajowym[35].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Famous Players-Lasky (1920–1922)[edytuj | edytuj kod]

Appearances (1921, reż. Donald Crisp), jeden z pierwszych filmów, przy których Hitchcock pełnił funkcję projektanta napisów
Rok[b] Tytuł Funkcje Informacje Źr
Dyrektor artystyczny Projektant napisów
1920 The Great Day N T filmy krótkometrażowe, uznawane za zaginione [36]
1921 The Call of Youth N T
Appearances N T film zaginiony [37]
Tajemnicza droga N T tytuł oryg.: Mystery Road. Film zaginiony
The Princess of New York N T film zaginiony
Niebezpieczne kłamstwo N T tytuł oryg.: Dangerous Lies. Film zaginiony
Beside the Bonnie Brier Bush N T tytuł alt.: The Bonnie Brier Bush. Film zaginiony [38]
1922 Three Live Ghosts T T film zaginiony
Perpetua N T tytuł oryg.: Love’s Boomerang. Film zaginiony
The Spanish Jade T T filmy zaginione [39]
The Man from Home T T [38]
Tell Your Children T T [39]

Filmy nieme (1922–1929)[edytuj | edytuj kod]

Operator Gaetano di Ventimiglia (u góry w środku), Alfred Hitchcock i Alma Reville (u dołu po prawej) w trakcie realizacji filmu Orzeł z gór (1927)
Alfred Hitchcock (pierwszy z prawej) i Jack E. Cox (siedzi pierwszy z lewej) na planie filmu Ring (1927)
Rok[b] Tytuł Funkcje Informacje Źr
Reżyser Scenarzysta
1922 Numer trzynasty T N tytuł oryg.: Number 13, tytuł alt.: Mrs. Peabody [39]
1923 Zawsze mów żonie N N tytuł oryg.: Always Tell Your Wife. Film nieukończony i zaginiony[40]. Drugi reżyser i kierownik produkcji [41]
Kobieta przeciw kobiecie N T tytuł oryg.: Woman to Woman. Asystent reżysera i dyrektor artystyczny
The White Shadow N T tytuł alt.: White Shadows. Asystent reżysera i dyrektor artystyczny [42]
1924 The Passionate Adventure N T asystent reżysera i dyrektor artystyczny [43]
1925 The Blackguard N T tytuł alt.: Die Prinzessin und der Geiger (The Princess and the Violinist). Asystent reżysera i dyrektor artystyczny [44]
Ogród rozkoszy T N tytuł oryg.: The Pleasure Garden, tytuł alt.: Irrgarten der Leidenschaft (Maze of Passion) [45]
The Prude’s Fall N T tytuł alt.: Dangerous Virtue. Asystent reżysera i dyrektor artystyczny [46]
1927 Lokator T N tytuł oryg.: The Lodger: A Story of the London Fog, tytuł alt.: The Case of Jonathan Drew [47]
Orzeł z gór T N tytuł oryg.: The Mountain Eagle, tytuł alt.: Der Bergadler. Film zaginiony[48] [49]
Ring T T tytuł oryg.: The Ring [50]
Na równi pochyłej T N tytuł oryg.: Downhill, tytuł alt.: When Boys Leave Home [51]
1928 Żona farmera T N tytuł oryg.: The Farmer’s Wife [52]
Łatwa cnota T N tytuł oryg.: Easy Virtue [50]
Szampan T T tytuł oryg.: Champagne [52]
1929 Człowiek z wyspy T N tytuł oryg.: The Manxman [53]

Filmy dźwiękowe (1929–1976)[edytuj | edytuj kod]

Alfred Hitchcock i Kim Novak na planie filmu Zawrót głowy (1958)
Alfred Hitchcock na planie zdjęciowym filmu Ptaki (1963)
Alfred Hitchcock i Tippi Hedren na planie Marnie (1964)
Alfred Hitchcock na planie filmu Intryga rodzinna (1976)
Hitchcock z taśmami wszystkich wyreżyserowanych przez siebie 53 filmów (1976)
Rok[b] Tytuł Funkcje Informacje Źr
Reżyser Scenarzysta Producent
1929 Szantaż T T N tytuł oryg.: Blackmail. Wydany w wersji niemej i dźwiękowej[54] [54]
1930 An Elastic Affair T N N film krótkometrażowy. Wystąpili w nim stypendyści i zwycięzcy konkursu gry aktorskiej „Film Weekly[55] [55]
Elstree Calling T N N reżyser segmentu „Skecze i inne wstawki”[55]
Juno i Paw T N N tytuł oryg.: Juno and the Paycock [56]
Morderstwo T T N tytuł oryg.: Murder! [57]
1931 Oszustwo T T N tytuł oryg.: The Skin Game [58]
Mary T N N niemieckojęzyczna wersja filmu Morderstwo[57] [59]
Bogaci i dziwni T T N tytuł oryg.: Rich and Strange, tytuł alt.: East of Shanghai [58]
1932 Numer siedemnaście T T N tytuł oryg.: Number Seventeen [60]
Niewiasty Lorda Cambera N N T tytuł oryg.: Lord Camber’s Ladies
1934 Wiedeńskie walce T N N tytuł oryg.: Waltzes from Vienna, tytuł alt.: Strauss’ Great Waltz / The Strauss Waltz [61]
Człowiek, który wiedział za dużo T N N tytuł oryg.: The Man Who Knew Too Much [62]
1935 39 kroków T N N tytuł oryg.: The 39 Steps [63]
1936 Bałkany T N N tytuł oryg.: Secret Agent [64]
Tajny agent T N N tytuł oryg.: Sabotage, tytuł alt.: The Woman Alone [65]
1937 Młody i niewinny T N N tytuł oryg.: Young and Innocent, tytuł alt.: The Girl Was Young [66]
1938 Starsza pani znika T N N tytuł oryg.: The Lady Vanishes [67]
1939 Oberża Jamajka T N N tytuł oryg.: Jamaica Inn [68]
1940 Rebeka T N N tytuł oryg.: Rebecca. Pierwszy film Hitchcocka w Stanach Zjednoczonych[69] [70]
Zagraniczny korespondent T N N tytuł oryg.: Foreign Correspondent, tytuły alt.: Imposter, Personal History [71]
1941 Pan i Pani Smith T N N tytuł oryg.: Mr. & Mrs. Smith [72]
Podejrzenie T N N tytuł oryg.: Suspicion [73]
1942 Sabotaż T N N tytuł oryg.: Saboteur [74]
1943 Cień wątpliwości T N N tytuł oryg.: Shadow of a Doubt [75]
1944 Łódź ratunkowa T N N tytuł oryg.: Lifeboat [76]
The Fighting Generation T N N propagandowy film krótkometrażowy wydany w Stanach Zjednoczonych[77] [77]
Bon Voyage T N N francuski film propagandowy zrealizowany dla Ministerstwa informacji[78] [76]
Malgaska przygoda T N N tytuł oryg.: Aventure Malgache. Film propagandowy dla Ministerstwa informacji[78] [79]
1945 Urzeczona T N N tytuł oryg.: Spellbound
German Concentration Camps Factual Survey N N N tytuł oryg.: Memory of the Camps. Doradca przy tworzeniu scenariusza[80] [80]
1946 Osławiona T N T tytuł oryg.: Notorious [81]
1947 Akt oskarżenia T N N tytuł oryg.: The Paradine Case [82]
1948 Sznur T N T tytuł oryg.: Rope [83]
1949 Pod znakiem Koziorożca T N T tytuł oryg.: Under Capricorn [84]
1950 Trema T N T tytuł oryg.: Stage Fright [85]
1951 Nieznajomi z pociągu T N T tytuł oryg.: Strangers on a Train [86]
1953 Wyznaję T N T tytuł. oryg.: I Confess [87]
1954 M jak morderstwo T N T tytuł oryg.: Dial M for Murder. Film zrealizowany przy użyciu techniki 3D[88] [89]
Okno na podwórze T N T tytuł oryg.: Rear Window [90]
1955 Złodziej w hotelu T N T tytuł oryg.: To Catch a Thief [91]
Kłopoty z Harrym T N T tytuł oryg.: The Trouble with Harry [92]
1956 Człowiek, który wiedział za dużo T N T tytuł oryg.: The Man Who Knew Too Much. Remake filmu z 1934[93] [94]
Niewłaściwy człowiek T N T tytuł oryg.: The Wrong Man [95]
1958 Zawrót głowy T N T tytuł oryg.: Vertigo [96]
1959 Północ, północny zachód T N T tytuł oryg.: North by Northwest [97]
1960 Psychoza T N T tytuł oryg.: Psycho [98]
1963 Ptaki T N T tytuł oryg.: The Birds [99]
1964 Marnie T N T [100]
1966 Rozdarta kurtyna T N T tytuł oryg.: Torn Curtain [101]
1969 Topaz T N T [102]
1972 Szał T N T tytuł oryg.: Frenzy [103]
1976 Intryga rodzinna T N T tytuł oryg.: Family Plot [104]

Telewizja[edytuj | edytuj kod]

Alfred Hitchcock na planie serialu Alfred Hitchcock przedstawia (1955)
Alfred Hitchcock na planie serialu Alfred Hitchcock przedstawia (1961)
Tytuł Lata emisji Rola Stacja Informacje Źr
Alfred Hitchcock przedstawia 1955–1962 gospodarz CBS
NBC
17 odcinków (reżyseria, produkcja):
  • „Revenge”
  • „Breakdown”
  • „The Case of Mr. Pelham”
  • „Back for Chrismas”
  • „Wet Saturday”
  • „Mr. Blanchard’s Secret”
  • „One More Mile to Go”
  • „Four O’Clock”
  • „The Perfect Crime”
  • „Lamb to the Slaughter”
  • „A Dip in the Pool”
  • „Poison”
  • „Banquo’s Chair”
  • „Arthur”
  • „The Crystal Trench”
  • „Incident at a Corner”
  • „Mrs. Bixby and the Colonel’s Coat”
  • „The Horseplayer”
  • „Bang! You’re Dead”
  • „I Saw the Whole Thing”
[105]
Suspicion 1957 NBC epizod: „Four O’Clock” (reżyseria, produkcja) [106]
Startime 1960 epizod: „Incident at a Corner” (reżyseria, produkcja) [107]
Alcoa Premiere 1962 ABC epizod: „The Jail” (producent wykonawczy) [108]
Spotkanie z Alfredem Hitchcockiem 1962–1965 gospodarz CBS
NBC
epizod: „I Saw the Whole Thing” (reżyseria, produkcja) [109]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W rzeczywistości pierwszym brytyjskim filmem dźwiękowym był The Clue of the New Pin z marca 1929 w reżyserii Arthura Maude’a, jednak uznaje się go dziś za zaginiony[13].
  2. a b c Jest to rok premiery. O ile to możliwe, data premiery narzuca kolejność filmów w tej tabeli.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adair 2002 ↓, s. 152–153; Truffaut 2005 ↓, s. 332–343.
  2. Adair 2002 ↓, s. 138; McGilligan 2005 ↓, s. 357.
  3. McGilligan 2005 ↓, s. 888.
  4. Adair 2002 ↓, s. 149.
  5. McGilligan 2005 ↓, s. 933–934.
  6. Foery 2012 ↓, s. 150.
  7. McGilligan 2005 ↓, s. 582; Ackroyd 2017 ↓, s. 176.
  8. Ackroyd 2017 ↓, s. 25.
  9. Truffaut 2005 ↓, s. 30–31; Ackroyd 2017 ↓, s. 26
  10. Ackroyd 2017 ↓, s. 40.
  11. McGilligan 2005 ↓, s. 48; Ackroyd 2017 ↓, s. 46.
  12. McGilligan 2005 ↓, s. 114; Ackroyd 2017 ↓, s. 48.
  13. a b Ackroyd 2017 ↓, s. 64.
  14. McGilligan 2005 ↓, s. 932.
  15. Adair 2002 ↓, s. 62; Ackroyd 2017 ↓, s. 101.
  16. Ackroyd 2017 ↓, s. 104.
  17. Ackroyd 2017 ↓, s. 110.
  18. Ackroyd 2017 ↓, s. 116.
  19. Ackroyd 2017 ↓, s. 128.
  20. Ackroyd 2017 ↓, s. 139–140.
  21. Ackroyd 2017 ↓, s. 147–148.
  22. Ackroyd 2017 ↓, s. 156–157.
  23. Ackroyd 2017 ↓, s. 181.
  24. Ackroyd 2017 ↓, s. 189.
  25. Ackroyd 2017 ↓, s. 193–194.
  26. Adair 2002 ↓, s. 107; Ackroyd 2017 ↓, s. 202.
  27. Ackroyd 2017 ↓, s. 209–214.
  28. Schwanebeck 2017 ↓, s. 115.
  29. Ackroyd 2017 ↓, s. 221–223.
  30. AFI: 10 Top 10 (ang.). American Film Institute. [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-23)].
  31. Ackroyd 2017 ↓, s. 232.
  32. Ackroyd 2017 ↓, s. 249.
  33. Ackroyd 2017 ↓, s. 254.
  34. Ackroyd 2017 ↓, s. 274.
  35. Alfred Hitchcock Movies (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-07)].
  36. McGilligan 2005 ↓, s. 935.
  37. McGilligan 2005 ↓, s. 936.
  38. a b McGilligan 2005 ↓, s. 937.
  39. a b c McGilligan 2005 ↓, s. 938.
  40. Ackroyd 2017 ↓, s. 32.
  41. McGilligan 2005 ↓, s. 939.
  42. McGilligan 2005 ↓, s. 939–940.
  43. McGilligan 2005 ↓, s. 940.
  44. McGilligan 2005 ↓, s. 940–941.
  45. McGilligan 2005 ↓, s. 941–942.
  46. McGilligan 2005 ↓, s. 941.
  47. McGilligan 2005 ↓, s. 942–943.
  48. Ackroyd 2017 ↓, s. 42.
  49. McGilligan 2005 ↓, s. 942.
  50. a b McGilligan 2005 ↓, s. 944.
  51. McGilligan 2005 ↓, s. 943.
  52. a b McGilligan 2005 ↓, s. 945.
  53. McGilligan 2005 ↓, s. 946.
  54. a b McGilligan 2005 ↓, s. 946–947.
  55. a b c McGilligan 2005 ↓, s. 948.
  56. McGilligan 2005 ↓, s. 947.
  57. a b McGilligan 2005 ↓, s. 949.
  58. a b McGilligan 2005 ↓, s. 950.
  59. McGilligan 2005 ↓, s. 949–950.
  60. McGilligan 2005 ↓, s. 951.
  61. McGilligan 2005 ↓, s. 951–952.
  62. McGilligan 2005 ↓, s. 952–953.
  63. McGilligan 2005 ↓, s. 953.
  64. McGilligan 2005 ↓, s. 953–954.
  65. McGilligan 2005 ↓, s. 954.
  66. McGilligan 2005 ↓, s. 955.
  67. McGilligan 2005 ↓, s. 955–956.
  68. McGilligan 2005 ↓, s. 956–957.
  69. Ackroyd 2017 ↓, s. 102.
  70. McGilligan 2005 ↓, s. 957.
  71. McGilligan 2005 ↓, s. 957–958.
  72. McGilligan 2005 ↓, s. 958.
  73. McGilligan 2005 ↓, s. 959.
  74. McGilligan 2005 ↓, s. 959–960.
  75. McGilligan 2005 ↓, s. 960.
  76. a b McGilligan 2005 ↓, s. 961.
  77. a b Kerzoncuf i Barr 2015 ↓, s. 219.
  78. a b Duncan 2003 ↓, s. 104.
  79. McGilligan 2005 ↓, s. 962.
  80. a b McGilligan 2005 ↓, s. 963.
  81. McGilligan 2005 ↓, s. 963–964.
  82. McGilligan 2005 ↓, s. 964.
  83. McGilligan 2005 ↓, s. 965.
  84. McGilligan 2005 ↓, s. 965–966.
  85. McGilligan 2005 ↓, s. 966–967.
  86. McGilligan 2005 ↓, s. 967.
  87. McGilligan 2005 ↓, s. 967–968.
  88. McGilligan 2005 ↓, s. 586; Ackroyd 2017 ↓, s. 182.
  89. McGilligan 2005 ↓, s. 968.
  90. McGilligan 2005 ↓, s. 969.
  91. McGilligan 2005 ↓, s. 969–970.
  92. McGilligan 2005 ↓, s. 970.
  93. McGilligan 2005 ↓, s. 654; Ackroyd 2017 ↓, s. 204.
  94. McGilligan 2005 ↓, s. 971.
  95. McGilligan 2005 ↓, s. 972.
  96. McGilligan 2005 ↓, s. 972–973.
  97. McGilligan 2005 ↓, s. 973–974.
  98. McGilligan 2005 ↓, s. 974–975.
  99. McGilligan 2005 ↓, s. 975–976.
  100. McGilligan 2005 ↓, s. 976.
  101. McGilligan 2005 ↓, s. 977.
  102. McGilligan 2005 ↓, s. 977–978.
  103. McGilligan 2005 ↓, s. 978–979.
  104. McGilligan 2005 ↓, s. 979–980.
  105. McGilligan 2005 ↓, s. 981–985.
  106. McGilligan 2005 ↓, s. 982.
  107. McGilligan 2005 ↓, s. 984.
  108. The Complete Hitchcock: Television (ang.). [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-19)].
  109. McGilligan 2005 ↓, s. 985.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]