Cary Grant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cary Grant
Cary Grant w 1973 roku
Cary Grant w 1973 roku
Imię i nazwisko Archibald Alexander Leach
Data i miejsce urodzenia 18 stycznia 1904
Bristol, Anglia]]
Data i miejsce śmierci 29 listopada 1986
Davenport, Iowa, USA
Zawód aktor
Współmałżonek Virginia Cherrill
(1934-1935; rozwód)
Barbara Hutton
(1942-1945; rozwód)
Betsy Drake
(1949-1962; rozwód)
Dyan Cannon
(1965-1967; rozwód)
Barbara Harris
(1981-1986; jego śmierć)
Lata aktywności 1932–1966

Cary Grant, prawdziwe nazwisko Archibald Alexander Leach[1][2][3] (ur. 18 stycznia 1904[4] w Bristolu[5] w Wielkiej Brytanii, zm. 29 listopada 1986[6] w Davenport[7]) – brytyjsko-amerykański aktor filmowy.

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Był drugim dzieckiem Eliasa Jamesa Leacha (1873–1935) i Elsie Marii Leach (z domu Kingdon; 1877–1973)[8]. Jego ojciec był synem garncarza, pracował jako krawiec w fabryce ubrań, a matka, która pochodziła z rodziny cieśli, pracowała jako szwaczka. Jego starszy brat John William Elias Leach (1899 -1900), zmarł na gruźlicze zapalenie opon mózgowych. Grant miał nieszczęśliwe wychowanie. Jego ojciec był alkoholikiem[9], a matka cierpiała na zaburzenia depresyjne[10].

Gdy miał cztery lata matka uczyła go śpiewu, tańca oraz gry na fortepianie. Od czasu do czasu zabrała go do kina, gdzie podziwiał występy takich gwiazd jak Charlie Chaplin, Chester Conklin, Fatty Arbuckle, Ford Sterling, Mack Swain i Broncho Billy Anderson[11]. Gdy miał cztery i pół i został wysłany do Bishop Road Primary School w Bristol[12].

Jego ojciec później umieścił matkę w szpitalu psychiatrycznym Glenside w Bristol i powiedział 9-letniemu synowi, że odeszła na "długie wakacje", a później, oświadczył że zmarła[13]. Kiedy miał 10 lat, jego ojciec ponownie się ożenił i założył nową rodzinę. Na krótko przed śmierci ojciec przyznał się do kłamstwa, że matka Granta jeszcze żyła, zanim skończył 31 lat.

Cary Grant ze względu na alienację rodzicielską, był trudny towarzysko i miał nerwowe usposobienie. Zaprzyjaźnił się z trupą akrobatyczną tancerzy, działającą pod nazwą "The Penders" lub "Bob Pender Stage Troupe"[14]. Później dołączył do nich i rozpoczął z nimi tournee. Podczas dwutygodniowego pobytu w teatrze Berlin Wintergarten w Berlinie (ok. 1914 roku) został zauważony przez Jesse Laskyego, który był producentem teatralnym na Broadwayu.

W 1915 roku, Grant zdobył stypendium Fairfield Grammar School[15] w Bristolu, choć jego ojca ledwo stać było na mundurek. Stał się popularną postacią zarówno wśród dziewcząt jak i chłopców jako żongler i akrobata. Wieczory spędzał za kulisami w teatrach Bristol, a w roku 1917, w wieku 13 lat, był odpowiedzialny za oświetlenie podczas występów magika Davida Devanta na Hippodrome[16].

Kariera[edytuj]

Cary Grant z Audrey Hepburn w Szaradzie (1963)

21 lipca 1920, mając 16 lat przybył do Stanów Zjednoczonych razem z grupą teatralną RMS Olympic[17]. Po przybyciu do Nowego Jorku, grupa wystąpiła z produkcją Good Times na scenach Saint Louis, a potem w latach 1922-23 w Hippodrome Theatre na Broadwayu.

W roku 1931, po sukcesach teatralnych, przeniósł się do Hollywood i przyjął pseudonim Cary Grant. Odniósł tu wielki sukces i do końca życia pozostał jedną z największych hollywoodzkich gwiazd. Do jego najbardziej znanych ról należą kreacje w filmach Alfreda Hitchcocka: Północ, północny zachód, Podejrzenie, Osławiona, Złodziej w hotelu, a także Arszenik i stare koronki oraz Filadelfijska opowieść.

Amerykański Instytut Filmowy umieścił go na drugim miejscu na liście "Największych aktorów wszech czasów" (po Humphreyu Bogarcie).

Życie prywatne[edytuj]

Był pięciokrotnie żonaty. 9 lutego 1934 roku w urzędzie Caxton Hall w Londynie poślubił Virginię Cherrill, która rozwiodła się z nim 26 marca 1935, zarzucając Grantowi, że ją bił. Po rozpadzie małżeństwa, od roku 1937 spotykał się z aktorką Phyllis Brooks. Mieli się pobrać, byli na wakacjach razem w Europie w lecie 1939 roku, zwiedzali rzymską willę Dorothy di Frasso we Włoszech, zanim związek zakończył się rok później.

26 czerwca 1942 roku Grant został obywatelem Stanów Zjednoczonych, wtedy też legalnie zmienił swoje nazwisko z Archibald Alexander Leach na Cary Grant. 8 lipca 1942 ożenił się z Barbarą Hutton, jedną z najbogatszych kobiet na świecie. Po rozwodzie (30 sierpnia 1945), pozostali przyjaciółmi. 25 grudnia 1949 Grant poślubił Betsy Drake. Było to jego najdłuższe małżeństwo, zakończone definitywnie 14 sierpnia 1962. 22 lipca 1965 ożenił się po raz czwarty z aktorką Dyan Cannon, z którą miał córkę Jennifer (ur. 26 lutego 1966). Jednak doszło do rozwodu 28 maj 1968. W latach 1973-77 spotykał się z fotoreporterką Maureen Donaldson. 11 kwietnia 1981 poślubił o 47 lat młodszą brytyjską agentkę Barbarę Harris.

Przez blisko dziesięć lat mieszkał wraz z przyjacielem, aktorem Randolphem Scottem, co stało się powodem do dyskusji mediów na temat relacji łączących ich obu (podejrzewano ich erotyczny charakter[18][19]). Jednak zarówno jego córka Jennifer[20], adoptowany syn Scotta - Christopher, jak i reżyser Budd Boetticher zdementowali te pogłoski[21][22].

Zmarł 29 listopada 1986 w St. Luke's Hospital w Davenport w stanie Iowa w wieku 82. lat[23].

Filmografia[edytuj]

filmy fabularne[edytuj]

Rok Tytuł Rola
1932 To jest ta noc (This Is the Night) Stephen
Sinners in the Sun Ridgeway
Blaski i cienie miłości (Merrily We Go to Hell) Charlie Baxter "DeBrion"
Devil and the Deep porucznik Jaeckel
Blond Venus (Blonde Venus) Nick Townsend
Upalna sobota (Hot Saturday) Romer Sheffield
Madame Butterfly porucznik B.F. Pinkerton
1933 Lady Lou (She Done Him Wrong) kapitan Cummings
Oskarżona (The Woman Accused) Jeffrey Baxter
Skrzydlate fatum (The Eagle and the Hawk) Henry Crocker
Gambling Ship Ace Corbin
Nie jestem aniołem (I'm No Angel) Jack Clayton
Alicja w Krainie Czarów (Alice in Wonderland) Żółw
1934 Thirty Day Princess Porter Madison III
Born to Be Bad Malcolm "Mal" Trevor
Kiss and Make Up dr Maurice Loman
Ladies Should Listen Julian De Lussac
1935 Enter Madame Gerald Fitzgerald
Wings in the Dark Ken Gordon
Ostatni posterunek (The Last Outpost) Michael Andrews
Sylvia Scarlett Jimmy "Monk" Monkley
1936 The Amazing Adventure Ernest Bliss
Duże brązowe oczy (Big Brown Eyes) Danny Barr
Suzy kapitan Andre Charville
Wedding Present Charlie
1937 When You're in Love Jimmy Hudson
Topper George Kerby
Toast za Nowy Jork (The Toast of New York) Nick Boyd
Naga prawda (The Awful Truth) Jerry Warriner
1938 Drapieżne maleństwo (Bringing up Baby) David Huxley
Wakacje (Holiday) John 'Johnny' Case
1939 Gunga Din sierżant Archibald Cutter
Tylko aniołowie mają skrzydła (Only Angels Have Wings) Geoff Carter
In Name Only Alec Walker
1940 Dziewczyna Piętaszek (His Girl Friday; nowszy polski tytuł to Jego dziewczyna) Walter Burns
Moja najmilsza żona (My Favorite Wife) Nick "Nicky" Arden
The Howards of Virginia Matt Howard
Filadelfijska opowieść (The Philadelphia Story) C.K. Dexter Haven
1941 Ich dziecko (Penny Serenade) Roger Adams
Podejrzenie (Suspicion) Johnnie Aysgarth
1942 Głosy miasta (The Talk of the Town) Leopold Dilg
Once Upon a Honeymoon Patrick 'Pat' O'Toole11
1943 Mr. Lucky Joe Adams
Cel: Tokio (Destination Tokyo) kapitan Cassidy
1944 Once Upon a Time Jerry Flynn
Nic oprócz samotnego serca (None But the Lonely Heart) Ernie Mott
Arszenik i stare koronki (Arsenic and Old Lace) Mortimer Brewster
1946 Without Reservations statysta
Dzień i noc (Night and day) Cole Porter
Osławiona (Notorious) T.R. Devlin
1947 The Bachelor and the Bobby-Soxer Dick
Żona biskupa (The Bishop's Wife) Dudley
1948 Mr. Blandings Builds His Dream House Jim Blandings
Każda dziewczyna powinna wyjść za mąż (Every Girl Should Be Married) dr Madison Brown
1949 Byłem wojenną narzeczoną (I Was a Male War Bride) kapitan Henri Rochard
1950 Kryzys (Crisis) dr Eugene Norland Ferguson
1951 Ludzie będą gadać (People Will Talk) doktor Noah Praetorius
1952 Room for One More George "Poppy" Rose
Małpia kuracja (Monkey Business) Barnaby Fulton
1953 Żona moich marzeń (Dream Wife) Clemson Reade
1955 Złodziej w hotelu (To Catch a Thief) John Robie
1957 Niezapomniany romans (An Affair to Remember) Nickie Ferrante
Duma i namiętność (The Pride and the Passion) Anthony
Urlop na lądzie (Kiss Them for Me) komandor Andy Crewson
1958 Niedyskrecja (Indiscreet) Philip Adams
Dom na łodzi (Houseboat) Tom Winters
1959 Północ, północny zachód (North by Northwest) Roger Thornhill
Operacja "Halka" (Operation Petticoat) komandor Matt T. Sherman
1960 Cudze chwalicie... (The Grass Is Greener) Victor Rhyall
1962 Powiew luksusu (That Touch of Mink) Philip Shayne
1963 Szarada (Charade) Peter Joshua/Alexander Dyle/Adam Canfield/Brian Cruikshank
1964 Ojciec Wirgiliusz (Father Goose) Walter Christopher
1966 Idź, nie biegnij (Walk, Don't Run) Sir William Rutland

Przypisy

  1. Cary Grant (ang.). AllMovie. [dostęp 2016-08-15].
  2. Cary Grant (niem.). Filmstarts.de. [dostęp 2016-08-15].
  3. Cary Grant (ang.). TCM Movie Database. [dostęp 2016-08-15].
  4. Cary Grant (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-08-15].
  5. Cary Grant (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2016-08-15].
  6. Cary Grant (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-08-15].
  7. Cary Grant (port.). AdoroCinema. [dostęp 2016-08-15].
  8. Cary Grant (Leach) (1904 - 1986) - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-15].
  9. Terrance W. Klein, Vanity Faith: Searching for Spirituality Among the Stars (2009), wyd. Liturgical Press. ISBN 978-0-8146-3220-8
  10. Arthur Laurents, Original Story by: A Memoir of Broadway and Hollywood (2001), wyd. Applause. ISBN 978-1-55783-467-6
  11. Graham McCann, Cary Grant: A Class Apart, wyd. London: Fourth Estate (1997). ISBN 978-1-85702-574-3
  12. Geoffrey Wansell, Cary Grant, Haunted Idol, wyd. Collins (1983-10-31)
  13. Terrance W. Klein: Vanity Faith: Searching for Spirituality Among the Stars (ang.). Liturgical Press. ISBN 978-0-8146-3220-8. [dostęp 2009].
  14. Karen Lane Rood, American culture after World War II, wyd. Gale Research (maj 1994). ISBN 978-0-8103-8481-1
  15. Cary Grant - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-08-15].
  16. Gary Morecambe; Martin Sterling, Cary Grant: In Name Only, wyd. Robson (2001) ISBN 978-1-86105-466-1
  17. Graham McCann, Cary Grant: A Class Apart, wyd. London: Fourth Estate (1997). ISBN 978-1-85702-574-3
  18. Scandals of Classic Hollywood: Cary Grant’s Intimate Bromance (ang.). The Hairpin. [dostęp 2016-08-15].
  19. Randolph Scott (ang.). NNDB. [dostęp 2016-08-15].
  20. 'My father liked being called gay,' admits Cary Grant's daughter in new memoir (ang.). Daily Mail. [dostęp 2016-08-15].
  21. Scott, C.H. Whatever Happened to Randolph Scott? Empire Publishing, 1994. ISBN 0-944019-16-1
  22. Nott, Robert. Last of the Cowboy Heroes. Jefferson, NC, and London. McFarland Press, 2000
  23. The Death of Cary Grant (ang.). Findadeath. [dostęp 2016-08-15].

Linki zewnętrzne[edytuj]