Jerzy Łoziński (tłumacz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy filozofa. Zobacz też: Jerzy Zygmunt Łoziński.
Jerzy Łoziński
Data urodzenia 1947
Zawód pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, tłumacz
Tytuł naukowy doktor filozofii

Jerzy Łoziński (ur. 1947) – polski tłumacz, doktor filozofii, wieloletni pracownik Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego[1][2].

Znawca filozofii europejskiej XIX i XX wieku. Znany z kontrowersyjnych przekładów Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena oraz cyklu Kroniki Diuny Franka Herberta (częściowo pod pseudonimem „Ładysław Jerzyński”). Był członkiem PZPR[3].

Prace[edytuj]

Kontrowersje[edytuj]

Liczne kontrowersje wzbudził przekład Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena. Czytelnicy krytykowali szczególnie tłumaczenia nazw własnych z powieści (m.in. Włości, oryg. Shire, Bagosz, oryg. Baggins, Dołek, oryg. Holman) oraz wprowadzenie nowych tłumaczeń nazw w miejsce przyjętych we wcześniejszych przekładach (m.in. Łazik, wcześniej: Obieżyświat, Starzyk, wcześniej: Dziadunio, Sępna Puszcza, wcześniej: Mroczna Puszcza). Istnieją jednak tłumaczenia ww. nazw na inne języki, np. we francuskim Shire przetłumaczono na La Comte, w hiszpańskim na La Comarca[4], co można tłumaczyć zarówno jako "hrabstwo", jak i "włość".

Krytycznie o tłumaczeniu Władcy Pierścieni wypowiadali się także literaturoznawcy, m.in. Agnieszka Sylwanowicz, tłumaczka i znawczyni twórczości Tolkiena[5], która jednak zajmowała się wyłącznie tłumaczeniem Skibniewskiej. Kontrowersje te spowodowały rewizję tłumaczenia i powrót do wielu oryginalnych nazw[6]. Z podobną, nieco mniejszą krytyką spotkało się również tłumaczenie Diuny Franka Herberta.

Nieprzychylne przyjęcie tłumaczeń znalazło wyraz w obraźliwym neologizmie łozizm, popularnym zwłaszcza na forach internetowych, oznaczającym niezręczne, zbyt oryginalne lub odmienne od tradycyjnych tłumaczenie[7]. Obrońcy tłumaczeń Łozińskiego zwracają uwagę na wspaniały styl i używanie prostego, łatwego do zrozumienia języka[8].

Prace autorskie[edytuj]

Tłumaczenia i redakcje[edytuj]

  • Szkoła Frankfurcka (tom I, część 1-2: 1985; tom II, część 1-2: 1987)
  • Zygmunt Bauman, Socjologia (1996)
  • Frederick Copleston, Historia filozofii (tom 6: 1996, tom 7: 1995)
  • Peter Vardy, Paul Grosch, Etyka: poglądy i problemy (1995)
  • J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni (tom 1: Bractwo Pierścienia; tom 2: Dwie wieże; tom 3: Powrót króla; 1996-1997 - wiele wydań w następnych latach)
  • Ted Honderich (red.), Encyklopedia filozofii (tom 1: 1998, tom 2: 1998)
  • Anthony Kenny (red.), Oksfordzka Ilustrowana Historia Filozofii (2001)
  • Niklas Luhmann, Semantyka miłości: o kodowaniu intymności (2003)
  • Roald Dahl, Fantastyczny pan Lis (2003)
  • Roald Dahl, Charlie i wielka szklana winda (2004)
  • Roald Dahl, Charlie i fabryka czekolady (2004)
  • Roald Dahl, Danny mistrz świata (2005)
  • George Steiner, Gramatyki tworzenia: na podstawie wygłoszonych w roku 1990 wykładów imienia Gifforda (2004)
  • Klaus von Beyme, Współczesne teorie polityczne (2005)
  • Ulrich Beck, Władza i przeciwwładza w epoce globalnej: nowa ekonomia polityki światowej (2005)
  • Ken Kesey, Czasami wielka chętka (1995)
  • William Diehl, Władca piekieł (2003)
  • John Fowles, Daniel Martin (1977)
  • Tiziano Terzani, Powiedział mi wróżbita. Lądowe podróże po Dalekim Wschodzie (2008)

Przypisy

  1. Strona pracownika Uniwersytetu Warszawskiego. [dostęp 2011-12-09].
  2. Jerzy Łoziński w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  3. J. Mantel-Niećko, Próba sił. Źródła do dziejów Uniwersytetu Warszawskiego po 13 grudnia 1981, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991. s. 198
  4. Le Seigneur des anneaux, t. 1: La comunaute de l'Anneau, F. Sedoux, wyd. Christian Bourgois, Cul-de-Sac 1972.
  5. Agnieszka Sylwanowicz: Nowy przekład Władcy Pierścieni
  6. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, Zysk i S-ka, Poznań 2001; ISBN 83-7298-156-6
  7. Wprost - Horror przekładów, Wprost, nr 28/2001 (972) [dostęp 23-02-2012]
  8. Ostatni Przyjazny Dom

Bibliografia[edytuj]