Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Łodzi Górna
Dzielnica Łodzi
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Miasto Łódź
Data założenia 1960
Powierzchnia 71,9 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

170.453
• gęstość 2371 os./km²
Położenie na mapie Łodzi
Położenie na mapie
51°43′11,0000″N 19°30′25,5000″E/51,719722 19,507083
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Górna – do 31 grudnia 1992 r. dzielnica miasta Łodzi, obejmująca jego południową część, licząca 71,9 km², zamieszkana przez ok. 170 tys. osób[1].

Formalnie od 1992 nie istnieje. Utworzona w 1960 roku południowa dzielnica miasta (dotąd obszar Chojen i Rudy lub Południe) została nazwana od głównego rynku dzielnicy zwanego niegdyś Rynkiem Górnym (obecnie plac Reymonta).

Historia dzielnicy[edytuj]

Niektóre nazwy dzisiejszych osiedli Górnej takie jak: Komorzniki (obecnie Komorniki), Dąbrowa wymieniane są już w piśmie z 1332 roku[2].

Na początku XV wieku, kiedy Łódź przekształcała się w miasto, wokół niej znajdowały się wsie. Od końca XIV wieku (1398 roku) swoją historię wiodą m.in. Ruda Chocianowicka (Pabianicka) i Chachuła Młyn. Wieś Rokicie położona w dolinie Jasienia swoją historię rozpoczyna w 1411 roku. Nad rzeką z czasem powstało 28 gospodarstw i duży młyn. Pierwsze wzmianki o Chojnach Dużych i Chojnach Małych pochodzą z 1469 roku, kiedy to obie wsie miały wejść do parafii rzgowskiej[3].

W 1793 roku Feliks Górski, właściciel Chojen, założył w północnej ich części osadę Dąbrowa, zasiedloną głównie przez osadników pochodzenia niemieckiego. Jej granicę zachodnią stanowiło Rokicie, a północną na dużym odcinku rzeka Dąbrówka (biegła nieco na południe od DH Uniwersal), rozdzielająca dominium chojeńskie od łódzkich dóbr biskupstwa włocławskiego, przejętych w 1793 roku na własność skarbu pruskiego. Na początku XIX wieku wytyczono tam drogę do Wiskitna, która później otrzymała nazwę ulicy Rzgowskiej i prowadziła od Górnego Rynku w Łodzi (obecnie plac Reymonta). Ważne miejsce w strukturze osady Dąbrowa zajmowała droga polna biegnąca na linii wschód – zachód. Na jej bazie powstała później ulica gen. Jarosława Dąbrowskiego[4].

Dzielnica administracyjna Górna została powołana z dniem 1 stycznia 1960 jako jedna z 5 ówcześnie ustanowionych dzielnic Łodzi. Powstała z połączenia istniejących od 1954 dzielnic Ruda i Chojny po odłączeniu części ich północnych obszarów na rzecz dzielnic Śródmieście, Polesie i Widzew.

W skład dzielnicy weszły obszary:

dawnej gminy Chojny, z należącą do niej wsią Dąbrowa; część gminy Chojny już od 1915 leżała w granicach administracyjnych miasta Łodzi;
dawnej wsi Rokicie wraz z kolonią Rokicie Nowe, których znaczne fragmenty również od 1915 należały do obszaru Łodzi
dawnego miasta Ruda Pabianicka
wsi Chocianowice
wsi Jędrzejów, Młynek Wiskicki i Wiskitno-Ogród oraz część wsi Olechów Mały z gminy Wiskitno

Ponadto dzielnica Górna objęła fragment historycznej Łodzi rękodzielniczej, założony w latach 1826–1827 jako Kolonia Nowa Łódka lub Czeska Kolonia – jest to obszar położony po obu stronach ul. Przybyszewskiego na odcinku od ulicy Piotrkowskiej do ulicy Łęczyckiej, ograniczony od północy ulicą Milionową zaś od południa dolinką rzeczki Dąbrówki, stanowiącą niegdyś granicę Łodzi i Chojen.

Od 1 stycznia 1988 obszar dzielnicy został powiększony przez włączenie wsi:

Rejony dzielnicy[edytuj]

Mapa obszarów SIM i osiedli administracyjnych Górnej
Osiedle administracyjne Obszar SIM osiedla
Chojny-Dąbrowa Chojny
Dąbrowa Kowalszczyzna, Młynek, Os. Tysiąclecia Państwa Polskiego, Os. J. Dąbrowskiego
Chojny Stare Chojny Chojny Zatorze, Komorniki, Nowe Górki, Stare Górki, Józefów
Górniak Górniak
Piastów-Kurak Kurak Os. Piastów, Os. 1 Maja
Rokicie Nowe Rokicie
Rokicie
Ruda Ruda Pabianicka
Nad Nerem Chocianowice Charzew
Łaskowice
Wiskitno Wiskitno Wiskitno A-Las, Huta Szklana, Bronisin, Jędrzejów

Na terenie dzielnicy[edytuj]

Dawniej willa Ernesta Leonarda, dziś budynek USC Łódź Górna w Parku im. Legionów

Ośrodki kultury[edytuj]

Przy ulicy Siedleckiej 1 znajduje się Ośrodek Kultury Górna. Działalność kulturalną prowadzą tam między innymi Grupa Literacka Centauro, Zespół Tańca i Piosenki Akcent.

Do 30 czerwca 2012 – przy al. Politechniki 17 – funkcjonowała filia tego ośrodka, pod nazwą Energetyk. Prowadzono w niej m.in. zajęcia plastyczne, naukę gry na gitarze, tańca nowoczesnego, karate i jogi, a dla okolicznych szkół zajęcia teatralne, projekcje filmów i wykłady okolicznościowe. Po jej rozwiązaniu zajęcia w niej prowadzone przeniesiono do głównej siedziby ośrodka przy ul. Siedleckiej oraz na Olechów[5].

Zabytki[edytuj]

Cmentarze[edytuj]

Szpitale[edytuj]

Uczelnie[edytuj]

Obszary zieleni miejskiej[edytuj]

Rzeki[edytuj]

  • Augustówka – dopływ Olechówki (częściowo także w dzielnicy Widzew),
  • Dobrzynka – dopływ Neru,
  • Gadka – dopływ Neru,
  • Jasień – dopływ Neru (częściowo także w dzielnicy Widzew),
  • Ner (częściowo także w dzielnicy Widzew),
  • Olechówka – dopływ Jasienia (częściowo także w dzielnicy Widzew).

Ośrodki wypoczynkowe[edytuj]

Kluby sportowe[edytuj]

Ulice[edytuj]

Najbardziej istotne arterie komunikacyjne przebiegające przez obszar Górnej to ulica Pabianicka rozpoczynająca się przy placu Niepodległości (gdzie z kolei kończy się ulica Piotrkowska), ulica Rzgowska mająca swój początek przy placu Reymonta oraz ulica generała Jarosława Dąbrowskiego odchodząca od ulicy Rzgowskiej na wschód, w kierunku Widzewa. Wiele znanych ulic Łodzi, podobnie jak słynna Pietryna (Piotrkowska), kończy się właśnie na Górnej, np. Wólczańska czy Jana Kilińskiego. Dla usprawnienia komunikacji między ulicą Rzgowską (przechodzącą następnie w DK 1) i Pabianicką (DK 14) istotne znaczenie ma otwarta 1 września 2014 r. trasa Górna, która znacznie odciążyła wykorzystywane wcześniej połączenie ulicą Ignacego Jana Paderewskiego.

Inne[edytuj]

Przypisy

  1. http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/lodz/ASSETS_12m_LUDNOSC.pdf
  2. Opis miasta Łodzi, Oskar Flatt, Warszawa 1853 rok; pismo znajdowało się wtedy w Archiwum akt dawnych Gub. Warsz. pod r. 1404 fol. 251 1825. Akta ziemskie Łęczyckie.
  3. oprac. Andrzej Janecki na podstawie monografii Łódź. Dzieje miasta pod red. R. Rosina
  4. Kazimierz Badziak, Na linii Łódź-Moskwa; Stolarowowie – łódzcy przedsiębiorcy pochodzenia rosyjskiego
  5. 30 czerwca Energetyk przestanie istnieć (pol.). lodz.naszemiasto.pl. [dostęp 1.06.2013].
  6. Strona internetowa szpitala
  7. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 16 stycznia 2015.