Międzyrzecz (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Międzyrzecz)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy współczesnej gminy. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Międzyrzecz
gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo POL województwo lubuskie flag.svg lubuskie
Powiat POL powiat międzyrzecki flag.svg międzyrzecki
TERYT 0803023
Siedziba Międzyrzecz
Burmistrz Remigiusz Lorenz
Powierzchnia (2017[1]) 315,32 km²
Populacja (30.06.2017)
• liczba ludności

25 131[2]
• gęstość 80 os./km²
Urbanizacja 72,86%
Nr kierunkowy 95
Kod pocztowy (2017[1]) 66–300
Tablice rejestracyjne FMI
Adres urzędu:
ul. Rynek 1
66-300 Międzyrzecz
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 18
Liczba miejscowości 40
Położenie na mapie powiatu
Miedzyrzecki międzyrzecz.gif
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Międzyrzecz
Międzyrzecz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Międzyrzecz
Międzyrzecz
Ziemia52°27′N 15°35′E/52,448333 15,588333
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Międzyrzeczgmina miejsko-wiejska w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim. Siedzibą jej władz jest miasto Międzyrzecz.

Gmina samorządowa w obecnym kształcie utworzona została na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1990 roku w sprawie połączenia niektórych miast i gmin, w których dotychczas działały wspólne organy (Dz.U. z 1991 r. Nr 3, poz. 12) - z mocą obowiązującą od 1 lutego 1991 - na skutek połączenia miasta Międzyrzecz i gminy Międzyrzecz w jedną jednostkę samorządu terytorialnego.

Symbole gminy[edytuj | edytuj kod]

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Widok na Międzyrzecz z najwyższego wzgórza na terenie gminy

Gmina Międzyrzecz usytuowana jest w północno-zachodniej części Niziny Wielkopolskiej i zachodnich krańcach Bruzdy Zbąszyńskiej. Jej obszar wchodzi w skład Pojezierza Lubuskiego.
Teren gminy położony jest na wysokości od 43,1 m n.p.m. (okolice wsi Gorzyca) do 137,6 m n.p.m. (okolice wsi Nietoperek), zajmując łączną powierzchnię 315,32 km²[1] i będąc zamieszkiwanym przez 25 131 mieszkańców (stan na 30 czerwca 2017), co daje gęstość zaludnienia 80 osób/km²[2].
Od północy gmina Międzyrzecz graniczy z gminą Przytoczna (na długości 7,5 km), od wschodu – z gminami Pszczew (17,5 km) i Trzciel (25,0 km), od południa – z gminami Świebodzin (9,8 km) i Lubrza (6 km), a od zachodu – z gminami Sulęcin (6,2 km) i Bledzew (22,3 km). Południowa granica gminy jest równocześnie granicą powiatów: międzyrzeckiego i świebodzińskiego oraz podregionów: gorzowskiego i zielonogórskiego (NUTS 3)[3]
Maksymalna rozciągłość w osi północ-południe to 22 125 metrów.
Maksymalna rozciągłość w osi wschód-zachód to 26 625 metrów.
Stopień zalesienia 49,3% (jeden z najwyższych w Polsce) – przewaga lasów iglastych (głównie sosnowych) o niezwykle urozmaiconej florze i faunie.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Gmina należy do cieplejszych obszarów kraju. Średnia roczna temperatura dla Międzyrzecza wynosi 8 °C. Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń a najcieplejszym lipiec (średnia od 17,4 do 17,6 °C)[4] Najwyższe wartości opadowe występują w południowej części gminy, na obszarze wysoczyzn (średnia roczna 575 mm), natomiast najniższe w dolinie Obry. Dominującymi kierunkami wiatru są zachód, południowy zachód i północny zachód.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze gminy częściowo znajduje się rezerwaty przyrody Nietoperek chroniący miejsca zimowania i rozrodu wielogatunkowej kolonii nietoperzy[5].

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

  • Użytki rolne: 37%
  • Użytki leśne: 51%

Gmina stanowi 22,72% powierzchni powiatu.

Sieć hydrograficzna[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się ok. 50 naturalnych zbiorników wodnych, w tym 28 jezior o wielkości od 2 ha do 112 ha (największe - jezioro Głębokie), wszystkie z wodą I lub II klasy czystości.
Naturalne zbiorniki wodne - o powierzchni powyżej 2 hektarów - wraz z ich oficjalnymi nazwami (w kolejności alfabetycznej):

Jezioro Głębokie
Jezioro Bukowieckie
  • Jezioro Bagno
  • Jezioro Bobowickie (inna nazwa Jezioro Bobowicko)
  • Jezioro Bukowieckie
  • Jezioro Długie
  • Jezioro Es
  • Jezioro Głęboczek
  • Jezioro Głębokie
  • Jezioro Krzaczaste
  • Jezioro Krzewie (inna nazwa Jezioro Kęszyckie)
  • Jezioro Kursko
  • Jezioro Nietopersko (inna nazwa Jezioro Nietoperek Lewy)
  • Jezioro Oczko
  • Jezioro Oko
  • Jezioro Paklicko Małe
  • Jezioro Pieski
  • Jezioro Pieskie
  • Jezioro Przednie (wchodzi w skład tzw. Jezior Zamkowych)
  • Jezioro Rojewo
  • Jezioro Rozdrożne (inna nazwa Jezioro Rozdroże)
  • Jezioro Staw Kęszyca
  • Jezioro Staw Skoki
  • Jezioro Stoki (inna nazwa Jezioro Nietoperek Prawy)
  • Jezioro Środkowe (wchodzi w skład tzw. Jezior Zamkowych)
  • Jezioro Trzebisz
  • Jezioro Tylne (wchodzi w skład tzw. Jezior Zamkowych)
  • Jezioro Wyszanowskie
  • Jezioro Zamostowe
  • Jezioro Żółwin

Ponadto na terenie gminy Międzyrzecz znajduje się kilkanaście innych naturalnych zbiorników wodnych o powierzchni od 1 ha do 4 ha, nie posiadających oficjalnej nazwy.

Przez teren gminy Międzyrzecz przepływają trzy główne rzeki: Obra, Paklica oraz Jeziorna. Dodatkowo na terenie gminy znajdują się pomniejsze naturalne i sztuczne cieki wodne.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych na 30 czerwca 2017 w gminie zameldowanych było 25 131 mieszkańców, co stanowi 42,80% ogółu ludności powiatu międzyrzeckiego[2]. Gęstość zaludnienia – 80 osób/km². Stopień urbanizacji – 72,86%.

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2017):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 25 131 100 12 856 51,16 12 275 48,84
Miasto 18 310 72,86 9479 37,72 8831 35,14
Wieś 6821 27,14 3377 13,44 3444 13,70

Piramida wieku mieszkańców gminy Międzyrzecz w 2014 roku[6].
Piramida wieku Gmina Miedzyrzecz.png

Kultura i oświata[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Budynek Szkoły Podstawowej nr 2

Na terenie gminy Międzyrzecz funkcjonują jednostki oświatowe:

  • Szkoła Podstawowa nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi im. Szarych Szeregów w Międzyrzeczu
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Powstańców Wlkp. w Międzyrzeczu
  • Zespół Edukacyjny: Szkoła Podstawowa nr 4 oraz Przedszkole nr 3 w Międzyrzeczu z Oddziałem Zamiejscowym w Bukowcu

Szkoła Podstawowa w Bukowcu

  • Ośrodek Szkolenia i Wychowania OHP
  • Szkoła Podstawowa w Kaławie
  • Gimnazjum nr 1 w Międzyrzeczu
  • Gimnazjum nr 2 im. Adama Mickiewicza w Międzyrzeczu
  • Przedszkole nr 1 z Grupami Żłobkowymi „Pod Jarzębinką” w Międzyrzeczu
  • Przedszkole nr 4 „Bajkowa Kraina” w Międzyrzeczu
  • Przedszkole nr 6 im. Jana Brzechwy w Międzyrzeczu
  • Przedszkole Niepubliczne "Bajkowy Zakątek" w Międzyrzeczu
  • Przedszkole Niepubliczne „Tęczowa Akademia” w Międzyrzeczu
  • Niepubliczny Punkt Przedszkolny „Jutrzenka” w Międzyrzeczu
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Heliodora Święcickiego w Międzyrzeczu
  • Zespół Szkół Ekonomicznych im. Stanisława Staszica w Międzyrzeczu
  • Zespół Szkół Budowlanych w Międzyrzeczu
  • Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego im. Zesłańców Sybiru w Bobowicku
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Międzyrzeczu
  • Zakład Doskonalenia Zawodowego w Międzyrzeczu

Sport[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się baza sportowa zarówno w Międzyrzeczu, jaki i rozbudowywana w pozostałych miejscowościach.

  • Stadion Miejski w Międzyrzeczu – kompleks obiektów sportowych przy ulicy Mieczysława Mikuły 1
  • Hala Widowiskowo-Sportowa – hala na Osiedlu Kasztelańskim 8 A, otwarta 25 czerwca 1999 (z boiskami do wszystkich gier halowych)
  • Pływalnia Miejska Kasztelanka – kompleks krytych basenów na Osiedlu Kasztelańskim 8 B, otwarty 5 grudnia 2009 (w tym basen 25-metrowy)
  • Stadion Sportowy Zdrowie w Obrzycach – kompleks obiektów sportowych przy ulicy Poznańskiej 109

W roku 2012 oddano do użytku nowoczesne boiska wielofunkcyjne w Bukowcu, Kalsku i Kęszycy Leśnej[7].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Dostęp do kultury zapewnia Międzyrzecki Ośrodek Kultury z Kinem 3D Świt, Domem kultury oraz Biblioteką Publiczną z filiami w:

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Ratusz - siedziba władz miasta i gminy.

Obecnie w skład gminy wchodzi miasto Międzyrzecz wraz z 40 innymi skupiskami ludności, rozlokowanymi w 18 sołectwach.

Sołectwa i skupiska ludności[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości zniesione: Kaławka, Pieski (leśniczówka)[8].

Dotychczasowi burmistrzowie[edytuj | edytuj kod]

Zestawienie obejmuje okres od narodzin nowoczesnego samorządu (w 1990) do chwili obecnej.

Gminy partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Transport kolejowy

SA105-104 i SA105-105 na stacji w Międzyrzeczu

Od lat 80. XIX wieku do lat 90. XX wieku Międzyrzecz był węzłem kolejowym, bowiem przez miasto przebiegały 3 linie kolejowe, obsługujące ruch pasażerski oraz towarowy:

Stację kolejową w Międzyrzeczu oddano do użytku w 1885 roku wraz z linią kolejową relacji Zbąszynek – Gorzów Wielkopolski (główną i najstarszą magistralą kolejową w okolicy), a po wybudowaniu dwóch kolejnych linii stała się ona stacją węzłową. Ponadto na terenie gminy funkcjonują obecnie jeszcze dwa przystanki kolejowe: Bukowiec Międzyrzecki i Głębokie Międzyrzeckie (obydwa na linii nr 367).

Od lat 90. XX wieku ruch pasażerski odbywa się tylko na jednej linii (nr 367), zaś pozostałe dwie linie obsługują wyłącznie ruch towarowy oraz specjalny (wojskowy). W związku z tym nieczynne są następujące przystanki kolejowe: Bobowicko, Międzyrzecz UMiG (bocznica szlakowa), Międzyrzecz Suszarnia (bocznica szlakowa), Gorzyca Wielkopolska, Kursko, Nietoperek i Kaława.

Dawniej, przez teren gminy przebiegały jeszcze dwie linie kolejowe: 7008 Staropole – Kursko (zamknięta w 1945, a rozebrana przed 1980) i jej odgałęzienie 7009 Kęszyca Leśna – Kęszyca (rozebrana tuż po II wojnie światowej). Obydwie były normalnotorowymi liniami towarowymi i wojskowymi, a na ich trasie znajdowały się stacje towarowe: Kęszyca Leśna i Kęszyca.

Od roku 1925 do dziś główną i największą stacją kolejową w okolicy Międzyrzecza jest Zbąszynek (poprzez nią możliwa jest komunikacja kolejowa z resztą Polski i zagranicą).

Transport drogowy

Dwie główne drogi przebiegające przez teren gminy to: droga ekspresowa S3, stanowiąca jednocześnie fragment międzynarodowej trasy E65, leżącej w transeuropejskim korytarzu transportowym (w granicach gminy zlokalizowane są trzy węzły drogowe: Międzyrzecz Północ, Międzyrzecz Zachód i Międzyrzecz Południe) oraz droga wojewódzka nr 137 relacji SłubiceTrzciel.

7 kilometrów na południe od granicy gminy - na przecięciu autostrady A2 z drogą ekspresową S3 - znajduje się węzeł drogowy Jordanowo.

Od sierpnia 2013 główną drogą gminną na terenie gminy Międzyrzecz pozostaje dawna droga krajowa nr 3.

Sieć dróg publicznych:

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Bledzew, Lubrza, Przytoczna, Pszczew, Sulęcin, Świebodzin, Trzciel

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2017-07-19. [dostęp 2017-07-27].
  2. a b c Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30.06.2017 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2017-10-30. [dostęp 2018-01-29].
  3. Międzyrzecz – Dzieje miasta, pod. red. W. Strzyżewski, M. Tureczek, Międzyrzecz: 2009, s. 17
  4. Międzyrzecz – Dzieje miasta, pod. red. W. Strzyżewski, M. Tureczek, Międzyrzecz: 2009, s. 38
  5. Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubuskiego, RDOŚ Gorzów Wielkopolski stan na 12 lutego 2014. [dostęp 22-03-2014].
  6. Gmina Międzyrzecz w liczbach. polskawliczbach.pl. [dostęp 2018-01-29].
  7. Środki pomocowe. [dostęp 2013-02-24].
  8. Dziennik Ustaw z 29.12.2012, poz. 1515