Gubernia jelizawietpolska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa guberni jelizawietpolskiej
Herb guberni jelizawietpolskiej

Gubernia jelizawietpolska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego na Kaukazie, utworzona ukazem Aleksandra II w 1868. Stolicą guberni był Jelizawietpol. Wchodziła w skład Namiestnictwa Kaukaskiego. Istniała do 1918.

Gubernia była położona we wschodniej części Kaukazu Południowego pomiędzy 38°50′ a 41 1/2° długości geograficznej północnej i 44°21′ a 48°21′ szerokości geograficznej wschodniej. Graniczyła od północy z gubernią tyfliską, okręgiem zakatalskim i obwodem dagestańskim, od wschodu z gubernią bakijską, na zachodzie z gubernią tyfliską i gubernią erywańską, na południu z Persją, od której oddzielała ją rzeka Araks, stanowiąca granicę państwową Imperium Rosyjskiego.

Powierzchnia guberni wynosiła w 1897 – 44 136 km² (38 782,5 wiorst ²). Gubernia w początkach XX wieku była podzielona na 8 ujezdów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność, według spisu powszechnego 1897 – 878 415 osób – Azerów (60,8%), Ormian (33,3%), Lezginów (1,7%), Rosjan (1,6%), Białorusinów, Niemców, Kurdów, Tatów i Udynów.

Ludność w ujezdach według deklarowanej narodowości 1897[1][edytuj | edytuj kod]

Ujezd Azerowie Ormianie Lezgini Rosjanie Białorusini Niemcy Kurdowie Tatowie Udyni
Gubernia łącznie 60,8% 33,3% 1,7% 1,6%
Areski 70,1% 20,5% 8,7%
Dżewanszyrski 74,1% 23,7% 1,1%
Dżabrailski 71,6% 26,9%
Jelizawietpolski 63,9% 26,4% 4,4% 1,7% 1,9%
Zangezurski 51,6% 46,1% 1,3%
Kazachski 57,2% 38,9% 3,0%
Nuchiński 69,3% 15,7% 7,1% 1,5% 5,8%
Szuszeński 45,3% 53,3% 1,0%

Po przewrocie bolszewickim w Rosji i rozpędzeniu Konstytuanty Rosji przez bolszewików, Sejm Zakaukaski proklamował 10 lutego 1918 powstanie Zakaukaskiej Demokratycznej Republiki Federacyjnej, w której skład weszła gubernia jelizawietpolska. Od 28 maja 1918 Demokratyczna Republika Azerbejdżanu. Po podboju Azerbejdżanu przez Armię Czerwoną w Azerbejdżańskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej (od 28 kwietnia 1920), w tym w latach 1922–1936 w składzie Zakaukaskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej – republiki związkowej ZSRR, w latach 1936–1991 samodzielna republika związkowa ZSRR. Od 1991 niepodległy Azerbejdżan. Region Górskiego Karabachu (z Szuszą i Stepanakertem) jest nieuznanym międzynarodowo quasi-państwem kontrolowanym przez miejscowych Ormian wspieranych przez Armenię.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]