Język czuwaski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Чӑваш чĕлхи
Obszar Federacja Rosyjska
Liczba mówiących 1 043 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki uralo-ałtajskie
 Języki ałtajskie
  Języki tureckie
   Język czuwaski
Pismo/alfabet grażdanka
Status oficjalny
język urzędowy Czuwaszja
Regulowany przez Čăvaš patšalăh gumanitari ăslălăhĕsen institučĕ
UNESCO 2 wrażliwy
Kody języka
Kod ISO 639-1 cv
Kod ISO 639-2 chv
Kod ISO 639-3 chv
IETF cv
Glottolog chuv1255
GOST 7.75–97 чув 795
WALS chv
SIL CJU
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
Słownik czuwasko język=-polski, polsko-{{{język}}} online

Język czuwaski to język należący do podrodziny języków tureckich, klasyfikowany jako jedyny żywy język należący do grupy bułgarskiej. Język ten jest najbliższym krewnym wymarłego języka protobułgarskiego, używanego przez Prabułgarów, którzy w 681 r. utworzyli na Bałkanach państwo bułgarskie[1].

Język czuwaski jest dalej spokrewniony z pozostałymi językami tureckiej rodziny językowej, dlatego też jest niemal całkowicie niezrozumiały dla osób posługujących się innymi językami tureckimi. Używany przez około milion ludzi głównie w Republice Czuwaszji (gdzie wraz z językiem rosyjskim ma status języka urzędowego), Tatarstanie, Baszkirii, obwodach: samarskim, uljanowskim, orenburskim.

Na podstawie analizy pojedynczych zanotowanych słów z języka Hunów uważa się, że prawdopodobnie język ten był spokrewniony z językiem czuwaskim[2].

Wyróżnia się dwa słabo zróżnicowane dialekty tego języka: dolny, zwany anatri (rozpowszechniony na południu Czuwaszji) i górny – turi. Język literacki oparty jest na dialekcie anatri.

Do zapisu języka czuwaskiego używana jest zmodyfikowana grażdanka.

Alfabet[edytuj | edytuj kod]

А Ӑ Б В Г Д Е Ё Ӗ Ж З И Й К Л М Н О П Р С Ҫ Т У Ӳ Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я
а ӑ б в г д е ё ӗ ж з и й к л м н о п р с ҫ т у ӳ ф х ц ч ш щ ъ ы ь э ю я

Użycie języka[edytuj | edytuj kod]

W Republice Czuwaszji, na obszarach zamieszkanych w przeważającym stopniu przez przedstawicieli narodowości tytularnej, jest on językiem wykładowym w szkołach podstawowych. Jego naukę można kontynuować także w szkole średniej i na uczelniach wyższych. Używany jest w czuwaskiej radiofonii i telewizji. Prasa w języku czuwaskim ukazuje się również poza granicami Czuwaszji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Баскаков, Н. А: Тюрские языки. Москва: 1960, s. 104–105.
  2. Language Log: Attila the Gothic dad, itre.cis.upenn.edu [dostęp 2017-11-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]