Język gagauski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gagauz dili
Obszar Mołdawia, Ukraina, Rumunia, Bułgaria, Grecja, Turcja, Rosja, Uzbekistan, Kazachstan
Liczba mówiących 150 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki uralo-ałtajskie
*Języki tureckie
**Języki oguzyjskie
***Język gagauski
Pismo/alfabet cyrylica, od 1993 - łacinka
Status oficjalny
język urzędowy Gagauzja (Mołdawia)
Regulowany przez brak
Kody języka
ISO 639-1 brak
ISO 639-2 tut
SIL gag
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-{{{język}}} online
Flaga Gagauzji
Ten artykuł jest częścią serii
Gagauzja
Gagauzja

Język gagauski


Gagauzi
Symbole
Flaga

Godło


Hymn
Szczegółowe artykuły
Podział administracyjny Gagauzji

Historia Gagauzji


Geografia Gagauzji


Ustrój polityczny Gagauzji


Polacy w Gagauzji

Język gagauski (gag. gagauz dili) – język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości na terenie dzisiejszej południowej Mołdawii w Gagauzji (dziś terytorium przez nich zamieszkane jest wydzieloną administracyjnie autonomiczną jednostką państwa).

Należy do rodziny języków tureckich i zaliczany jest do grupy języków oguzyjskich. Początek nowożytnego piśmiennictwa w tym języku datuje się dopiero na rok 1810, kiedy w Wiedniu została wydana pierwsza książka po gagausku. Pierwsze gagauskie słowo drukowane na terenie Mołdawii ukazało się w 1907 roku. Był to przekład Starego Testamentu autorstwa gagauskiego duchownego prawosławnego Michaila Çakira, który wydał szereg innych książek o charakterze religijnym, a także stworzył pierwszy gagauski tytuł prasowy. Przełomem w historii języka gagauskiego był rok 1957, kiedy do jego zapisu zaczęto używać cyrylicy. W latach 1958–1961 język gagauski nauczany był w niektórych szkołach, wychodziły w nim gazety i używano go w radiofonii. Potem jednak zastąpiono go językiem rosyjskim.

Powrót języka do szkół i uznanie go za język oficjalny nastąpiło dopiero w 1989 roku na mocy ustawy o funkcjonowaniu języków używanych na terytorium Mołdawskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej z dnia 1 września 1989 roku. Obecnie w Mołdawii drukowane są książki i wydawane gazety w języku gagauskim, takie jak „Saba Ałryzy” (Gwiazda Poranna), „Ana Sözü” (Ojczyste Słowo), „Gagauz Sesi” (Gagauski Głos).

Ważnym badaczem języka gagauskiego był Polak – profesor Tadeusz Kowalski (1889-1948), słynny turkolog Uniwersytetu Jagiellońskiego.