Języki ałtajskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rozmieszczenie geograficzne języków ałtajskich

Języki ałtajskiegrupa języków, wcześniej traktowanych jako rodzina językowa. Obecnie uznaje się języki ałtajskie raczej za ligę językową, czyli zespół języków, których podobieństwa wynikają ze wzajemnych interakcji[1]. Badania przeprowadzone metodą triangulacji technik antropologicznych, językoznawczych i archeologicznych wskazują na wspólne źródło wszystkich języków – język transeurazjatycki[2].

Grupa języków ałtajskich dzieli się na trzy rodziny:

Językami ałtajskimi posługuje się ponad 152 mln osób, zamieszkujących rozległe obszary Azji, od Azji Mniejszej przez Azję Środkową i środkową Syberię, aż po chiński i rosyjski Daleki Wschód. Ze względu na swoje podobieństwo do języków uralskich łączone są w jedną ligę uralo-ałtajską. Do języków ałtajskich bywają zaliczane także języki japoński i koreański[3][4].

Języki ałtajskie z największą liczbą użytkowników to:

Morfologicznie wszystkie języki ałtajskie należą do języków aglutynacyjnych. Ich cechą charakterystyczną jest również harmonia wokaliczna.

Klasyfikacja języków ałtajskich[edytuj | edytuj kod]

języki ałtajskie (ok. 152 mln)
języki tureckie (ok. 145 mln)
czuwaski (ok. 1,5 mln)
języki wschodniotureckie
uzbecki (ok. 15 mln)
nowoujgurski (ze staroujgurskim †) (ok. 8 mln)
języki północnotureckie
jakucki (ok. 300 tys.)
tofa
języki południowotureckie
turecki (ok. 80 mln)
turkmeński (ok. 6,5 mln)
azerski (ok. 25 mln)
gagauski (ok. 175 tys.)
krymskotatarski (ok. 300 tys.)
krymczacki (ok. 100 osób)
języki zachodniotureckie
kirgiski (ok. 2 mln)
kazachski (ok. 5,3 mln)
kipczacki
baszkirski (ok. 1,4 mln)
karakałpacki (ok. 350 tys.)
karaimski (ok. 100)
tatarski (ok. 6 mln)
języki mongolskie
buriacki (ok. 350 tys.)
dagurski (ok. 100 tys.)
kałmucki
mogolski
mongolski (wschodniomongolski) (ok. 4,5 mln)
mongorski
santyjski
ojracki (ok. 90 tys.) z kałmuckim (ok. 150 tys.)
języki tungusko-mandżurskie
języki tunguskie
ewenkijski (ok. 48 tys.)
eweński (lamucki) (ok. 13 tys.)
języki mandżurskie
mandżurski
nanajski (goldyjski) (ok. 9 tys.)
udehejski

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Godziński, Współczesny język mongolski, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 1998.
  2. Martine Robbeets i inni, Triangulation supports agricultural spread of the Transeurasian languages, „Nature”, 2021, s. 1–6, DOI10.1038/s41586-021-04108-8, ISSN 1476-4687 [dostęp 2021-11-13] (ang.).
  3. Anatole Lyovin, Brett Kessler, William Ronald Leben, An Introduction to the Languages of the World, Oxford University Press, 2017, s. 135, ISBN 978-0-19-514988-3 [dostęp 2020-01-25] (ang.).
  4. Ladislav Drozdík, Non-Finite Relativization. A Typological Study in Accessibility., Instytut Orientalistyki Słowackiej Akademii Nauk, 2010, s. 14, ISBN 978-80-8095-066-8 (ang.).
  5. Kyrgyz | Ethnologue, web.archive.org, 6 czerwca 2019 [dostęp 2022-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06].