Jan Kaczmarek (kompozytor)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan A.P. Kaczmarek
Jan Kaczmarek (2011)
Jan Kaczmarek (2011)
Data i miejsce urodzenia 29 kwietnia 1953
Konin
Zawód kompozytor
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona internetowa

Jan Andrzej Paweł Kaczmarek, Jan A.P. Kaczmarek (ur. 29 kwietnia 1953 w Koninie) – polski kompozytor, autor muzyki do ponad 50 filmów długometrażowych i dokumentalnych, oraz polskich i amerykańskich spektakli teatralnych, laureat Nagrody Akademii Filmowej (2005) za muzykę do filmu Marzyciel (2004).

Jest wirtuozem gry dwoma smyczkami na nietypowym instrumencie podobnym do cytryFidoli Fischera. W 1983 Kaczmarek wraz z poznańskimi lutnikami Stefanem i Jakubem Niewczykami stworzył instrument muzyczny niewkacz, którego konstrukcja została oparta na Fidoli Fischera.

Dyrektor i twórca Międzynarodowego Festiwalu Filmu i Muzyki Transatlantyk w Poznaniu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od wczesnych lat dzieciństwa matka zabierała go do poznańskiej filharmonii. Jego dziadek był skrzypkiem i grał z miejscowymi muzykami do filmów w kinie. Uczęszczał na lekcje gry na fortepianie, których nie lubił ze względu na militarny reżim nauczyciela, a inni pedagodzy nie potrafili przekonać go do grania. Odniósł swój pierwszy sukces w I Liceum w Koninie, gdy skomponował muzykę do hymnu szkolnego, a potem podkładów muzycznych do szkolnych przedstawień. Myślał jednak o karierze dyplomaty i wybrał studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie był seminarzystą profesora Zygmunta Ziembińskiego[1]. Przełomem w karierze muzycznej były dla niego staże w awangardowym Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego. W 1977 rozpoczął dwuletnią współpracę z Teatrem Ósmego Dnia i stworzył kameralną Orkiestrę Ósmego Dnia. Zaś w latach 1978-1988 współpracował z Teatrem Polskim w Poznaniu[2]. W 1982 po swojej pierwszej trasie koncertowej po USA, nagrał debiutancki album Music For The End dla chicagowskiej, niezależnej wytwórni Flying Fish Records. W 1989 osiadł na stałe w Los Angeles. W 1992 otrzymał nagrodę Drama Desk przyznaną przez nowojorskich krytyków za najlepszą muzykę teatralną roku do spektaklu Joanne Akalaitis 'Tis Pity She's a Whore, wystawionego w ramach The New York Shakespeare Festival[3].

Nagrywał płyty m.in. dla Sony Classical, Decca, Varèse Sarabande, Milan i Savitor Records, stale koncertuje zarówno w USA jak i w Europie. Został członkiem Amerykańskiej Akademii Filmowej, Europejskiej Akademii Filmowej i Polskiej Akademii Filmowej.

W 2005 zdobył Oskara za muzykę do filmu Marzyciel wyreżyserowanego przez Marca Forstera. Za muzykę do tego filmu dostał też nagrodę National Board of Review dla najlepszego kompozytora[4] oraz nominacje do Złotego Globu[5] i nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA). Latem tego samego roku władze województwa pomorskiego zamówiły u niego muzykę upamiętniającą działalność Solidarności. Tak powstała Kantata o Wolności, której prawykonanie odbyło się w czasie obchodów 25. rocznicy Solidarności w sierpniu w Gdańsku, a premiera koncertowa we wrześniu w Poznaniu. W 2006 kompozytor skomponował Oratorium 1956, którego prawykonanie odbyło się 28 czerwca 2006 w dniu 50. rocznicy Powstania Poznańskiego Czerwca. Fragmenty obu utworów stały się ścieżką dźwiękową spektaklu tańca współczesnego Alexanderplatz w choreografii Pauliny Wycichowskiej, który powstał w kontekście dwudziestej rocznicy upadku Muru Berlińskiego oraz obrad Okrągłego Stołu. W 2011 w Filharmonii Narodowej odbyła się prapremiera jego utworu Koncert Jankiela na troje cymbałów i orkiestrę. Utwór został napisany z okazji 200-lecia wydarzeń opisanych w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza. Kompozycję wykonała Sinfonia Varsovia pod dyrekcją Marca Minkowskiego. 30 listopada 2011 na otwarciu odcinka Świecko–Nowy Tomyśl autostrady A2 miała miejsce premiera utworu Fanfary dla A2 na orkiestrę dętą, gitarę basową i sopran. Utwór zagrała Orkiestra Kameralna L'Autunno pod batutą Adama Banaszaka. Solistką była Barbara Gutaj z poznańskiego Teatru Wielkiego[6][7]. 10 maja 2014 odbyła się światowa premiera "Universa – Opera Otwarta", utworu napisanego z okazji obchodów 650 – lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego[8].

W 2004 powołał do życia Instytut Rozbitek, w Rozbitku, w gminie Kwilcz, (powiat międzychodzki) zajmujący się działalnością edukacyjną i produkcją artystyczną[9]. [10]

Jest twórcą i dyrektorem Transatlantyk Festival Poznań, którego pierwsza edycja odbyła się w Poznaniu, 5-13 sierpnia 2011, druga 15-22 sierpnia 2012[11], trzecia 2-9 sierpnia 2013, czwarta 8-14 sierpnia 2014.

24 kwietnia 2005 Jan A.P. Kaczmarek otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Konina.
13 stycznia 2006 został odznaczony Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.
20 lutego 2012 odebrał nagrodę Giganta 2011, przyznawaną przez Gazetę Wyborczą za "poznański styl pracy"[12].

Od 2 października 2012 Aula Centrum Wykładowo-Dydaktycznego w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Koninie nosi imię Jana A.P. Kaczmarka[13].

27 lutego 2014 otrzymał Nagrodę Pracy Organicznej przyznawaną przez Głos Wielkopolski za wybitne osiągnięcia w kulturze i cenioną w Wielkopolsce pracę u podstaw[14].

17 marca 2014 otrzymał honorowy tytuł Ambasadora Marki Wielkopolski (przyznawany wybitnym Wielkopolanom w uznaniu za promowanie "Marki Wielkopolski").

Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015[15].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

kompozytor
aktor

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 2015 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[16].

13 stycznia 2006 został odznaczony Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

Przypisy

  1. Marek Zaradniak, Upamiętniono postać prof. Zygmunta Ziembińskiego, Głos Wielkopolski, 20.5.2013., s.5
  2. http://www.e-teatr.pl/pl/osoby/11109,karierateatr.html#start
  3. [value[year]=1992&field_nominee_full_name_value=&field_show_value=&field_award_value=All Drama Desk – Nominees and Recipients 1992].
  4. Oficjalna strona National Board of Review. [dostęp 2012-10-16].
  5. 2005 Złote Globy – Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej. serwis Filmweb. [dostęp 2012-10-16].
  6. Najwolniejsza autostrada świata. Polityka. [dostęp 2012-01-07].
  7. Otwarcie A2. Muzyka i światło.. Głos Wielkopolski. [dostęp 2012-01-07].
  8. "Universa – Opera Otwarta" z okazji Jubileuszu 650-lecia. oficjalna strona Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 30-06-2014].
  9. Instytut Rozbitek – O Rozbitku. strona www Instytutu Rozbitek. [dostęp 2012-10-12].
  10. Instytut "Rozbitek" rozpoczął działalność. serwis Filmweb. [dostęp 2012-10-12].
  11. Transatlantyk płynie do Poznania. Polityka. [dostęp 2012-10-12].
  12. Nagroda "Gazety" wręczona! Marzyciel Gigantem. Gazeta Wyborcza. [dostęp 2012-02-21].
  13. Wyjątkowa inauguracja roku akademickiego 2012/2013. oficjalna strona PWSZ w Koninie. [dostęp 2012-10-24].
  14. Mateusz Pilarczyk: Medale Młodej Sztuki i Nagrody Pracy Organicznej wręczone!.
  15. Barbara Sowa: Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała Lista. dziennik.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-03-21].
  16. Odznaczenia dla twórców i mecenasów kultury. prezydent.pl, 1 lipca 2015. [dostęp 2015-07-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]