Aaron Copland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aaron Copland
Ilustracja
Aaron Copland (1970)
Data i miejsce urodzenia 14 listopada 1900
Nowy Jork
Data i miejsce śmierci 2 grudnia 1990
Sleepy Hollow (Nowy Jork)
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna
Zawód muzyk (kompozytor, dyrygent)
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)

Aaron Copland (ur. 14 listopada 1900 w Nowym Jorku, zm. 2 grudnia 1990 w Sleepy Hollow w stanie Nowy Jork) – kompozytor i dyrygent amerykański.

Zarys biografii[edytuj kod]

Urodził się w Nowym Jorku w rodzinie imigrantów żydowskich z Litwy. Mając 15 lat postanawia zostać muzykiem. Pierwszymi jego nauczycielami byli: Leopold Wolfsohn, Wittgenstein i Adler. Od 1917 kształcił się pod kierunkiem Rubina Goldmarka (nauczyciela m.in. George’a Gershwina). W 1921 wyjechał do Francji, gdzie przez 3 lata studiował w klasie Nadii Boulanger w Paryżu i Fontainebleau. W styczniu 1925 zadebiutował jako kompozytor prawykonaniem Symphony for Organ and Orchestra (solistką była prof. Boulanger). W 1925 otrzymał kilkuletnie stypendium Guggenheima, które umożliwiło mu zajęcie się wyłącznie kompozycją.

W latach 1928-31 wspólnie z Rogerem Sessionsem organizował koncerty współczesnej muzyki amerykańskiej, tzw. Copland-Sessions Concerts. Był też dyrygentem American Festival of Contemporary Music w Yaddo w ciągu pierwszych dwóch lat istnienia tej instytucji. Przez 8 lat zajmował stanowisko prezesa Związku Kompozytorów Amerykańskich. Działał jako pianista, dyrygent oraz pedagog w Harvard University, w New School for Social Research w Nowym Jorku (1927-37) i w Bergshire Music Center.

W jego utworach słychać wpływy jazzu, folkloru amerykańskiego i meksykańskiego.

Obok kompozycji klasycznych – baletów, koncertów, oper i symfonii, tworzył też muzykę filmową.

Zajmował się także działalnością polityczną. Popierał Partię Komunistyczną USA, co spowodowało podjęcie przeciw niemu śledztwa przez FBI w latach ataków (patrz: Joseph McCarthy i makkartyzm) na kulturę i intelektualistów amerykańskich. Dochodzenia te spotkały się z ostrym protestem amerykańskiego środowiska muzycznego.

Copland jest powszechnie uznawany za prekursora i ojca współczesnej amerykańskiej muzyki poważnej. Przez długie lata był najpopularniejszym kompozytorem muzyki poważnej w Ameryce. Powstała w 1946 r. III Symfonia Coplanda została okrzyczana jako najwybitniejsze amerykańskie dzieło symfoniczne.[1]

Muzykolog i pisarz amerykański Howard Pollack w poświęconej Coplandowi monografii użył tytułu Życie i twórczość nadzwyczajnego człowieka (odniesienie do słynnej Fanfary dla zwyczajnego człowieka Coplanda). Był też pierwszym biografem, który podał do publicznej wiadomości fakty z prywatnego życia homoseksualnego kompozytora i wymienił w niej nazwiska jego partnerów[2].

Kompozycje[edytuj kod]

  • Symphony for Organ and Orchestra (1924)
  • Music for the Theatre (1925)
  • Dance Symphony (1925)
  • Concerto for Piano and Orchestra (1926)
  • Symphonic Ode (1927-1929)
  • Piano Variations (1930)
  • El Salon Mexico (1936)
  • Lincoln Portrait (1942)
  • Danzon Cubano (1942)
  • Music for the Movies (1942)
  • Fanfare for the Common Man (1942) spopularyzowane rockową przeróbką grupy Emerson, Lake and Palmer
  • Third Symphony (1944-1946)
  • The Red Pony (1948)
  • Clarinet Concerto (1947-1948)
  • Twelve Poems of Emily Dickinson (1950)
  • Piano Quartet (1950)
  • Old American Songs (1952)
  • The Tender Land (1954) (opera)
  • Orchestral Variations (1957)
  • Connotations (1962)
  • Music for a Great City (1964)
  • Inscape (1967)
  • Three Latin American Sketches (1972)
  • Balety
    • Grohg (1925/1932)
    • Dance Panels (1959)
    • Appalachian Spring (1944)
    • Billy the Kid (1938)
    • Rodeo (1942)

Przypisy

  1. Zdaniem B. Schaeffera III Symfonia Coplanda „w niczym arcydzieła nie przypomina, a co gorzej: za bardzo przypomina najróżniejsze rzeczy. Ponury eklektyzm doczekał się dobrego przyjęcia; wielu naśladowców Coplanda, obdarzonych na pewno nie mniejszym talentem, zaczęło kopiować Coplandowski eklektyzm, co dało produkt wiadomy: muzykę już nie do słuchania. Prymitywna Symfonia Coplanda, trzeba to przyznać, robi jeszcze pewne wrażenie - nawet w finale, opartym na prostackiej fanfarze skomponowanej niby to for the common man, czyli: dla zwykłego człowieka”.
  2. Howard Pollack, Howard PollackAaron Copland. The life and work of an uncommmon Man, New York: H. Holt, 1999, ISBN 978-0-252-06900-0

Bibliografia[edytuj kod]

  1. B. Schaeffer: Kompozytorzy XX wieku. Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1990.

Linki zewnętrzne[edytuj kod]