Księstwo Mazowieckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Księstwo Mazowieckie
1138-1526
Flaga Księstwa Mazowieckiego
Herb Księstwa Mazowieckiego
Flaga Księstwa Mazowieckiego Herb Księstwa Mazowieckiego
Położenie Księstwa Mazowieckiego
Język urzędowy łacina
Stolica Płock (1138-1262)
Czersk (1262[1]-1413)
Warszawa (1413-1526)
Typ państwa monarchia
Ostatnia głowa państwa książę Janusz III
Status terytorium Dzielnica (1138-1200)
Niezależne (1200-1351)
Lenno (1351-1526)
Zależne od POL Przemysł II 1295 COA.svg Królestwa Polskiego (1138-1200 i 1351-1526)
Testament Bolesława Krzywoustego Nadanie Bolesławowi dzielnicy mazowiecko-kujawskiej
1138
Śmierć Janusza III i włączenie do Korony jako województwo mazowieckie
1526
Religia dominująca katolicyzm
Mapa Księstwa Mazowieckiego

Księstwo Mazowieckie – dzielnica państwa polskiego utworzona w wyniku rozbicia dzielnicowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstała na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego, który w 1138 podzielił Polskę na dzielnice. Dzielnica mazowiecka została nadana Bolesławowi Kędzierzawemu. Początkowo uznawała zwierzchnictwo Krakowa, lecz zmieniło się to za panowania Konrada mazowieckiego, który uniezależnił Mazowsze i Kujawy od Krakowa, ale również przyłączył nowe ziemie. Za panowania tzw. Henryków śląskich w południowej i zachodniej oraz formalnie całej Polsce, księstwo mazowieckie było jednym z trzech terytoriów polskich, niezależnych od siebie (obok Państwa Henryków śląskich i Pomorza Gdańskiego).

W 1226 Konrad sprowadził Krzyżaków na ziemię chełmińską, którą oddał im w dzierżawę. Zrobił to, by pomogli mu w pokonaniu Prusów i przyłączeniu ich ziemi do jego księstwa. Jednak zakonnicy postanowili utworzyć tu własne państwo zakonne (poprzednio próbowali utworzyć je na Węgrzech, lecz zostali wypędzeni przez tamtejszego króla) i tak też uczynili.

W 1320 w Krakowie koronował się na króla Polski Władysław Łokietek (książę kujawski, pomorski, wielkopolski, krakowski, sandomierski, łęczycki i sieradzki).

Mazowsze było księstwem piastowskim i znajdowało się w orbicie wpływów czeskich, krzyżackich, polskich i litewskich.

W 1321 Książę Płocki Wacław płocki zawarł przymierze z zakonem krzyżackim, w trakcie wojny w 1326 roku, 2 stycznia 1326 w Brodnicy przystąpili do sojuszu antypolskiego jego bracia Siemowit II (książę rawski) i Trojden I (książę czerski, warszawski i liwski). Spowodowało to w 1327 roku najazd wojsk Władysława Łokietka na Płock i Gostynin oraz Litwinów od wschodu.

W 1329 książę płocki Wacław w związku z wyniszczeniem księstwa najazdami złożył hołd lenny Janowi Luksemburskiemu jako królowi Polski i Czech. W tym samym roku, w wyniku przegranej wojny z Zakonem, pozostali dwaj książęta mazowieccy zobowiązali się nie wspierać w żaden sposób króla Polski Władysława Łokietka. Dopiero w 1351 roku, w wyniku zbrojnej interwencji po bezpotomnej śmierci księcia płockiego Bolesława III, Kazimierz III włączył większą część księstwa do Królestwa Polskiego. Zmusił też do hołdu lennego pozostałych książąt mazowieckich Siemowita III i Kazimierza I warszawskiego. W latach 1351–1526 księstwo było lennem Polski i zostało ostatecznie przez Polskę wcielone w 1526 roku, po śmierci ostatniego władcy, Janusza III jako województwo mazowieckie.

Mimo że stolice Księstwa były w różnym czasie w Czersku, Płocku i w Warszawie, książęta urzędowali też często na zamku w Łomży[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane według oficjalnej strony Czerska.
  2. Donata Godlewska: Dzieje Łomży. Od czasów najdawniejszych do rozbiorów Rzeczypospolitej (XI w. – 1795 r.). Łomża: Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, 2006/2007, s. 178–181. ISBN 978-83-924170-1-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]