Liczydło

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy przyrządu. Zobacz też: Streptopus Michx. – roślina z rodziny konwaliowatych.
Liczydło szkolne

Liczydło – przyrząd wspomagający obliczenia w dawnych czasach. Zwykle w postaci deski z wyżłobieniami, w których umieszczano kamyki, czy też pręciki z koralikami. Każdy z rowków lub pręcików oznaczał pewną potęgę dziesięciu. Zasada liczenia opierała się na przesuwaniu kamyków bądź koralików. Liczydło zostało wyparte przez kalkulator.

Jednym z najstarszych znanych liczydeł jest abakus.

Przykład 1 - dodawanie liczb liczydłem osiemnastkowym[edytuj | edytuj kod]

Najprostszym liczydłem dla systemu liczbowego o podstawie n jest liczydło o ilosci elementów przesuwanych 2(n-1). Np. w systemie dziesiętnym aby dodać dwie liczby na liczydle o ilości elementów 18 należy. 1) W każdym rzędzie rozsunięciem np. w prawo ustawić liczbę elementów równą każdej cyfrze pierwszej liczby. 2) Dodając, zaczynając od pierwszego rzędu odpowiadającemu najniższej potędze przesunąć liczbę elementów z lewej na prawo równą cyfrze drugiej liczby tak aby rząd odpowiadał tej samej pozycji w systemie liczbowym. 3) Jeśli wynik przesunięcia jest dłuzszy niż 9 przesunąć 10 elementów z powrotem w lewo i przesunąc jeden element w prawo w następnym rzędzie przed kolejnym dodaniem. Liczba zbudowana z elementów na prawo tak jak pierwsza liczba ustawiona daje wtedy sumę.

Przykład 2 - dodawanie liczb liczydłem dziesiętnym i zapisanych w systemie dziesiętnym[edytuj | edytuj kod]

Używanie liczydeł o mniejszej liczbie elementów jak liczydło szkole (10) lub abakus (2 x 5) jest trudniejsze. Aby dodać dwie liczby w systemie dziesiętnym na liczydle z dziesięcioma elementami w rzędzie należy np. 1) W każdym rzędzie rozsunięciem np. w prawo ustawić liczbę elementów równą każdej cyfrze pierwszej liczby. 2) Dodając, zaczynając od pierwszego rzędu odpowiadającemu najniższej potędze przesunąć liczbę elementów z lewej na prawo równą cyfrze drugiej liczby tak aby rząd odpowiadał tej samej pozycji w systemie liczbowym. Jesli liczba elementów z prawej strony jest mniejsza od liczby danej cyfrą drugiej liczby, zapamiętac ich liczbę przesunąć wszystkie elementy do 10 na lewo, ustawić liczbę elementów równą cyfrze drugiej liczby na prawo, przesunąć liczbe zapamiętanych elementow na lewo i przesunać jeden element w następnym rzędzie na prawo. Jesli liczba elementów z prawej strony jest równa liczbie danej cyfrą drugiej liczby, przesunąć wszystkie elementy do 10 na lewo (ustawić 0 na prawo) i przesunać jeden element w następnym rzędzie na prawo. Liczba zbudowana z elementów na prawo tak jak pierwsza liczba ustawiona także daje wtedy sumę.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]