Madeleine Albright

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Madeleine Albright
Secalbright.jpg
Data i miejsce urodzenia 15 maja 1937
Praga
64. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych
Okres od 23 stycznia 1997
do 20 stycznia 2001
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Poprzednik Warren Christopher
Następca Colin Powell
Madeleine Albright Signature.svg
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Order Lwa Białego I Klasy (Czechy) Wielki Order Królowej Jeleny (Chorwacja) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP

Madeleine Korbel Albright, właśc. Marie Jana Korbelová (ur. 15 maja 1937 w Pradze) – amerykańska dyplomata, polityk; 64. sekretarz stanu. Urodziła się w żydowskiej rodzinie zamieszkałej w Czechosłowacji.

Została nominowana przez prezydenta Billa Clintona 5 grudnia 1996 na stanowisko sekretarza stanu. Oficjalnie objęła urząd 23 stycznia 1997 roku. Albright była pierwszą kobietą na tym stanowisku (Condoleezza Rice była drugą).

Studia i kariera polityczna[edytuj]

Urodziła się 15 maja 1937 w Pradze-Smíchov[1]. Jest córką czechosłowackiego dyplomaty Josefa Korbela i Anny Spiegel. Rodzina wyemigrowała do USA[1].

Po ukończeniu Wellesley College ze specjalnością w dziedzinie nauk politycznych, rozpoczęła studia w Szkole Wyższych Studiów Międzynarodowych na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa. Uzyskała również certyfikat w Instytucie Rosyjskim na Columbia University oraz tytuł magistra i doktora prawa publicznego i rządowego również na Columbia University. Była studentką Zbigniewa Brzezińskiego[2].

Od 1978 do 1981, Albright była członkiem Narodowej Rady Bezpieczeństwa, gdzie jako pracowniczka Białego Domu odpowiedzialna była za politykę zagraniczną[3]. W 1976 została szefem doradców prawnych senatora Edmunda Muskie[4].

Od września 1981 do 1982, Albright zostało przyznane członkostwo w Międzynarodowym Centrum Woodrowa Wilsona przy Smithsonian Institution[5]. Opisała tam rolę prasy i mediów podczas zmian politycznych w Polsce na początku lat 80.

Od 1981 do 1982 sprawowała również funkcję starszego członka ds. sowieckich i Europy Wschodniej w Centrum Strategii i Studiów Międzynarodowych. Przewodziła badaniom nad rozwojem i dążeniami ZSRR i państw satelickich.

W 1981 została współzałożycielką Centrum Polityki Narodowej, objęła wówczas stanowisko przewodniczącej tej organizacji.

W 1982 Albright została mianowana profesorem spraw międzynarodowych i dyrektorem ds. kobiet w Programie Spraw Zagranicznych na Uniwersytecie Georgetown, na Wydziale Spraw Zagranicznych. Prowadziła zajęcia ze studentami oraz kursy z zakresu amerykańskiej polityki zagranicznej, dyplomacji rosyjskiej, polityki państw Europy Środkowo-Wschodniej.

Zanim została sekretarzem stanu, Albright sprawowała funkcję członka gabinetu prezydenta Billa Clintona.

Ambasador przy Organizacji Narodów Zjednoczonych[edytuj]

Albright została mianowana amerykańską ambasador przy Organizacji Narodów Zjednoczonych[6]. Jej pierwsza praca w roli dyplomaty, rozpoczęła się krótko po zaprzysiężeniu Billa Clintona na prezydenta – 9 lutego 1993 roku. Podczas pracy w ONZ Albright miała chłodne stosunki z sekretarzem generalnym ONZBoutrosem Boutrosem-Ghalim'[7].

Albright pełniąc funkcję Ambasadora Stanów Zjednoczonych przy ONZ została skrytykowana za opinię jaką wyraziła w czasie wywiadu 12 maja 1996, dla programu telewizyjnego 60 Minut. Tematem rozmów były amerykańskie sankcje nałożone na Irak, prezenter Lesley Stahl zadał pytanie:

Słyszeliśmy, że pół miliona dzieci zginęło. Wydaje mi się, że to jest więcej niż zginęło w Hiroszimie. Jak pani myśli, czy ta cena jest warta tego?

Albright odpowiedziała: Myślę, że to jest bardzo trudny wybór, ale cena – myślimy że jest to tego warte[8][9].

Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych[edytuj]

23 stycznia 1997 roku została sekretarzem stanu[10].

W 2000 Albright była pierwszą osobą na tak wysokim szczeblu zachodniej dyplomacji, która spotkała się z Kim Dzong Ilem, przywódcą reżimu Korei Północnej[11].

Informacje personalne[edytuj]

Urodziła się 15 maja 1937 roku w Pradze jako Marie Jana Korbelová[1]. Madeleine było francuską wersją czeskiego imienia Madlenka, nadanym jej przez babkę. Albright zaakceptowała nowe imię, kiedy rozpoczęła naukę w Swiss Boarding School. Wraz z rodzicami wyjechała do Stanów Zjednoczonych w 1950 przez Wielką Brytanię. W 1957 roku rozpoczęła naukę na The Wellesley College.

W maju 1959 poślubiła dziennikarza prasowego Josepha Albrighta, z którym miała później trzy córki. Rozwiedli się w 1983 roku[12].

Znana jest ze swoich broszek, które zakłada odpowiednio do wszelkiego rodzaju okazji. W czasie uroczystości związanych z marynarką amerykańską (US Navy), miała założoną broszkę w kształcie kotwicy, natomiast w czasie spotkania z Saddamem Husajnem – w kształcie węża.

Przed rozpoczęciem II wojny światowej, jej ojciec Josef Korbel wraz z rodziną poszukiwał schronienia w Belgradzie w Jugosławii, gdzie przebywał z misją dyplomatyczną z Czechosłowacji. Mogło jej to uratować życie, ponieważ wielu czeskich i słowackich Żydów zginęło w Holokauście. Albright o swoim żydowskim pochodzeniu dowiedziała się dopiero będąc dorosła.

W 2003 roku wydała swoją autobiografię: Madeleine Albright. Madam Secretary (2003). W Polsce książka ukazała się w połowie 2005 roku pt. Madeleine Albright. Pani Sekretarz Stanu.

13 lipca 2009 roku odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[13], zaś w maju 2012 – Prezydenckim Medalem Wolności.

Przypisy

  1. a b c Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 16. ISBN 9788373914650.
  2. wiadomosci.onet.pl
  3. Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 85. ISBN 9788373914650.
  4. Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 81. ISBN 9788373914650.
  5. Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 98. ISBN 9788373914650.
  6. Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 135. ISBN 9788373914650.
  7. Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 140. ISBN 9788373914650.
  8. The Mighty and the Almighty: Reflections on America, God, and World Affairs - Madeleine Albright - Google Livres
  9. Madeleine Albright - Wikiquote
  10. Biography: Madeleine Korbel Albright
  11. frontline: kim's nuclear gamble: interviews: madeleine albright | PBS
  12. Madeleine Albright: Pani Sekretarz Stanu. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 105. ISBN 9788373914650.
  13. M.P. z 2010 r. Nr 7, poz. 60 – pkt 11.

Linki zewnętrzne[edytuj]