Marian Krzaklewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marian Krzaklewski
Marian Krzaklewski 2007.jpg
Data i miejsce urodzenia 23 sierpnia 1950
Kolbuszowa
Przewodniczący NSZZ „Solidarność”
Okres od 23 lutego 1991
do 27 września 2002
Przynależność polityczna NSZZ „Solidarność”
Poprzednik Lech Wałęsa
Następca Janusz Śniadek
Przewodniczący Ruchu Społecznego AWS
Okres od 8 grudnia 1997
do 17 stycznia 1999
Przynależność polityczna Ruch Społeczny AWS
Następca Jerzy Buzek
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Akcji Wyborczej Solidarność
Okres od 20 października 1997
do 18 października 2001
Przynależność polityczna Ruch Społeczny AWS
Odznaczenia
Krzyż Wolności i Solidarności

Marian Krzaklewski (ur. 23 sierpnia 1950 w Kolbuszowej) – polski polityk, działacz związkowy, w latach 1991–2002 przewodniczący NSZZ „Solidarność”, założyciel i lider AWS, poseł na Sejm III kadencji.

Wykształcenie i działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Janka Bytnara w Kolbuszowej[1]. W 1975 ukończył studia na Wydziale Automatyki i Informatyki Politechniki Śląskiej w Gliwicach, następnie uzyskał stopień doktora nauk technicznych w zakresie komputeryzacji procesów metalurgicznych.

W latach 1976–1984 pracował w Zakładzie Systematyki Automatyki Kompleksowej PAN w Gliwicach. W 1985 został pracownikiem naukowym Politechniki Śląskiej, od 1988 jako adiunkt. Wykładał również na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Działalność związkowa i polityczna[edytuj | edytuj kod]

NSZZ „Solidarność”[edytuj | edytuj kod]

W 1980 wstąpił do NSZZ „Solidarność”. Brał udział w zakładaniu struktur zakładowych związku w Polskiej Akademii Nauk, był wiceprzewodniczącym Górnośląskiej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” PAN.

W 1989 został członkiem Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”. Działał również w Komitecie Obywatelskim przy Lechu Wałęsie jako sekretarz komitetu regionalnego w Regionie Śląsko-Dąbrowskim.

W latach 1989–1990 był wiceprzewodniczącym Regionalnej Komisji Wykonawczej związku. W 1990 na II KZD „Solidarności” wybrano go do Komisji Krajowej oraz do prezydium związku. W lutym 1991 na III Zjeździe „Solidarności” został wybrany na następcę Lecha Wałęsy na stanowisku przewodniczącego związku, pokonując w wyborach Bogdana Borusewicza i Lecha Kaczyńskiego.

Jako przewodniczący związku aktywnie brał udział w bieżącym życiu politycznym w latach 90. W 1993 był inicjatorem złożenia przez parlamentarzystów „Solidarności” wniosku o wotum nieufności wobec rządu Hanny Suchockiej, którego uchwalenie doprowadziło do rozwiązania Sejmu przez prezydenta Lecha Wałęsę. Po przegranych przez partie prawicowe wyborach parlamentarnych w 1993 brał udział w inicjatywach zjednoczeniowych, m.in. w pracach Konwentu Świętej Katarzyny (1994–1995).

Akcja Wyborcza Solidarność[edytuj | edytuj kod]

W 1996 doprowadził do powstania Akcji Wyborczej Solidarność – bloku wyborczego skupiającego większość ugrupowań polskiej prawicy (m.in. „Solidarność”, PC, ZChN, PChD, KPN i inne).

W 1997 kierowany przez niego blok wyborczy AWS wygrał wybory parlamentarne do Sejmu i Senatu. Koalicja zdobyła prawie 34% głosów wyborców i 201 mandatów w Sejmie oraz 51 w Senacie. W tych samych wyborach Marian Krzaklewski został wybrany posłem na Sejm III kadencji z okręgu katowickiego. Mimo iż był wymieniany jako główny kandydat na stanowisko premiera w nowym rządzie, stanowisko to (po zawarciu koalicji z Unią Wolności) objął poseł z listy ogólnopolskiej i profesor z Górnego Śląska, Jerzy Buzek. Wówczas pojawiło się w mediach określenia „kierowanie z tylnego siedzenia”. W tym okresie zarzucano mu także autorytarny styl przewodniczenia w „Solidarności” i AWS, antagonizowanie organizacji wchodzących w skład bloku, używanie związku do bieżących rozgrywek politycznych i przedkładanie jego interesu ponad interes państwa.

Oprócz stanowiska przewodniczącego „Solidarności” i przewodniczącego AWS pełnił również funkcję przewodniczącego Klubu Parlamentarnego AWS, a od 1998 był także przewodniczącym nowo powstałego Ruchu Społecznego AWS. W Sejmie III kadencji zasiadał w Komisji Spraw Zagranicznych, był także członkiem delegacji polskiego parlamentu do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, gdzie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego grupy Europejskiej Partii Ludowej. Należał również do Grupy Parlamentarnej Polsko-Czeczeńskiej oraz do Grupy Parlamentarnej Polska-USA.

Wybory prezydenckie w 2000[edytuj | edytuj kod]

Po dłuższych wahaniach i wątpliwościach oraz sporach wewnątrz AWS zdecydował się wystartować w wyborach prezydenckich w 2000. Szefem jego sztabu wyborczego został Wiesław Walendziak, a rzecznikiem prasowym Kajus Augustyniak. Jednym z głównych motywów kampanii wyborczej był program powszechnego uwłaszczenia obywateli (pod hasłem Rodzina na swoim). Jednocześnie w ostry sposób krytykowana była prezydentura Aleksandra Kwaśniewskiego. Podjęto też próbę zdyskredytowania ubiegającego się o reelekcję prezydenta przez pokazanie w spotach wyborczych kompromitujących materiałów filmowych pokazujących zdarzenie z 1997, z lotniska w Ostrzeszowie, kiedy to szef BBN Marek Siwiec po wyjściu z helikoptera ucałował ziemię na polecenie Aleksandra Kwaśniewskiego, co wiele osób odebrało jako parodię gestu papieża Jana Pawła II. W wyborach, które odbyły się 8 października 2000, Marian Krzaklewski zdobył 15,57% głosów wyborców (2 739 621 głosów), zajmując trzecie miejsce za Kwaśniewskim i Andrzejem Olechowskim.

Po przegranych wyborach prezydenckich zaczął wycofywać się z życia politycznego i z zajmowanych stanowisk na rzecz innych polityków AWS, w szczególności Jerzego Buzka, który objął kierownictwo w Ruchu Społecznym AWS i samej koalicji. Jednocześnie Akcję Wyborczą Solidarność opuściło SKL, a także kolejni politycy, którzy przenosili się do nowo powstających partii – PiS, PO i LPR.

Działalność od 2001[edytuj | edytuj kod]

Rozbita i osłabiona wewnętrznymi sporami, krytykowana za styl rządów AWS (występująca w 2001 pod nazwą Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy) utraciła poparcie społeczne, uzyskując w wyborach parlamentarnych w 2001 5,6% głosów i nie przekraczając wymaganego dla koalicji wyborczych progu 8%. Sam Marian Krzaklewski kandydował do Sejmu z okręgu rzeszowskiego, gdzie uzyskał trzeci najlepszy pod względem liczby głosów wynik w okręgu.

W 2002 zrezygnował z funkcji przewodniczącego „Solidarności” i został zastąpiony przez Janusza Śniadka, pozostawał później członkiem Komisji Krajowej związku. Zrezygnował także z działalności partyjnej. W 2004 został przedstawicielem Polski w Grupie Pracowniczej Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2].

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 bez powodzenia ubiegał się o mandat posła z listy Platformy Obywatelskiej w okręgu wyborczym Rzeszów[3].

W 2012 odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności[4].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Marią, która od 2006 do 2010 zasiadała w radzie miasta Gdańska (z listy PiS). Jest bratem dwukrotnej posłanki, Barbary Frączek.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kolbuszowskie LO im. Janka Bytnara – szkoła wierna wartościom. lo-kolbuszowa.szkoly.itl.pl. [dostęp 2015-11-03].
  2. Marian Krzaklewski (ang.). eesc.europa.eu. [dostęp 2015-11-03].
  3. Serwis PKW – Wybory 2009. [dostęp 2015-11-03].
  4. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2012 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2012 r. Nr 639, poz. 639)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]