Hanna Suchocka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hanna Suchocka
Hanna Suchocka (2015)
Hanna Suchocka (2015)
Data i miejsce urodzenia 3 kwietnia 1946
Pleszew
Doktor habilitowany nauk prawnych
Specjalność: prawo konstytucyjne
Alma Mater Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Doktorat 1975 – nauki prawne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Habilitacja 2015 – nauki prawne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Doktor honoris causa
(University of Oklahoma – 1993)
(UKSW – 2011)
(Papieski Uniwersytet Laterański – 2012)
Kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego WPiA UAM
Okres spraw. od 2015
Poprzednik Zdzisław Kędzia
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Piusa IX Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Hanna Suchocka
Hanna Suchocka, Prime Minister of Poland 1992-1993.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 kwietnia 1946
Pleszew
Prezes Rady Ministrów
Okres od 10 lipca 1992
do 25 października 1993
Przynależność polityczna Unia Demokratyczna
Poprzednik Waldemar Pawlak
Następca Waldemar Pawlak
Minister sprawiedliwości, prokurator generalny
Okres od 31 października 1997
do 8 czerwca 2000
Przynależność polityczna Unia Wolności
Poprzednik Leszek Kubicki
Następca Lech Kaczyński
Ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej i Zakonie Maltańskim
Okres od 3 grudnia 2001
do 30 czerwca 2013
Poprzednik Stefan Frankiewicz
Następca Piotr Nowina-Konopka
Hanna Suchocka Signature.jpg

Hanna Suchocka (ur. 3 kwietnia 1946 w Pleszewie) – polska polityk, prawniczka i nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W latach 1992–1993 prezes Rady Ministrów, w latach 1997–2000 minister sprawiedliwości i prokurator generalny, w latach 2001–2013 ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej oraz Zakonie Maltańskim, w latach 1980–1985 i 1989–1991 posłanka na Sejm PRL VIII kadencji i na Sejm kontraktowy oraz w latach 1991–2001 na Sejm I, II i III kadencji, w latach 2015–2016 pierwsza wiceprzewodnicząca „komisji weneckiej”. Dama Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj]

Wykształcenie i praca naukowa[edytuj]

Ukończyła Liceum Ogólnokształcące w Pleszewie, następnie w 1968 studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na tej uczelni w 1975 uzyskała stopień naukowy doktora w zakresie nauk prawnych. W 2015 habilitowała się na UAM na podstawie oceny dorobku naukowego i rozprawy pt. Konstytucje państw Europy Środkowo – Wschodniej jako wyraz i narzędzie transformacji ustrojowej[1][2]. W latach 1969–1972 odbyła aplikację radcowską. Pracowała jako stażystka na macierzystym wydziale (1968–1969), pracownik naukowy w Instytucie Przemysłu Drobnego i Rzemiosła (1969–1972), następnie zaś jako wykładowca w Katedrze Prawa Konstytucyjnego UAM (1972–1990). Od 1988 do 1992 była również wykładowcą Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, następnie w Instytucie Duszpasterstwa Emigracyjnego im. Kardynała Augusta Hlonda w Poznaniu. W 1990 została adiunktem w Centrum Praw Człowieka Instytutu Państwa i Prawa Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. Wykładała także w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. W okresie późniejszym została profesorem Papieskiej Akademii Nauk Społecznych. Została profesorem nadzwyczajnym na WPiA UAM, gdzie objęła kierownictwo Katedry Prawa Konstytucyjnego[1][3].

Działalność publiczna w PRL[edytuj]

Od 1969 należała do Stronnictwa Demokratycznego. Zasiadała w jego władzach lokalnych, regionalnych i krajowych. Była m.in. członkinią prezydium i wiceprzewodniczącą miejskiego komitetu w Poznaniu, sekretarzem i wiceprzewodniczącą uczelnianego komitetu na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza oraz członkinią Prezydium i wiceprzewodniczącą Wojewódzkiego Komitetu w Poznaniu. W kadencji 1976–1981 zasiadała w Centralnej Komisji Rewizyjnej w Warszawie. Stronnictwo Demokratyczne rekomendowało ją do Rady Narodowej miasta Poznania (1973–1975) oraz do Wojewódzkiej Rady Narodowej (1975–1980). W wyborach w 1980 została posłanką na Sejm PRL VIII kadencji w okręgu Poznań[4]. W latach 1980–1981 działała w Niezależnym Samorządnym Związku Zawodowym „Solidarność”. Współpracowała z Ośrodkiem Badań Społeczno-Politycznych przy zarządzie Regionu Wielkopolska.

8 października 1982 wraz z czterema innymi posłami Stronnictwa Demokratycznego opowiedziała się przeciwko ustawie delegalizującej NSZZ „Solidarność”, za co została zawieszona w prawach członka SD oraz wykluczona z prac Klubu Poselskiego SD (przez Prezydium CK SD), następnie zaś upomniana za złamanie dyscypliny partyjnej (przez Centralny Sąd Partyjny). W lutym 1984 wraz z Dorotą Simonides i Zbigniewem Kledeckim odeszła z SD – powodem był sprzeciw wobec poparcia przez SD niedemokratycznej ordynacji do wyborów samorządowych[5]. Przez ponad rok pozostawała posłanką bezpartyjną[6].

Działalność publiczna w III RP[edytuj]

W latach 1989–2001 sprawowała mandat posła na Sejm, będąc kolejno wybieraną: na X kadencję z ramienia Komitetu Obywatelskiego, na I i II kadencję z listy Unii Demokratycznej, a na III kadencję z listy Unii Wolności. W 2001 nie ubiegała się o reelekcję. W latach 1989–1992 była wiceprzewodniczącą Komisji Ustawodawczej. Była też członkinią delegacji polskiej do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, a także wiceprzewodniczącą tego ciała. W okresie II kadencji Sejmu zasiadała w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego. W 1995 została wiceprzewodniczącą Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (tzw. Komisji Weneckiej). Była również członkinią Komisji Mądrości Rady Europy oraz przewodniczącą Forum Polsko-Ukraińskiego. W 1995 była jednym z kandydatów na urząd prezydenta w wewnątrzpartyjnym głosowaniu, jednak przegrała z Jackiem Kuroniem i Januszem Onyszkiewiczem[7]. W szeregach Unii Wolności – wraz z m.in. Tadeuszem Mazowieckim, Tadeuszem Syryjczykiem i Edwardem Wende – reprezentowała frakcję konserwatywną, przeciwną współpracy z Sojuszem Lewicy Demokratycznej i Unią Pracy, opowiadającą się za uwzględnieniem chrześcijańskiej wrażliwości w programie ugrupowania.

10 lipca 1992 uzyskała poparcie Sejmu, obejmując urząd prezesa Rady Ministrów, następnego dnia Sejm powołał jej koalicyjny rząd, który tworzyło siedem partii o charakterze centrowym i prawicowym (Unia Demokratyczna, Kongres Liberalno-Demokratyczny, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Polski Program Gospodarczy, Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie, Partia Chrześcijańskich Demokratów i Polskie Stronnictwo Ludowe – Porozumienie Ludowe). Jej gabinet uzyskał również poparcie m.in. posłów NSZZ „Solidarność” i Mniejszości Niemieckiej[8]. Rząd został odwołany przewagą jednego głosu 28 maja 1993 w wyniku tzw. niekonstruktywnego wotum nieufności zgłoszonego przez Alojzego Pietrzyka z NSZZ „S”[9]. Obowiązki premiera pełniła do 25 października 1993[10]. Była pierwszą w historii kobietą sprawującą urząd premiera RP, a drugą w regionie (po Kazimierze Prunskienė). Jej rząd opracował Program Powszechnej Prywatyzacji (PPP), reformę samorządową zakładającą m.in. wprowadzenie powiatów i dużych województw, ustawę o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, a także wynegocjował Pakt o Przedsiębiorstwie Państwowym w Trakcie Przekształcania[11]. Zdecydowana większość planowanych reform – np. kolejny etap reformy samorządowej – została zarzucona przez rządy SLD-PSL w latach 1993–1997.

W 1997 w rządzie Jerzego Buzka z rekomendacji Unii Wolności objęła stanowisko ministra sprawiedliwości[12] i prokuratora generalnego. Jej kandydatura wzbudziła kontrowersje wśród części działaczy współtworzącego Akcję Wyborczą Solidarność Porozumienia Centrum, gdyż w sierpniu 1997 jej rząd został oskarżony przez Zbigniewa Siemiątkowskiego o tolerowanie rzekomej inwigilacji opozycyjnych partii politycznych.

W 1999 była kandydatką rządu na funkcję sekretarza generalnego Rady Europy (nie została poparta przez frakcję socjaldemokratów, w tym posłów SLD). Po rozpadzie koalicji w 2000 (którego była przeciwnikiem) podała się do dymisji z funkcji ministra[6], została odwołana ze stanowiska w dniu 8 czerwca 2000[13].

5 października 2001 została mianowana ambasadorem RP przy Stolicy Apostolskiej[14], a 13 czerwca 2002 dodatkowo ambasadorem przy Suwerennym Wojskowym Zakonie Maltańskim[15]. Z obu tych stanowisk została odwołana w dniu 19 czerwca 2013 z mocą od 30 czerwca 2013[16][17]. 22 marca 2014 powołana w skład nowo powstałej Papieskiej Komisji ds. Ochrony Nieletnich, której deklarowanym celem jest walka z pedofilią w Kościele katolickim[18]. W latach 1991–2016 była członkinią Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (tzw. komisji weneckiej)[19], objęła w jej ramach funkcję pierwszej wiceprzewodniczącej komisji[20][21]. W czerwcu 2016 powołana na honorową przewodniczącą Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo[22].

Jest autorką książki Rzymskie pasje. Kościoły Stacyjne Wiecznego Miasta (Rosikon Press, Izabelin-Warszawa 2013, ss. 375)[23].

Życie prywatne[edytuj]

Hanna Suchocka jest córką Józefa Suchockiego oraz Wandy z domu Bączkowskiej. Ma siostrę Elżbietę[24]. Jej babka, Anna Suchocka z domu Czekanowska, była posłanką na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1918) oraz pierwszą kobietą pełniącą mandat radnej w radzie miejskiej Pleszewa[25].

Wyniki wyborcze od 1989[edytuj]

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
1989 Komitet Obywatelski „Solidarność” Sejm X kadencji nr 79 128 234 (71,62%)T[26]
1991 Unia Demokratyczna Sejm I kadencji nr 18 5808 (1,36%)T[27]
1993 Unia Demokratyczna Sejm II kadencji nr 35 108 872 (20,15%)T[28]
1997 Unia Wolności Sejm III kadencji nr 35 62 806 (12,44%)T[29]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Przypisy

  1. a b Hanna Suchocka w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2015-05-08].
  2. Konstytucje państw Europy Środkowo – Wschodniej jako wyraz i narzędzie transformacji ustrojowej. nauka-polska.pl. [dostęp 2017-01-21].
  3. Katedra Prawa Konstytucyjnego. amu.edu.pl. [dostęp 2016-03-01].
  4. M.P. z 1980 r. Nr 9, poz. 37
  5. Waldemar Żebrowski, Stronnictwo Demokratyczne w warunkach demokratyzacji ustroju politycznego, Olsztyn 2003, s. 104–105.
  6. a b Hanna Suchocka w serwisie „Ludzie Wprost”. [dostęp 2011-06-19].
  7. Hanna Suchocka uzyskała w I turze 109 głosów, Janusz Onyszkiewicz – 145, zaś Jacek Kuroń – 225 (zob. Kongres Unii Wolności wybrał. Poznań przegrał, „Gazeta Wyborcza (Poznań)” nr 79 z 3 kwietnia 1995, s. 1).
  8. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 233. ISBN 978-83-240-2130-7.
  9. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 271. ISBN 978-83-240-2130-7.
  10. Rząd Hanny Suchockiej. premier.gov.pl. [dostęp 2016-12-28].
  11. Antoni Dudek, Pierwsze lata III Rzeczypospolitej: 1989–2001, Wyd. 2 popr. i uzup., Wydawnictwo „Arcana”, Kraków 2002, s. 282–288.
  12. M.P. z 1997 r. Nr 81, poz. 787
  13. M.P. z 2000 r. Nr 17, poz. 360
  14. M.P. z 2001 r. Nr 34, poz. 561
  15. M.P. z 2002 r. Nr 26, poz. 427
  16. M.P. z 2013 r. poz. 710
  17. M.P. z 2013 r. poz. 711
  18. Sylwia Wysocka, Wielkopolanka w papieskiej komisji do walki z pedofilią w Kościele, „Głos Wielkopolski” z 24 marca 2014, s. 3
  19. Ms. Hanna Suchocka (ang.). venice.coe.int. [dostęp 2016-02-29].
  20. Members of the Venice Commission (ang.). venice.coe.int. [dostęp 2016-02-29].
  21. MSZ: Banaszak i Muszyński nowymi członkami Komisji Weneckiej. pap.pl, 2016-04-25. [dostęp 2016-04-30].
  22. Hanna Suchocka została honorową przewodniczącą Komisji Weneckiej. onet.pl, 2016-06-10. [dostęp 2016-06-10].
  23. Rzymskie pasje. Kościoły Stacyjne Wiecznego Miasta. rosikonpress.com. [dostęp 2015-08-26].
  24. Hanna Suchocka. sejm-wielki.pl. [dostęp 2017-03-05].
  25. Poszła w ślady babci. wp.pl, 2016-04-03. [dostęp 2017-03-05].
  26. M.P. z 1989 r. Nr 21, poz. 149
  27. M.P. z 1991 r. Nr 41, poz. 288
  28. M.P. z 1993 r. Nr 50, poz. 470
  29. M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 620
  30. 59 odznaczonych za zasługi dla wolności. prezydent.pl, 2014-06-05. [dostęp 2014-06-05].
  31. Prof. H. Suchocka z Wydziału Prawa i Administracji uhonorowana Orderem Legii Honorowej. amu.edu.pl, 2016-06-20. [dostęp 2016-06-23].
  32. Byli pracownicy UAM, którzy otrzymali tytuły doktora honoris causa innych Uczelni. amu.edu.pl. [dostęp 2017-01-22].
  33. Hanna Suchocka doktorem honoris causa UKSW. ekai.pl, 2011-05-27. [dostęp 2011-06-30].
  34. Ambasador Hanna Suchocka doktorem honoris causa. ekai.pl, 2012-11-29. [dostęp 2012-12-02].
  35. Hanna Suchocka Honorowym Obywatelem Poznania. poznan.pl, 2012-05-22. [dostęp 2012-07-07].
  36. Prof. Hanna Suchocka laureatką Międzynarodowej Nagrody św. Wojciecha. msz.gov.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-06-14].
  37. „Twój Styl” przyznał tytuł Kobiety Roku Andżelice Borys. press.pl, 2006-03-15. [dostęp 2015-09-30].

Bibliografia[edytuj]

  • Hanna Suchocka, w: Barbara Koziej-Żukowa (oprac.), Stronnictwo Demokratyczne w Polsce Ludowej. T. 6, Udział Stronnictwa w pracach Sejmu PRL VIII kadencji. Cz. 1. Od marca 1980 do 31 grudnia 1981 r., Warszawa 1983, s. 68–69 (nota biograficzna ze zdjęciem)
  • Hanna Suchocka, w: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. III kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1998, s. 198 (nota biograficzna ze zdjęciem)
  • Hanna Suchocka, w: Roman Ignasiak (red.), Kto jest kim w polityce polskiej, Polska Agencja Informacyjna, Warszawa 1993, s. 278 (nota biograficzna)

Linki zewnętrzne[edytuj]