Anna Polony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anna Polony
Ilustracja
Anna Polony (2013)
Data i miejsce urodzenia 21 stycznia 1939
Kraków
Zawód aktorka, reżyserka, pedagog
Współmałżonek Marek Walczewski
(rozwód)
Lata aktywności od 1959
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Odcisk dłoni i podpis A. Polony w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach
Julia Hartwig, Wisława Szymborska i Anna Polony – spotkanie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Warszawa 8 maja 1993

Anna Władysława Polony (ur. 21 stycznia 1939 w Krakowie) – polska aktorka teatralna i filmowa, wieloletnia aktorka Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie i pedagog Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, w latach 1999–2005 jej prorektor; reżyser teatralna.

Życiorys[edytuj]

Absolwentka Wydziału Aktorskiego (1960) oraz Wydział Reżyserii Dramatu (1984) Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. W 1973 została jej pedagogiem, a w latach 1999-2005 była jej prorektorem. 26 października 1990 otrzymała tytuł profesora nauk o sztukach pięknych[1]. Była członkiem Prezydium Polskiej Akademii Nauk oraz Rady Języka Polskiego[1].

Zadebiutowała 12 lipca 1959 rolą Małej Polikseny na deskach Starego Teatru w inscenizacji Wojny trojańskiej nie będzie J. Giraudoux w reżyserii Jerzego Kaliszewskiego. W latach 1960-1964 była aktorką Teatru im. Juliusza Słowackiego, następnie od 1964 do 2002 pracowała w Narodowym Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej. Występowała w spektaklach Konrada Swinarskiego, Jerzego Grzegorzewskiego, Jerzego Jarockiego, Andrzeja Wajdy, Macieja Prusa, Krzysztofa Babickiego i Agnieszki Glińskiej.

Najważniejsza w jej karierze była współpraca z Konradem Swinarskim. Polony wystąpiła w jego dwunastu realizacjach i asystowała przy legendarnej inscenizacji Dziadów Mickiewicza (1973). Do jej najważniejszych ról w spektaklach Swinarskiego należy zaliczyć Orcia w Nie-Boskiej komedii Z. Krasińskiego (1965), Katarzynę w Woyzecku G. Büchnera (1966), Młodą Bladą w Żegnaj, Judaszu I. Iredyńskiego (1971) oraz Muzę w Wyzwoleniu S. Wyspiańskiego (1974)[2].

Jest laureatką licznych nagród w dziedzinie teatru, między innymi Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza - przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” – za sezon 1986/1987, za rolę Maman Liedermeyer w spektaklu „Wiosna Narodów w Cichym Zakątku” Adolfa Nowaczyńskiego w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, Złotej Maski (2002) za rolę Pani Orgonowej w „Damach i huzarach” Aleksandra Fredry, Polskiej Nagrody Filmowej „Orzeł” za rolę w filmie „Rewers” (2009) oraz Nagrody Gustaw przyznanej przez Związek Artystów Scen Polskich (2015).

Współpracę z Teatrem Starym zakończyła w styczniu 2014[3] z powodu sprzeciwu wobec zmiany sposobu zarządzania placówką przez Jana Klatę, który objął stanowisko dyrektora w styczniu 2013 roku[4]. Wraz z odejściem rozpoczęła współpracę z Teatrem im. Juliusza Słowackiego[3].

Filmografia (wybór)[edytuj]

Filmy

Seriale telewizyjne

Teatr Telewizji

Odznaczenia i nagrody[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b Bazy danych - Nauka Polska, nauka-polska.pl [dostęp 2017-03-04].
  2. Encyklopedia, Anna Polony, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-18] (pol.).
  3. a b Polony i Trela odeszli ze Starego Teatru. Protest przeciwko dyrekcji?. tvn24.pl, 7 stycznia 2014. [dostęp 7 stycznia 2014].
  4. Anna Polony i Jerzy Trela odeszli z Teatru Starego (pol.). onet.pl, 2014-01-08. [dostęp 2014-01-08].
  5. Monika Mokrzycka-Pokora: Anna Polony. W: Baza wiedzy (Film) [on-line]. Culture.pl. [dostęp 2013-06-03].
  6. Anna Polony. dziennikpolski24.pl, 23 stycznia 2006. [dostęp 2012-12-19].
  7. Prezydent odznaczył ludzi kultury. prezydent.pl, 17 stycznia 2011. [dostęp 2012-12-19].
  8. Polony i Gogolewski nagrodzeni na Festiwalu Dwa Teatry. Polskie Radio SA, 2013-06-01. [dostęp 2013-06-02].
  9. ANNA POLONY laureatką Nagrody GUSTAW (pol.). zasp.pl, 2015-12-18. [dostęp 2015-12-28].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]