Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT w Macedonii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Lesbijki, geje, biseksualiści i transseksualiści (osoby LGBT) mogą się spotkać w Macedonii z trudnościami, których nie spotykają osoby nie-LGBT. Kontakty homoseksualne – zarówno kobiet, jak i mężczyzn – są w tym kraju legalne, jednak parom jednopłciowym ani gospodarstwom przez nie prowadzonym nie przysługuje ta sama ochrona prawna, którą cieszą się małżeństwa par różnej płci.

Prawo wobec kontaktów homoseksualnych[edytuj]

Prawo macedońskie nie zakazuje seksualnych kontaktów pomiędzy osobami tej samej płci. Wiek uprawniający do współżycia seksualnego jest równy dla kontaktów homo- i heteroseksualnych.

Historia[edytuj]

Kontakty seksualne z osobami tej samej płci były w Macedonii nielegalne do 1996 roku, kiedy nastąpiła ich dekryminalizacja będąca jednym z warunków wstąpienia do Rady Europy[1]. Po wyborach w 2014 Macedonia rozważała zdefiniowanie małżeństwa w Konstytucji jako związek kobiety i mężczyzny, co zaproponowała koalicja rządowa mająca ponad trzy czwarte miejsc w macedońskim parlamencie[2]. Zmiana nie weszła jednak w życie.

Krwiodawstwo[edytuj]

Mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami nie mogą być w Macedonii dawcami krwi.

Ochrona prawna przed dyskryminacją[edytuj]

Pomiędzy 2008 a 2010 rokiem obowiązywał zakaz dyskryminacji w miejscu pracy z powodu orientacji seksualnej. Na początku 2010 roku parlament Macedonii zrewidował prawo antydyskryminacyjne i usunął z niego orientację seksualną jako kategorię chronioną. Obecnie nie obowiązują żadne prawa zakazujące dyskryminacji lub zbrodni nienawiści nawiązujące do orientacji seksualnej bądź tożsamości płciowej.

Azyl[edytuj]

Prześladowanie z uwagi na orientację seksualną nie jest prawnie uznane za czynnik gwarantujący status uchodźcy.

Służba wojskowa[edytuj]

Geje, lesbijki i biseksualiści nie są wykluczeni ze służby wojskowej z powodu swojej orientacji seksualnej.

Uznanie związków osób tej samej płci[edytuj]

W macedońskim ustawodawstwie nie istnieje żadna prawna forma uznania związków jednopłciowych. Prawo definiuje małżeństwo jako „związek mężczyzny i kobiety”[3].

We wrześniu 2013 roku zaproponowano poprawkę do Konstytucji Macedonii, która definiowała małżeństwo jako związek mężczyzny i kobiety. Poprawka nie uzyskała wymaganych dwóch trzecich głosów[4]. Pod koniec czerwca 2014 ponownie wybrana partia rządząca po raz kolejny złożyła projekt, zakładając, że konserwatywna partia opozycyjna (DPA) poprze zmianę, co pozwoli uzyskać poparcie dwóch trzecich parlamentu[5]. W styczniu 2015 Parlament Macedonii przyjął poprawkę znaczącą większością głosów. Poprawka nie weszła w życie z powodu przedterminowych wyborów parlamentarnych w 2016.

Adopcja dzieci przez pary jednopłciowe[edytuj]

Partnerzy w konkubinacie nie mają żadnych praw wychowawczych do dziecka swojego partnera. Niemożliwa jest również wspólna adopcja dziecka przez parę jednopłciową.

Prawa osób transpłciowych[edytuj]

Osoby transseksualne nie mają w Macedonii możliwości prawnej zmiany płci.

Życie osób LGBT w kraju[edytuj]

Istnieje niewiele miejsc przeznaczonych bezpośrednio dla środowisk LGBT. W Skopju funkcjonuje kilka lokali gay-friendly. Niektóre bary organizują okazjonalnie imprezy dla mniejszości seksualnych. Kraj jest w przeważającej mierze homofobiczny[6]. Wiele raportów donosi o upokorzeniach, zwolnieniach z pracy, a nawet publicznym ujawnianiu cudzej orientacji seksualnej[1].

Według Amerykańskiego Raportu o Stosowaniu Praw Człowieka w Macedonii z 2012, istnieją uprzedzenia wobec społeczności LGBT. Ponadto jest ona nękana przez społeczeństwo, media oraz rząd. Raport donosi:

Aktywiści działający na rzecz praw osób LGBT opisywali przypadki społecznego uprzedzenia, w tym prześladowania oraz używania obraźliwego języka – od mediów po rząd. W listopadzie Centrum Komisji Helsińskiej do Spraw LGBTI zostało zdewastowane, a dwaj działacze zostali zaatakowani podczas wieszania informacji o nadchodzącym marszu równości[7].

Organizacje LGBT[edytuj]

W kraju działają trzy organizacje oraz jedno centrum pracujące na rzecz obrony praw osób LGBT.

LGBT United (mac. ЛГБТ Јунајтед) jest stosunkowo młodą organizacją broniącą praw osób LGBT w Macedonii. Pod koniec czerwca 2013 zorganizowała ona pierwszy w historii kraju pride week przy wsparciu Koalicji „Prawa seksualne i zdrowotne społeczności marginalizowanych”. Program przedsięwzięcia koncentrował się głównie na seansach filmowych o tematyce LGBT.

EGAL (mac. ЕГАЛ) to najstarsza organizacja zajmująca się kwestiami zdrowotnymi gejów i lesbijek. Jest również głównym organizatorem festiwalu filmowego Dzunica[8], na którym prezentowane są filmy o tematyce LGBT.

Koalicja „Prawa seksualne i zdrowotne społeczności marginalizowanych” (mac. Коалиција „Сексуални и здравствени права на маргинализираните заедници”) pracuje między innymi na rzecz praw osób LGBT i organizuje różnego rodzaju przedsięwzięcia promujące równość. Brała udział w organizacji Skopje Pride Week 2013.

Centrum Wsparcia LGBTI (mac. ЛГБТИ Центар за поддршка) – filia Komitetu Helsińskiego na Rzecz Praw Człowieka w Republice Macedonii mająca siedzibę w Skopju. Pracuje nad zmianą sytuacji prawnej i społecznej osób LGBTI w Macedonii, tworząc społeczność, rzecznictwo i bezpłatną pomoc prawną.

Opinia publiczna[edytuj]

Sondaż przeprowadzony w 2002 roku przez Centrum Praw Człowieka i Obywatela wykazuje, iż 80% Macedończyków uważa homoseksualizm za „chorobę psychiczną zagrażającą funkcjonowaniu rodzin”. Około 65% odpowiedziało, że „bycie osobą homoseksualną jest przestępstwem, które powinno być karane ograniczeniem wolności”. Młodzi mężczyźni i mieszkańcy większych miejscowości są wobec homoseksualizmu bardziej liberalni niż osoby starsze, kobiety i mieszkańcy małych miejscowości[9].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy