Tom Berenger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tom Berenger
Tom Berenger w 2013 roku
Tom Berenger w 2013 roku
Imię i nazwisko Thomas Michael Moore
Data i miejsce urodzenia 31 maja 1949
Chicago, Illinois, USA
Zawód aktor, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek Barbara Wilson
(1976-1984; rozwód)
Lisa Williams
(1986-1997; rozwód)
Patricia Alvaran
(1998-2011; rozwód)
Laura Moretti
(od 2012)
Lata aktywności od 1968

Thomas Michael Moore[1][2], lepiej znany jako Tom Berenger (ur. 31 maja 1949 roku[3] w Chicago[4] w Illinois) – amerykański aktor, scenarzysta, producent filmowy[5], nominowany do nagrody Oscara za występ w Plutonie (1986).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodzony i wychowany w rodzinie rzymskokatolickich Irlandczyków, syn drukarza-domokrążcy, myślał przede wszystkim o zawodzie dziennikarza. Po ukończeniu szkoły średniej Rich East High School w Park Forest w stanie Illinois w 1967 roku, podjął studia dziennikarskie na University of Missouri[6] w Columbia w stanie Missouri, zanim przeniósł się na wydział komunikacji i sztuk dramatycznych. Sukces na studenckim festiwalu w roli Nicka w przedstawieniu Edwardsa Albee Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) przesądził o wyborze zawodu aktora[7].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Wstąpił na niekonwencjonalny kurs aktorski Herbert Berghof Studio School[8] w Nowym Jorku i zaczął występować na małych scenach off-Broadwayu, m.in. w dwóch sztukach Tennessee WilliamsaTramwaj zwany pożądaniem (A Streetcar Named Desire) jako Stanley Kowalski i Tatuowana róża (The Rose Tatoo). Dostał rolę adwokata Tima Seigela w operze mydlanej ABC Tylko jedno życie (One Life to Live, 1975-76).

Po debiutanckiej roli kinowej w komedii Pędzą to (Rush It, 1976), wystąpił u boku Avy Gardner i Chrisa Sarandona w thrillere Strażnik (The Sentinel, 1977), mrocznym psychoanalitycznym dramacie W poszukiwaniu idealnego kochanka (Looking for Mr. Goodbar, 1977) z Diane Keaton i Richardem Gere oraz komedii erotycznej Dojrzałe panie w cenie (In Praise of Older Women, 1978). Stworzył subtelnie ironiczną imitację stylu gry Paula Newmana sylwetkę zapadającą w pamięć zaciętego i pochmurnego legendarnego Butcha Cassidy'ego z Dzikiego Zachodu i przystosował się do groteskowo-slapstickowej konwencji westernu Butch i Sundance - Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days, 1979). Zwrócił także uwagę w pełnym akcji dramacie wojennym Psy wojny (The Dogs of War, 1981) wg powieści Fredericka Forsytha oraz błyskotliwa psychodrama filmowej opowieści o rozczarowaniach kontestatorów i zagubionych byłych buntowników z końca lat 60. Wielki chłód (The Big Chill, 1983)[9] z udziałem Glenn Close, Jeffa Goldbluma i Kevina Kline.

Za kreację socjopatycznego weterana brutalnie terroryzującego swój oddział - sierżanta Boba Barnesa z twarzą zniekształconą blizną w sensacyjnym dramacie wojennym o wojnie wietnamskiej Olivera Stone'a Pluton (Platoon, 1986) otrzymał nagrodę Złotego Globu i nominację do nagrody Oscara. W biograficznym dramacie wojennym Stone'a Urodzony 4 lipca (Born on the Fourth of July, 1989) wystąpił w roli rekrutowanego artylerii sierżanta Hayesa. Podobną postać żołnierza Thomasa Becketta walczącego w dżungli Panamy zagrał po latach w filmie Snajper (Sniper, 1993) z Billy Zane oraz dwóch sequelachSnajper 2 (Sniper 2, 2002) i Snajper 3 (Sniper 3, 2004).

Najczęściej grywał bohaterów zagubionych, wrażliwych, którzy szukają sposobu uporządkowania świata i mylą się. Był zakochanym przemytnikiem brylantów w telewizyjnej ekranizacji powieści Sidneya Sheldona CBS Jeśli nadejdzie jutro (If tomorrow comes, 1986). W thrillerze Ridleya Scotta Osaczona (Someone to Watch Over Me, 1987) zagrał detektywa, który czuwa dzień i noc nad życiem świadka morderstwa popełnionego przez członka mafii. W dramacie sensacyjnym Zdradzeni (Betrayed, 1988) wcielił się w postać farmera mordercy-psychopaty, szefa miejscowej komórki terrorystycznej. Rola tajemniczego pisarza o mrocznym umyśle w thrillere Phillipa Noyce Sliver (1993) z Sharon Stone przyniosła mu nominację do Złotej Maliny dla najgorszego aktora drugoplanowego. Za postać Dona Santry'ego w sitcomie NBC Zdrówko (Cheers, 1993) był nominowany do nagrody Emmy. Jego telewizyjna rola Theodore Roosevelta w sensacyjnym dramacie wojennym TNT Śmiałkowie (Rough Riders, 1997) została nagrodzona Lone Star Film & Television Award w Dallas. W 2000 roku w Beverly Hilton w Kalifornii został uhonorowany nagrodą Złotego Buta.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W latach 1976-1984 był żonaty z poznaną w 1970 roku Barbarą Wilson[10], z którą ma dwoje dzieci: córkę Allison (ur. 1977) i syna Patricka (ur. 1979). 19 lipca 1986 poślubił agentką Lisę Kay Williams, z którą ma trzy córki – Chelsea (ur. 1986), Chloe (ur. 1988) i Shiloh Rory (ur. 1993). Jednak w 1997 doszło do rozwodu. 23 stycznia 1998 ożenił się po raz trzeci z makijażystką Patricią "Trish" Alvaran[11], z którą ma córkę Scout (ur. 1998). Lecz 14 czerwca 2011 rozwiódł się. 8 września 2012 w Sedonie stanął po raz czwarty na ślubnym kobiercu, ożenił się z Laurą Moretti[12][13].

Wybarana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tom Berenger (niem.). FILMSTARTS.de. [dostęp 2016-01-31].
  2. Tom Berenger (ang.). Listal. [dostęp 2015-12-13].
  3. Tom Berenger (węg.). PORT.hu. [dostęp 2016-01-31].
  4. Tom Berenger (port.). AdoroCinema. [dostęp 2015-12-13].
  5. Tom Berenger (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-01-31].
  6. Tom Berenger - Filmography - Movies & TV (ang.). The New York Times. [dostęp 2016-01-31].
  7. Tom Berenger (cz.). Osobnosti.cz. [dostęp 2016-01-31].
  8. Tom Berenger News, Pictures, and Videos (ang.). TMZ.com. [dostęp 2015-12-13].
  9. Tom Berenger (wł.). MYmovies. [dostęp 2016-01-31].
  10. Tom Berenger - Who's Dated Who? (ang.). FamousFix. [dostęp 2016-01-31].
  11. Tom Berenger Biography (1950?-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2016-01-31].
  12. Tom Berenger - Who's Dated Who? (ang.). Famous Hookups. [dostęp 2016-01-31].
  13. Tom Berenger - Bio, Facts, Family (ang.). Famous Birthdays. [dostęp 2016-01-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]