Czerkasy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zobacz też: wieś w województwie lubelskim.
Czerkasy
Черкаси
Budynek d. Hotelu Słowiańskiego, obecnie siedziba Ukr-Soc-Banku
Budynek d. Hotelu Słowiańskiego, obecnie siedziba Ukr-Soc-Banku
Herb Flaga
Herb Czerkas Flaga Czerkas
Państwo  Ukraina
Obwód czerkaski
Burmistrz Serhij Odarycz
Powierzchnia 69 km²
Wysokość 94 m n.p.m.
Populacja (01.01.2004)
• liczba ludności
• gęstość

285 255 Red Arrow Down.svg
4134 os./km²
Nr kierunkowy + 380 (0)472
Kod pocztowy 18000-499
Położenie na mapie obwodu czerkaskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu czerkaskiego
Czerkasy
Czerkasy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Czerkasy
Czerkasy
Ziemia 49°25′N 32°04′E/49,416667 32,066667Na mapach: 49°25′N 32°04′E/49,416667 32,066667
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Czerkasy (ukr. Черкаси) – miasto w centralnej części Ukrainy, stolica obwodu czerkaskiego. Leży nad Dnieprem oraz nad brzegiem Krzemieńczuckiego Zbiornika Wodnego utworzonego przez spiętrzenie wód rzeki. Miasto liczy 293,3 tys. mieszkańców (2005).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało założone prawdopodobnie w XIII w. na terenie Rusi Kijowskiej. Od XIV wieku znajdowała się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, w 1569 roku zostało przyłączone do Korony Królestwa Polskiego. Było miastem królewskim[1].

Quote-alpha.png
Roku 1662 w mieście i w futorach mieszkało 1000 rodzin kozackich wolnych, które władzy starostów, a tém samém Rzplitej ulegać nie chciały. W zamku była katolicka kaplica. Mikołaj Potocki roku 1643 naznaczył w Czerkasach miejsce na kościół i klasztor XX. Dominikanów. Fundacya jego dla wojen nie przyszła do skutku. Do starostwa należały 3 miasta i 18 wsi. Książę Hieronim Sanguszko, wojewoda Wołyński był w 1765 r. Czerkaskim starostą. Przynosiło mu 130 000 złp. dochodu. Dwór starosty był w piękném miejscu nad Dnieprem. Kozacy, jak wiémy z początku nie mieli żadnej organizacyi, nawet stałego przytułku. Stefan Batory r. 1578 dał im za Bohusławiem Trechtymirów z przyległościami, zamek zaś oddał na skład broni i pomieszczenie starszyzny. Odtąc miéć zaczęli hetmanów, oboźnego i pisarza, i obowiązani byli dawać 6000 ludzi regestrowych na służbę Rzplitej. Bohdan Różyński był ich hetmanem. (...) [2]

Miasto w Rzeczypospolitej było siedzibą powiatu należącego do województwa kijowskiego do 1793. W 1768 podczas koliszczyzny miasto zostało zdobyte i złupione.

Po II rozbiorze znalazło się w guberni kijowskiej Imperium Rosyjskiego. Ludność w 1883 wynosiła 15,7 tys., a w 1897 26,6 tys. W maju 1919, na fali pogromów na Ukrainie, oddziały atamana Hryhorijewa zamordowały 700 żydowskich mieszkańców miasta, zaś w sierpniu białogwardziści - dalsze 250 osób[3].

W latach 1922-1991 Czerkasy znajdowały się w granicach Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, od 1954 miasto było stolicą obwodu. W 1991 wraz z ogłoszeniem niepodległości Ukrainy, miasto znalazło się automatycznie w granicach Republiki Ukraińskiej.

Religia[edytuj | edytuj kod]

W Czerkasach zawsze dominowała ludność prawosławna. Ze spisu powszechnego z 1765 wynika, że w tym czasie w Czerkasach były 3 cerkwie i 2 monastyry, żydowska bóżnica i przyzamkowa kaplica katolicka ufundowana w 1673 r. przez Michała Potockiego, nad którą opiekę sprawowała parafia moszneńska. Wg danych ze spisu z z 1910 r. wynika, że na ogólną liczbę 39 000 mieszkańców rzymscy katolicy byli czwartą, po prawosławnych, staroobrzędowcach i żydach grupą wierzących, liczącą 300 osób.[4]

W latach 1994-2000 w Czerkasach wzniesiono największą cerkiew prawosławną na współczesnej (2013) Ukrainie - sobór św. Michała Archanioła, katedrę eparchii czerkaskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego[5].

W 1997 biskup Ordynariusz Kijowsko-Żytomierski Jan Purwiński erygował rzymskokatolicką parafię pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie w Czerkiesach. Do parafii tej należało pod koniec 2012 r. ok 200 osób[4].

Inne[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się stacja kolejowa Czerkasy.

Od 2000 r. miasto partnerskie Bydgoszczy.

W Czerkasach urodziła się Eugenia Lewicka - polska lekarka, fizjoterapeutka, jedna z prekursorów medycyny sportowej w Polsce, organizator Zakładu Kąpieli Słoneczno-Powietrznych i Kuracji Sportowej w Druskienikach (1924); bliska znajoma Józefa Piłsudskiego.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 14.
  2. Eustachy Iwanowski, Rozmowy o polskiéj koronie, Kraków 1873, na str. 644
  3. E. Heifetz: The slaughter of the Jews in the Ukraine In 1919 (ang.). Thomas Seltzer, Inc., 1921. [dostęp 2013-02-12]. s. 248-272. Cherkassy (ang.). Jewish Virtual Library, 2008. [dostęp 2013-02-12].
  4. 4,0 4,1 dk. Jacek Jan Pawłowicz: Dzieje Kościoła rzymskokatolickiego w Czerkasach (pol.). Parafia pw. Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie. [dostęp 2013-11-11].
  5. ЧЕРКАСИ. Найбільший храм України відзначив престольне свято

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]