Czerkasy

Czerkasy Черкаси
Budynek d. Hotelu Słowiańskiego, obecnie siedziba Ukr-Soc-Banku
Herb Czerkas Flaga Czerkas
Państwo	Ukraina
Obwód	czerkaski
Burmistrz	Serhij Odarycz
Powierzchnia	69 km²
Wysokość	94 m n.p.m.
Populacja (01.01.2004) • liczba ludności • gęstość	285 255 4134 os./km²
Nr kierunkowy	+ 380 (0)472
Kod pocztowy	18000-499
Położenie na mapie Ukrainy Czerkasy
49°25′N 32°04′E
Strona internetowa

Czerkasy (ukr. Черкаси) – miasto w centralnej części Ukrainy. Stolica obwodu czerkaskiego. Leży nad Dnieprem oraz nad brzegiem Krzemieńczuckiego Zbiornika Wodnego utworzonego przez spiętrzenie wód rzeki.

Miasto ma 293,3 tys. mieszkańców (2005).

Założone prawdopodobnie w XIII w. na terenie Rusi Kijowskiej.

Od XIV wieku w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, w 1569 roku przyłączone do Korony Królestwa Polskiego. Były miastem królewskim .

Roku 1662 w mieście i w futorach mieszkało 1000 rodzin kozackich wolnych, które władzy starostów, a tém samém Rzplitej ulegać nie chciały. W zamku była katolicka kaplica. Mikołaj Potocki roku 1643 naznaczył w Czerkasach miejsce na kościół i klasztor XX. Dominikanów. Fundacya jego dla wojen nie przyszła do skutku. Do starostwa należały 3 miasta i 18 wsi. Książę Hieronim Sanguszko, wojewoda Wołyński był w 1765 r. Czerkaskim starostą. Przynosiło mu 130 000 złp. dochodu. Dwór starosty był w piękném miejscu nad Dnieprem. Kozacy, jak wiémy z początku nie mieli żadnej organizacyi, nawet stałego przytułku. Stefan Batory r. 1578 dał im za Bohusławiem Trechtymirów z przyległościami, zamek zaś oddał na skład broni i pomieszczenie starszyzny. Odtąc miéć zaczęli hetmanów, oboźnego i pisarza, i obowiązani byli dawać 6000 ludzi regestrowych na służbę Rzplitej. Bohdan Różyński był ich hetmanem. (...)

Miasto w Rzeczypospolitej było siedzibą powiatu należącego do województwa kijowskiego do 1793. W 1768 podczas koliszczyzny miasto zostało zdobyte i złupione.

Po II rozbiorze znalazło się w guberni kijowskiej Imperium Rosyjskiego. Ludność w 1883 wynosiła 15,7 tys., a w 1897 26,6 tys. W maju 1919, na fali pogromów na Ukrainie, oddziały atamana Hryhorijewa zamordowały 700 żydowskich mieszkańców miasta, zaś w sierpniu białogwardziści - dalsze 250 osób.

W latach 1922-1991 część Ukraińskiej SRR, od 1954 stolica obwodu, od 1991 należy do Ukrainy.

W mieście tym urodziła się Eugenia Lewicka - polska lekarka, fizjoterapeutka, jedna z prekursorów medycyny sportowej w Polsce, organizator Zakładu Kąpieli Słoneczno-Powietrznych i Kuracji Sportowej w Druskienikach (1924); bliska znajoma Józefa Piłsudskiego.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Czerkasy.

W latach 1994-2000 w Czerkasach wzniesiono największą cerkiew prawosławną na współczesnej (2013) Ukrainie - sobór św. Michała Archanioła, katedrę eparchii czerkaskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Od 2000 r. miasto partnerskie Bydgoszczy.

Miasta partnerskie

• Bydgoszcz
• Santa Rosa
• Sumgait

Linki zewnętrzne

• Rzeczpospolita wirtualna – historia Czerkas w I Rzeczypospolitej, zdjęcia i obrazy Czerkas
• Mapa topograficzna 1:100 000
• Historia Żydów w Czerkasach na portalu Wirtualny Sztetl
• Czerkasy w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.