Egas Moniz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Egas Moniz

António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz (ur. 29 listopada 1874 w Avanca, Estarreja, zm. 13 grudnia 1955 w Lizbonie) – portugalski psychiatra i neurochirurg. W roku 1949 Egas Moniz otrzymał nagrodę Nobla za badania nad leczniczymi efektami lobotomii.

W latach międzywojennych Moniz wymyślił metodę leczenia chorych psychicznie zwaną lobotomią. Operacja uszkadzała płaty czołowe, w wyniku czego chory stawał się powolny i spokojny. Towarzyszyły temu poważne zmiany osobowości. Metoda zyskała popularność, a jej wynalazca dostał Nagrodę Nobla w 1949 roku. Technikę lobotomii udoskonalili w latach 40. Amerykanie. Całą operację sprowadzili do szybkiego zabiegu w znieczuleniu miejscowym lub wręcz po przytrzymaniu pacjenta. Zabieg polegał na nawierceniu dwóch otworów po przeciwnych stronach czaszki. Przez te otwory chirurg wprowadzał do istoty białej płaski nóż, którym mieszał w tkance, prowadząc do odłączenia płatów czołowych od reszty mózgowia. Zabieg ze względu na prostotę i piorunujące efekty stał się popularny. Do lat 50. wykonano go u 60 tys. chorych. Jeden z popularyzatorów tej metody – Walter Freeman – wędrował po Stanach z przyrządami w walizce, wykonując operacje nawet w pokojach hotelowych. W połowie lat 50. pojawiły się skuteczne leki, które pozwalały leczyć choroby psychiczne i lobotomię okrzyknięto zbrodnią. Egas Moniz został czołowym kandydatem do odebrania Nagrody Nobla. W latach 60. postrzelił go na ulicy pacjent po lobotomii i lekarz doznał poważnego uszkodzenia kręgosłupa. Z kolei Freeman stracił prawo do wykonywania zawodu, gdy jeden z jego pacjentów zmarł po zabiegu.