Santiago Ramón y Cajal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Santiago Ramón y Cajal
Santiago Ramón y Cajal
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1852
Petilla de Aragón
Data i miejsce śmierci 17 października 1934
Madryt
Narodowość hiszpańska

Santiago Ramón y Cajal (ur. 1 maja 1852 w Petilla de Aragón, Nawarra, zm. 17 października 1934 w Madrycie) – hiszpański histolog, neuroanatom, prekursor neurobiologii. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w roku 1906 (razem z Camillo Golgim) za badania nad strukturą systemu nerwowego.

Brat Pedra Ramóna y Cajala[1].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Komórki móżdżku - rysunek z "Estructura de los centros nerviosos de las aves", Madrid, 1905

Do czasu odkrycia Ramóna y Cajala i Camillo Golgiego uważano, że mózg jest jednolitą masą, ponieważ metodami, jakimi dysponowano i stosowano, nie potrafiono uzyskać obrazu komórek nerwowych.

Obaj naukowcy zastosowali tę samą metodę barwienia preparatów histologicznych, opartą na nowej wówczas technice fotograficznej, opracowaną w roku 1873 przez Golgiego (zob. metoda Golgiego). Golgi uważał, że struktura obserwowanych tkanek jest siecią wielu rozgałęziających, bezpośrednio połączonych nerwowych kanalików.

Ramón y Cajal – zafascynowany wyglądem zabarwionych preparatów Golgiego, które zobaczył po kilkunastu latach (w roku 1887) – przystąpił do analogicznych eksperymentów. Intensywne badania objęły liczne preparaty, pobrane z tkanki pochodzącej od ludzi i wielu różnych zwierząt i ich płodów (króliki, psy, świnki morskie, kurczęta, myszy, szczury, żaby, ryby). Kształty zabarwionych neuronów precyzyjnie rysował. Umożliwiło mu to sformułowanie „doktryny neuronów” – teorii, że aksony poszczególnych neuronów nie łączą się między sobą, lecz każdy akson kończy się zawsze na dendrycie sąsiedniego neuronu (protoplazma obu komórek nie miesza się ze sobą; zob. synapsa)[2][3]. Odkrycie to zrewolucjonizowało badania struktury i zasad działania układu nerwowego.

Ramón y Cajal badał również układ nerwowy owadów (część przetwarzającą bodźce wzrokowe), który porównywał do zegarka kieszonkowego, a ssaczy odpowiednik – do zegara z kukułką[4].

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

  • Rules and advices on scientific investigation
  • Histology
  • Degeneration and regeneration of the nervous system
  • Manual of normal histology and micrographic technique
  • Elements of histology, etc.
  • Manual of general pathological anatomy
  • New ideas on the fine anatomy of the nerve centres
  • Textbook on the nervous system of man and the vertebrates
  • The retina of vertebrates

Przypisy

  1. Juan Andrés de Carlos Segovia, Santiago Ramón y Cajal Agüeras. Pedro Ramón y Cajal. Médico, histólogo y docente. „Revista Española de Patología”. 35 (4), s. 465-474, 2002. 
  2. 1. Bąbelkowa folia czy błyszczący klej? Mózg Einsteina. W: R. Douglas Fields (tłumaczenie: Katarzyna Dzięcioł): Drugi mózg. Rewolucja w nauce i medycynie. 2011-03-15, s. 18–22. [dostęp 2013-12-27]. (pol.)
  3. Santiago Ramón y Cajal: The Structure and Connexions of Neurons (ang.). W: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1906 > Camillo Golgi, Santiago Ramón y Cajal [on-line]. Nobel Media AB, December 12, 1906. [dostęp 2015-01-27].
  4. Douglas Fox. Granice inteligencji. „Świat Nauki”. nr. 8 (240), s. 26, sierpień 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cyril B. Courville: Santiago Ramon y Cajal (1852–1934). W: Webb Haymaker (red.): The Founders of Neurology. One Hundred and Thirty-Three Biographical Sketches. Prepared for the Fourth International Neurological Congress in Paris by Eighty-Four Authors. Springfield: C.C.Thomas, 1953, s. 74–77.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]