Febe (księżyc)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Febe (Phoebe)
Zdjęcie Febe przekazane przez sondę Cassini.
Zdjęcie Febe przekazane przez sondę Cassini.
Planeta Saturn
Odkrył W. H. Pickering
Data odkrycia 17 marca 1899/16 sierpnia 1898
Charakterystyka orbity
Półoś wielka 12 947 918[1] km
Mimośród 0,1634[1]
Perycentrum 10 832 000 km
Apocentrum 15 064 000 km
Okres obiegu 548,02[1] d
Nachylenie do płaszczyzny Laplace'a 175,243[1]°
Długość węzła wstępującego 241,086[1]°
Argument perycentrum 342,500[1]°
Anomalia średnia 53,038[1]°
Własności fizyczne
Wymiary 230 × 220 × 210 km
Masa (8,29 ± 0,01)×1018 kg
Średnia gęstość 1,63 g/cm3
Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni 0,049 m/s2
Prędkość ucieczki 0,10 km/s
Okres obrotu wokół własnej osi 0,387 d
Albedo 0,06
Jasność obserwowana
(z Ziemi)
16 m
Temperatura powierzchni 75 K
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Febe (Phoebe, Saturn IX) – dziewiąty pod względem wielkości księżyc Saturna, odkryty w 1899 roku przez Williama Pickeringa na zdjęciach wykonanych w 1898 roku. Był to pierwszy satelita odkryty metodą fotograficzną i ostatni nowo zaobserwowany księżyc Saturna przed 2000 rokiem. Jego nazwa pochodzi od Fojbe (Febe), która była tytanidą w mitologii greckiej.

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Febe jest największym księżycem nieregularnym Saturna, krąży od niego czterokrotnie dalej niż najbliższy z większych satelitów – Japet. Należy do tzw. grupy nordyckiej nieregularnych satelitów Saturna, poruszających się ruchem wstecznym po wydłużonych orbitach. Nie jest ona związana pływowo, jak bardziej wewnętrzne satelity planety. Okrążenie Saturna zajmuje Febe 18 miesięcy, podczas gdy jeden obrót dookoła własnej osi trwa tylko 9 godzin.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Średni promień Febe to 110 kilometrów, co stanowi ok. 1/15 promienia ziemskiego Księżyca. Temperatura powierzchni (jednej z najciemniejszych w Układzie Słonecznym) wynosi -198°C. Pokrywają ją duże kratery, o średnicach ponad 80 km i zboczach wysokich na kilkanaście kilometrów. Febe zbudowana jest w ok. 50% ze skał, zawiera ich o wiele więcej niż typowe księżyce Saturna.

Powyższe cechy budowy i orbity wskazują, że Febe może być centaurem (są to planetoidy krążące wokół Słońca pomiędzy Saturnem a Neptunem), złapanym w pole grawitacyjne planety.

Obrazy przesłane przez sondę Cassini pokazały, że warstwa ciemnego materiału jest stosunkowo cienka i już 300-500 m pod powierzchnią znajdują się duże pokłady lodu wodnego. Pył, wybity z powierzchni księżyca przez uderzenia meteorytów, może osiadać na sąsiednich małych satelitach, a także na większych Hiperionie i Japecie (wyjaśniałoby to niezwykłą kontrastowość na jego powierzchni).

Pierścień[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2009 roku poinformowaniu o odkryciu wielkiego, ale bardzo słabego pierścienia Febe, wewnątrz którego znajduje się orbita księżyca[2].

Przeloty w pobliżu Febe[edytuj | edytuj kod]

  • październik 1981 – Voyager 2 – przelot w odległości 2,2 mln km
  • 11 czerwca 2004 – Cassini – przelot w odległości 2068 km

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Planetary Satellite Mean Orbital Parameters (ang.). Jet Propulsion Laboratory, 2011-12-14. [dostęp 2012-09-30].
  2. Odkryto nowy olbrzymi pierścień Saturna