Język gudźarati

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ગુજરાતી
Obszar Indie i inne
Liczba mówiących 46 milionów
Ranking 22.
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki indoirańskie
**Języki indoaryjskie
***gudźarati
Pismo gudźarati
Status oficjalny
język urzędowy Gudźarat, stan Indii
Regulowany przez Akademia Językowa (Language Academy)
Kody języka
ISO 639-1 gu
ISO 639-2 guj
SIL GJR
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku gudźarati
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka gudźarati
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko-gudźarati online
napis "gudźarati" w piśmie gudźarati
strona z podręcznika do nauki języka gudźarati

Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi.

Poza Indiami, użytkownicy tego języka mieszkają w Tanzanii (ok. 250 tys.), Ugandzie (ok. 150 tys.), Pakistanie (ok. 100 tys.), w Kenii (ok. 50 tys.) oraz w mniejszych społecznościach w Wielkiej Brytanii (głównie Leicester i Wembley) i Stanach Zjednoczonych (szczególnie w stanach New Jersey, Nowy Jork, Kalifornia i Teksas). Gudźarati był ojczystym językiem Mahatmy Gandhiego, "ojca Indii" oraz Quaid-e Azama Muhammada Alego Jinnaha, "ojca Pakistanu".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia języka sięga do XII w. p.n.e.[potrzebne źródło]Gramatyka formalna poprzednika tego języka została spisana przez mnicha dźinijskiego i uczonego o imieniu Hemachandra-acharya. Najstarsze utwory literackie pochodzą zaś z XVII w.

Odmiany języka gudżarati[edytuj | edytuj kod]

Gudżarati posiada trzy główne warianty, różniące się głównie słownictwem:

  • Hindi-gudżarati, posiadający status języka urzędowego i nauczany w szkołach;
  • parsi-gudżarati, używany przez indyjską społeczność Parsów. Odmiana ta charakteryzuje się znaczną liczbą czysto perskich słów;
  • Muzułmańska odmiana gudżarati, wykorzystująca dużą ilość słów pochodzących zarówno z perskiego, jak i arabskiego.

Różnice gramatyczne między tymi odmianami są znikome.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bidhu Bhusan Das Gupta: Gujarati Self Taught, Das Gupta Prakashan, Kalkuta 1980

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]