Jaskier bulwkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaskier bulwkowy
Jaskier bulwkowy: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj jaskier
Gatunek jaskier bulwkowy
Nazwa systematyczna
Ranunculus bulbosus L.
Sp. Pl. 554 1753[2]
Synonimy

Ranunculus bulbifer Jord.
Ranunculus bulbosus var. bulbosus
Ranunculus bulbosus var. dissectus Babey
Ranunculus bulbosus var. valdepubens Briq.
Ranunculus heucherifolius C.Presl[2]

Jaskier bulwkowy (Ranunculus bulbosus L.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). W stanie dzikim występuje w północnej Afryce, w zachodniej Azji, na Kaukazie i w Europie[3][4]. W Polsce jest dość pospolity na całym niżu[5]. Ponadto został naturalizowany w innych częściach świata, między innymi na wyspie Reunion[6].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rośnie naturalnie w Maroko, północnych częściach Algierii i Egiptu, w Portugalii, Hiszpanii (łącznie z Balearami), Francji (łącznie z Korsyką), Belgii, Holandii, Wielkiej Brytanii, Irlandii, w południowych częściach Norwegii, Szwecji i Finlandii, w Danii, w Estonii, na Łotwie, Litwie, Białorusi, w zachodniej części Ukrainy, a także na Krymie, w Polsce, Niemczech, Czechach, na Słowacji, Węgrzech, w Austrii, Włoszech (łącznie z Sardynią i Sycylią), Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Serbii, Rumunii, Bułgarii, Macedonii, Albanii, Grecji (łącznie z Kretą), Armenii, Azerbejdżanie, Gruzji oraz w Rosji – w jej europejskiej części oraz w Dagestanie i na Przedkaukaziu[3].

Kwiat

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Pęd u nasady bezpośrednio pod powierzchnią gleby bulwkowato zgrubiały. Łodyga do 30 cm wysokości, prosta, owłosiona (u dołu odstająco, u góry przylegająco). Roślina nie tworzy rozłogów.
Korzeń
Krótki, ucięty z licznymi korzeniami bocznymi.
Liście
O zmiennym kształcie. Najczęściej 3–dzielne lub 3–sieczne, składające się z klapowanych i zazębiających się odcinków, środkowy na krótkim ogonku. Z wierzchu przylegająco, a spodem odstająco owłosione.
Kwiaty
Pojedyncze, żółte, wierzchołkowe o średnicy 2–3 cm na bruzdkowanych szypułkach. Odgięte działki kielicha przylegają zewnętrzną stroną do szypułki kwiatowej.
Owoce
Owocostan szczeciniasty, owocami są drobne orzeszki delikatnie punktowane z niewielkim, zagiętym dzióbkiem.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit, hemikryptofit. Kwitnie od maja do czerwca. Siedlisko: suche łąki, murawy nawapienne i przydroża. Wymaga gleb gliniastych, wapiennych i suchych. Roślina trująca, zawiera ranunkulinę. Liczba chromosomów 2n= 16[7].

Odmiana jaskra bulwkowego 'Pleniflorus'

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono także 2 inne podgatunki[2]:

  • Ranunculus bulbosus subsp. aleae (Willk.) Rouy & Foucaud
  • Ranunculus bulbosus subsp. castellanus (Boiss. & Reut. ex Freyn) P.W.Ball & Heywood

Ponadto tworzy mieszańce z jaskrem rozłogowym i jaskrem wielokwiatowym[7].

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Uprawiany jest ze względu na swój pokrój i ładne kwiaty, które u różnych odmian mogą być pojedyncze lub pełne. Nadaje się na rabaty.
  • Jest łatwy w uprawie. Rozmnaża się go przez siew nasion (najlepiej zaraz po ich zebraniu), lub przez podział rozrośniętych kęp wiosną lub jesienią[8] . W okresie kwitnienia wskazane jest podlewanie. Najlepiej rośnie na przepuszczalnej i stale wilgotnej glebie, na stanowisku słonecznym lub półcienistym[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
  2. 2,0 2,1 2,2 Ranunculus bulbosus L. (ang.). The Plant List. [dostęp 14 maja 2015].
  3. 3,0 3,1 Taxon: Ranunculus bulbosus L. (ang.). Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 14 maja 2015].
  4. Ranunculus bulbosus – Maps (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 14 maja 2015].
  5. Ranunculus bulbosus L. Jaskier buwkowy (pol.). Atlas roślin. [dostęp 14 maja 2015].
  6. Ranunculus bulbosus (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 14 maja 2015].
  7. 7,0 7,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  8. 8,0 8,1 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Mowszowicz: Krajowe chwasty polne i ogrodowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1986.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.