Klaksvík

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Klaksvík
Port w Klaksvíku
Port w Klaksvíku
Państwo  Dania
Terytorium zależne  Wyspy Owcze
Gmina Klaksvíkar kommuna
Burmistrz Steinbjørn O. Jacobsen
Populacja (2011)
• liczba ludności

4 565[1]Red Arrow Down.svg
Kod pocztowy FO-700
Położenie na mapie Wysp Owczych
Mapa lokalizacyjna Wysp Owczych
Klaksvík
Klaksvík
Ziemia 62°13′26″N 6°34′43″W/62,223889 -6,578611Na mapach: 62°13′26″N 6°34′43″W/62,223889 -6,578611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Wyspy Owcze
Dawny prom do Leirvík
Tunel od wewnątrz

Klaksvík (duń. Klaksvig) – drugie co do wielkości miasto na archipelagu Wysp Owczych, siedziba władz administracyjnych regionu Norðoyar, obejmującym północne wyspy tego duńskiego terytorium zależnego. Leży na wyspie Borðoy, zamieszkuje je 4 565 mieszkańców[1].

Klaksvík jest ośrodkiem Klaksvíkar kommuny. Jest to także najważniejszy port turystyczno-handlowy w tamtym obszarze. W mieście jest jeden szpital, zdolny pomieścić 40 pacjentów na raz.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Klaksvík leży na wyspie Borðoy, ściślej w jej południowo-zachodniej części, należącej do Wysp Północnych (Norðoyar). Jest położone na płaskim odcinku terenu między zatoką Borðoyarvík na południu i miejscem, w którym wody cieśniny Haraldssund mieszają się z tymi wypływającymi z Kalsoyarfjørður od północy. Miasto zawdzięcza swój szybki rozwój właśnie między innymi dogodnemu położeniu - port jest całkowicie osłonięty przez otaczające go ze wszystkich stron lądy. Od strony zachodniej do miasta przylegają góry Klakkur (413 m n.p.m.) i Hálgafelli (502 m n.p.m.) połączone przełęczą Hálsur, gdzie zorganizowano punkt widokowy, z którego doskonale widać całe znajdujące się w dolinie miasto. Od wschodu znajduje się zaś Myrkjanoyrarfjall (689 m n.p.m.). Góry te są sprawcami częstych osuwisk i lawin przez co zniszczonych zostało wiele budynków. Najbliższymi osiedlami są: niemal przyległe Ánir (24 osoby[1]), Norðoyri (87 osób[1]) i Árnafjørður (50 osób[1]), do którego można dostać się tunelem z Ánir.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak na całych Wyspach Owczych w Klaksvíku panuje klimat umiarkowany, chłodny w odmianie morskiej. Temperatura rzadko przekracza tam +20°C, a opady roczne utrzymują się zazwyczaj na poziomie powyżej 1 000 mm. Występują tam niewielkie roczne amplitudy temperaturowe. Klimat może być nieco przystępniejszy od pozostałej części wysp - od porywistych wiatrów osłaniają bowiem miasto wzniesienia i wyspa Koltur.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Demografia Klaksvík (1985-2007)

Znaczna większość mieszkańców Klaksvíku to Farerczycy - rdzenni mieszkańcy Wysp Owczych. Społeczeństwo miasta jest bardzo młode, największa grupę tworzą osoby w wieku od 0 do 9 lat (684 osób), a także od 10 do 19 lat (664 osoby). Ponad 600 jest także ludzi w przedziale od 40 do 49 lat (618)[1]. W 2011 liczba mieszkańców w porównaniu do poprzedniego spadła o 2 osoby. Największą liczbę ludności w Klaksvík odnotowano w 1989 kiedy było tam 4 845 ludzi. Od tamtego czasu liczba ludności gwałtownie spadła by znów nieco wzrosnąć, ostatecznie jednak pozostała na dość niskim w porównaniu do 1989 poziomie. Podobnie jak w pozostałych osadach Wysp Owczych liczba mężczyzn jest większa od liczby kobiet, w tym przypadku ich stosunek wynosi 2 383 do 2 207 mężczyzn (1 XII 2010)[1].

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Poza kilkoma szkołami podstawowymi, odpowiednikami polskich gimnazjów oraz liceami, w Klaksvíku działają też dwa technika (ekonomiczne i techniczne), szkoła muzyczna, a także szkoła kucharska[2]. Znajduje się tak także kilka szkół morskich[3]. Do szkoły muzycznej w roku szkolnym 2006/2007 uczęszczało 388 osób natomiast do Szkoły Morskiej w 2006 uczęszczało 23 studentów[1]. To w tym mieście w 1899 Símun av Skarði założył Føroya Fólkaháskúlin, która to uczelnia ludowa została później przeniesiona do Tórshavn[4].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Klaksvík to jeden z głównych portów archipelagu Wysp Owczych. Prócz licznych kutrów rybackich przypływa tutaj także prom łączący miasto z położonym na Kalsoy Syðradalur. Promy należą do państwowej firmy Strandfaraskip Landsins oferującej przeprawy wewnątrz archipelagu, ale także przejazdy autobusowe niebieskich linii Bygdaleiðir. W Klaksvíku swoje przystanki mają cztery linie: nr 400 biegnąca ze stolicy Wysp Owczych - Tórshavn, nr 410 kursująca na trasie Klaksvík-Norðragøta-Fuglafjørður, nr 500 łącząca miasto z osadą Viðareiði na wyspie Viðoy oraz nr 504, której autobusy docierają do miejscowości Kunoy.

Do 2006 kursował jeszcze prom wiodący do Leirvík na Eysturoy, jednak zawieszono jego działalność po wybudowaniu 5,6 km tunelu Norðoyatunnilin wiodącego obecnie z południowej części miasta właśnie do Leirvík. Do oficjalnego otwarcia tego miejsca doszło 29 kwietnia[5]. Podróż samochodem z Tórshavn ma od tamtego czasu zajmować ok. 1 godz.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak na całym archipelagu w Klaksvíku bardzo popularną dyscypliną jest piłka nożna. Znajduje się tam siedziba klubu piłkarskiego KÍ Klaksvík istniejącego od 1904. Zespół ma do dyspozycji boisko będące częścią kompleksu sportowego, w którego skład wchodzi jeszcze pływalnia. Obecnie stadion może pomieścić 3 000 osób, na 2009 planowano jednak modernizacja i rozbudowa całego kompleksu[6]. W mieście ma też siedzibę klub szachowy, Klaksvíkar Talvfelag[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Osadnictwo w rejonie Klaksvíku sięga jeszcze czasów wikińskich. W średniowieczu na nizinnym terenie w obrębie dzisiejszego miasta założono pięć farm, do których szybko zaczęli napływać nowi mieszkańcy by osiedlić się w okolicach. Niewiele później osadnictwo to dało początek pięciu wsiom - Myrkjanoyri, Gerðar, Uppsalir, Vágur i Norðori określane czasami przez mieszkańców południowej części archipelagu wspólną nazwą Norðuri í Vági (na Północy w Zatoce) zaś przez tych, którzy zamieszkiwali północne rejony - í Bø (na Polu). Po raz pierwszy opisano je w 1584[8]. Wszelkie rozmowy o sprawach rejonu odbywały się w budynku miejscowego thingu. Nie przetrwał on jednak do współczesnych czasów został zniszczony przez 2 lawiny w połowie XVIII wieku. Dziś na jego miejscu stoi pomnik.

Znaczek wydany na cześć setnych urodzin miasta

Wymiana towarowa w mieście zaczęła się rozwijać kiedy ustanowiono tam placówkę duńskiego monopolu handlowego jakim objęto całe wyspy w pierwszej połowie XIX wieku. Stało się do dokładnie w 1838. Budynek ten jest obecnie jedynym funkcjonującym muzeum w mieście. Prócz tego w tamtym okresie wszystkie gminy rejonu północnego połączyły się w jedną, mającą swoje centrum właśnie we współczesnym Klaksvíku[8]. To również przyczyniło się do znacznego wzrostu populacji w mieście, która w 1908, kiedy 5 oddzielnych osad połączyło się w jedno miasto, wynosiła nie więcej niż 1 000 osób. Wtedy też nadano mu nazwę Klakksvík, miejscowość stała się też tamtego czasu oddzielną gminą. Z czasem nazwa miejscowości przekształciła się w dzisiejsze Klaksvík.

16 kwietnia 1915 wyszedł pierwszy numer gazety Norðlýsið (Światło Północy) będącej jednocześnie pierwszą gazetą w tamtym regionie. Zajmowała się ona sprawami całego regionu Norðoyar, a że populacja Klaksvíku już wtedy stanowiła większość w tym obszarze pismo opisywało głównie sprawy związane z miastem. Początkowo ukazywała się ona z czcionką wykorzystująca duński alfabet, przez co trzeba było zastąpić literę ð znakiem đ. Gazeta funkcjonuje do dnia dzisiejszego.

Ogromnym sukcesem dla miasta były lata 30. XX wieku, kiedy zaczęło powstawać współczesne nadbrzeże i nowe osiedla ludzkie. Okres ten trwał aż do lat 60. kiedy Klaksvík stał się najlepiej rozwiniętym portem rybnym na Wyspach Owczych i osiągnął 4 000 mieszkańców[8]. Miasto stało się centrum przemysłowym i kulturowym regionu. Jego rozwój zwolnił od tamtej poru znacząco. Na początku lat 90. cały archipelag odczuł poważnie kryzys gospodarczy. Uderzyło to także w Klaksvík, który w przeciągu kilku lat stracił prawie pół tysiąca z 4,8 tys. mieszkańców. Miasto do dziś nie odrobiło tej straty demograficznej.

Do dziś rybołówstwo w Klaksvíku odgrywa znaczącą rolę w gospodarce całego kraju. Działają tam największe firmy w tej branży dostarczające ponad 20% całego dochodu z produkcji ryb na archipelagu. Nieco na północ otworzono giełdę rybną, a największy stacjonujący tam trawler-przetwórnia Næraberg jest jednocześnie największa tego typu farerską jednostką. W mieście ma siedzibę browar Föroya Bjór.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Ciekawe miejsca[edytuj | edytuj kod]

Christianskirkjan od tyłu
Mapa miasta
  • Norðoya Fornminnissavn (Muzeum Wysp Północnych) jest jedynym muzealnym obiektem w całym mieście. Znajduje się na ulicy Klaksvíksvegur 86, na zachodniej stronie zatoki wokół której usytuowane jest miasto, tuż przy samym porcie. Budynek, w którym znajduje się muzeum jest pozostałością po duńskim monopolu handlowym. Wzniesiono go w 1838. Obiektem muzealnym stał się w 1968. Składa się z dwóch najważniejszych pomieszczeń. W pierwszym z nich znajdują się przedmioty życia codziennego z dawnych lat archipelagu. Drugi pokój zwany jest Apteką, tam bowiem od 1932 do 1961 znajdowała się właśnie apteka, początkowo jednak w 1919 służył jako sklep z materiałami sukienniczymi, wtedy też został pomalowany przez lokalnych malarzy takich jak Eliesar Joensen czy Jens Guttesen.
  • Úti í Grøv znajduje się na obrzeżach miasta od strony południowo-wschodniej. Ma być to jedno z najpiękniejszych miejsc na archipelagu Wysp Owczych będące inspiracją dla wielu malarzy i pisarzy. Rośnie tam wiele kwiatów, krzewów, a nawet drzew będących unikatem dla tego regionu. Zostało tam odtworzone kilka zabudowań z czasów wikingów. Są tam też pierwsze pływalnie archipelagu zbudowane w 1902[9].
  • Filana jest fabryką wełny, w której pracują wciąż stuletnie maszyny. Rzeczy przez nie wytworzone nadal sprzedawane są w pobliskim sklepie.
  • W mieście znajduje się jeden pomnik powstały w miejscu, gdzie do połowy XVIII wieku znajdował się budynek lokalnego thingu. Został on zniszczony przez dwie lawiny w 1745 i 1765.

Zakwaterowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Hotel Klaksvík (Hotel Sómansheim) jest trzygwiazdkowym, jedynym hotelem w mieście. Mieści się na ulicy Víkavegur 38 znajdującej się na zachodnim brzegu zatoki portowej. Dzięki wzniesieniu łańcucha górskiego, w którym między innymi znajduje się góra Klakkur (413 m n.p.m.) i Hálgafelli (502 m n.p.m.), roztacza się stamtąd widok na całą niżej położoną część miejscowości, a także na tę znajdującą się po drugiej stronie zatoki. Hotel posiada 24 pokoje dwuosobowe. W każdym z nich znajduje się łazienka, internet i telewizor z 11 programami[10]. Hotel oferuje także szeroki zakres usług gastronomicznych - są tam dwie restauracje, jedna zdolna pomieścić 30, a druga 60 osób[10]. Istnieje również możliwość wynajmu trzech sal: bankietowej (150 osób), konferencyjnej (15 osób) i dziennej (20 osób)[10].
  • Prócz hotelu w mieście znajduje się wiele obiektów typu Bed & Breakfast, domków letniskowych i apartamentów. W niemal każdym z nich nie można palić papierosów, a ceny za dobę wahają się od 700 do 900 duńskich lub farerskich koron za czteroosobowe miejsce[11]. Prócz tego znajduje się tam schronisko młodzieżowe Ibúð, gdzie za 2-osobowy pokój należy zapłacić około 350 koron.

Urodzeni w Klaksvíku[edytuj | edytuj kod]

Alternatywna flaga Wysp Owczych zaprojektowana przez Malan Marnersdóttir
Znaczek Edwarda Fuglø Smyril (Falco columbarius subaesalon)

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Borðoy - wyspa, na której leży Klaksvík.
  • Norðoyar - północna część Wysp Owczych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Marcin Jakubowski i Marek Loos, Wyspy Owcze, Szczecin 2003 ISBN 83-913526-3-3
  • Gunnar Hoydal i inni, Tourist Guide Faroe Islands 2007

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy