T-64

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
T-64
T-64A
T-64A
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Typ pojazdu czołg podstawowy
Trakcja gąsienicowa
Załoga 3
Historia
Prototypy 1962/1963
Produkcja 1964–1987
Egzemplarze ok. 8000
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny, 5 cylindrowy (z przeciwnie ustawionymi 10 tłokami) 5DTF o mocy 700 KM (515 kW)
Transmisja mechaniczna
Pancerz kompozytowy, grubość przeliczeniowa: 20 – 460 mm
Długość 9,22 m (całkowita)
6,54 m (kadłuba)
Szerokość 3,60 m
Wysokość 2,17 m
Prześwit 0,50 m
Masa 42 400 kg (bojowa)
38 000 kg (własna)
Moc jedn. 16,2 KM/t
Nacisk jedn. 0,83 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 60,5 km/h (po drodze)
45 km/h (w terenie)
Zasięg 500 km (normalny)
700 km (z dodatkowymi zbiornikami)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 1,00 m (bez przygotowania)
Rowy (szer.) 2,85 m
Kąt podjazdu 30º
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armata gładkolufowa 2A46 kal. 125 mm (zapas amunicji – 40 szt.)
1 karabin maszynowy PKT kal. 7,62 mm (zapas amunicji – 2000 szt.)
1 wielkokalibrowy karabin maszynowy NSW kal. 12,7 mm (zapas amunicji – 500 szt.)
Użytkownicy
ZSRR/Rosja, Ukraina, Uzbekistan
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

T-64radziecki czołg podstawowy. Na Zachodzie oznaczono go symbolem M-1970[1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prace nad czołgiem T-64 rozpoczęto w ZSRR w roku 1954. Podjęło się tego zadania Biuro Konstrukcyjne Fabryki Maszyn Transportowych im. W. Małyszewa w Charkowie. Głównym konstruktorem czołgu był A. Morozow. T-64 był pierwszym na świecie wozem bojowym tego typu, wyposażonym w automat ładowania i trzyosobową załogę. Pierwsze prototypy posiadały armatę kalibru 100 mm. Następnie zamieniono ją na armatę kalibru 115 mm. W roku 1969 wprowadzono nowy typ armaty kalibru 125 mm - 2A46. Unikalnym rozwiązaniem charakteryzował się silnik spalinowy tego czołgu. T-64 ma silnik wielopaliwowy dwusuwowy, pięciocylindrowy, dziesięciotłokowy. Silnik posiada dwa wały korbowe, zaś komorę spalania tworzyła przestrzeń między przeciwbieżnymi tłokami w ich GMP (górnym martwym położeniu). Silnik ten miał niewielką pojemność 13.6 L w stosunku do silnika W-2 znanego z czołgów T-34/44/54/55, rozwijał jednak moc 700 KM. Na przedniej dolnej płycie kadłuba znajduje się lemiesz do samookopywania. Dzięki temu czołg w kilkanaście minut jest w stanie przygotować ukryte stanowisko ogniowe.

T-64 był również pierwszym na świecie seryjnie produkowanym czołgiem wyposażonym w pancerz kompozytowy, w dwóch wersjach: początkowo między dwiema warstwami stali umieszczano warstwę aluminium, a w drugiej kulki ceramiczne zatopione w metalowej matrycy. Zwiększało to odporność na działanie pocisków kumulacyjnych[2].

Pojawienie się czołgu T-64 było ogromnym zaskoczeniem dla sił zbrojnych państw NATO[potrzebne źródło]. Czołg ten przewyższał wszystkie dotychczasowe konstrukcje na świecie. Armata 2A46 umożliwia prowadzenie ognia przeciwpancernymi pociskami kierowanymi o zasięgu 4 km. Wyprodukowano około 8000 egzemplarzy T-64 w około 10 wersjach (inne źródła podają liczbę 13 000)[potrzebne źródło].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Czołg był projektowany równolegle do innego czołgu – T-72 i przypomina go wyglądem. Ale w przeciwieństwie do T-72, był używany tylko przez Armię Radziecką i nigdy nie został wyeksportowany. Wiele z wozów jest jeszcze na służbie. Przed 1989 rokiem, był używany podczas zimnej wojny przez oddziały radzieckie stacjonujące w Niemczech Wschodnich. Wszędzie indziej Rosjanie używali czołgów T-72. Aktualnie znaczna ilość T-64 (2200 szt.) jest używana przez Ukrainę. Konstrukcja czołgu T-64 była dalej rozwijana jako T-80 i T-84.

Ukraina opracowała modernizację T-64 o nazwie T-64BM-2. Czołgi te zostały przeznaczone również na eksport, ewentualnie proponuje się wykonanie modernizacji wersji podstawowej w wojskach innych państw.

Przypisy

  1. Ray Bons: Ilustrowany przewodnik po radzieckich wojskach lądowych. s. 22.
  2. Steven Zaloga: T-80 Standard Tank: The Soviet Army's Last Armored Champion. Oxford: Osprey Publishing, 2009, s. 14, seria: New Vanguard. ISBN 978-1846032448.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ray Bons: Ilustrowany przewodnik po radzieckich wojskach lądowych. Warszawa: Dom Wydawniczy "Belona", 1999. ISBN 8311087636.