Mahalia Jackson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mahalia Jackson
Mahalia Jackson 1962, van Vechten, LC-USZ62-91314.jpg
Imię i nazwisko Mahalia Jackson
Pseudonim Halie Jackson
Data i miejsce urodzenia 26 października 1911[1]
Nowy Orlean, Luizjana
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 1972
Evergreen Park, Illinois
Instrument wokal
Gatunek gospel
Zawód piosenkarka
Aktywność 1927 – 1971
Wytwórnia płytowa Decca, Apollo, Columbia
Powiązania Albertina Walker, Aretha Franklin, Dorothy Norwood, Della Reese, Cissy Houston
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Mahalia Jackson (ur. 26 października 1911 jako Mahala Jackson w Nowym Orleanie, zm. 27 stycznia 1972 w Evergreen Park) – amerykańska wokalistka śpiewająca gospel. Nazywana królową muzyki gospel.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jej dziadkowie urodzili się niewolnikami i spędzili życie zbierając bawełnę w Luizjanie. Mahalia urodziła się w ubogiej rodzinie w Nowym Orleanie. Jej matka, praczka i służąca, zmarła, gdy Mahalia miała 5 lat. Ojciec był kaznodzieją baptystycznym, ale to dalsza, liczna rodzina ją wychowywała.

Od 4 roku życia śpiewała w kościele. Bardzo wcześnie zaczęła przesiąkać klimatem nowoorleańskiej muzyki: szczególne znaczenie miał blues, rodzący się jazz i śpiew Bessie Smith oraz Ma Rainey. W wieku 16 lat wyjechała do Chicago, by zostać tam pielęgniarką, jednak jej losy potoczyły się inaczej: otworzyła salon piękności. Coraz więcej śpiewała solowo w kościołach, na pogrzebach i innych ceremoniach. Znalazła się też w grupie The Johnson Brothers – jednym z pierwszych zawodowych zespołów gospel.

W roku 1937 dokonała pierwszych solowych nagrań. Przez 10 lat współpracowała z muzykiem bluesowym i kompozytorem Thomasem Dorseyem. Wkrótce osiągnęła ogromną popularność. Singel Move On Up a Little Higher sprzedał się w ponad dwumilionowym nakładzie.

Śpiewała na Newport Jazz Festival w 1958 r. i dla prezydentów Dwighta D. Eisenhowera oraz Johna F. Kennedyego (na inauguracji tego drugiego).

Występowała w wielu znakomitych salach koncertowych, m.in. nowojorskiej Carnegie Hall, ale także w Europie, Afryce, Japonii i Indiach.

Nagrywała dla wytwórni Decca, Apollo Records i Columbia Records, współpracowała i przyjaźniła się m.in. z Dukem Ellingtonem, Louisem Armstrongiem oraz Percym Faith. W 1997 została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame[2].

Działalność publiczna[edytuj | edytuj kod]

Wspierała walkę polityczną mającą na celu zniesienie segregacji rasowej. To właśnie Mahalia Jackson zaśpiewała piosenkę I've Been ‘Buked and I Been Scorned do 200-tysięcznego tłumu zgromadzonego w Waszyngtonie przed słynnym przemówieniem doktora Martina Luthera Kinga w 1963 r. Zdaniem niektórych historyków, to właśnie ona wtedy okrzykiem zachęciła go, by opowiedział swój sen[3].

Nagrody i wpływ na muzykę[edytuj | edytuj kod]

W 1972 r. uhonorowano ją Nagrodą Grammy za całokształt.

Zrewolucjonizowała muzykę gospel wprowadzając do niej bluesowe frazowanie i inne elementy z muzyki świeckiej, zwłaszcza jazzu.

Była i jest inspiracją dla wielu śpiewaków, m.in. Little Richarda, Arethy Franklin, Etty James, Jamesa Clevelanda, Van Morrisona.

W 1997 r. przyjęto ją w poczet sław Rock and Roll Hall of Fame and Museum, znalazła się w Hollywood Walk of Fame a rok później jej portret ozdobił znaczek pocztowy USA.

Jej głos zaliczany jest do najbardziej wyjątkowych XX wieku. Śpiewała z pasją i charyzmą – w sposób, który po dziś dzień uznawany jest za symbol i szczytowe osiągnięcie muzyki gospel and spirituals.

100-lecie urodzin w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Z okazji stulecia urodzin Mahalii Jackson polska wokalistka Magda Piskorczyk przygotowała specjalny program koncertowy "W Hołdzie Mahalii Jackson" oraz studyjną płytę CD zatytułowaną "Mahalia", zawierającą interpretacje 15 utworów z repertuaru Królowej Muzyki Gospel. Premierowy koncert upamiętniający Mahalię Jackson odbył się 26 października 2011 roku w warszawskim Teatrze Palladium, gdzie Magdzie Piskorczyk towarzyszył jej zespół, chór Gospel Band i Wojciech Karolak[4].

Utwory[edytuj | edytuj kod]

Bardziej znane utwory z repertuaru Mahalii Jackson:

  • Come on Children, Let's Sing
  • Joshua Fit the Battle of Jerycho
  • You'll Never Walk Alone
  • Elijah Rock
  • Down by the Riverside
  • His Eye is on the Sparrow
  • Amazing Grace
  • When The Saints Go Marching In
  • Move On Up a Little Higher
  • He's Got the Whole World in His Hands
  • How I Got Over
  • We Shall Overcome
  • There Will Be Peace In the Valley

Przypisy

  1. Mahalia Jackson w bazie Notable Names Database (ang.)
  2. Rock 'n' Roll Hall of Fame Inductees 1986 - 2010 (ang.). digitaldreamdoor.nutsie.com. [dostęp 2012-05-27]. (arch.)
  3. film biograficzny "Mahalia Jackson. The Power and the Glory", Xenon 2003, reż. Jeff Scheftel
  4. Koncert: Magda Piskorczyk w hołdzie Mahalii Jackson

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]